वाम तालमेल : लोकतन्त्रविरुद्ध षड्यन्त्र

बुधबार, १५ कार्तिक २०७४, ०९ : २२ वृषेशचन्द्र लाल

देश र समाजको महत्वपूर्ण जिम्मेवारी लिएका र निर्णायक स्थानमा रहेका पाकाहरू प्रवेशिकाको तहमा हुँदा लेव निकोलाई टोल्सटोइको प्रसिद्ध कथा ‘थ्री क्वेसन्स्’सँग परिचित भएकै हुनुपर्छ । कथा बहुतै रमाइलो र चाखलाग्दो हुनाले सबैले सजिलै सम्झिने पनि हो । त्यस कथामा लेवले बडो छुने गरी वर्तमान समय नै सबभन्दा महत्वपूर्ण समय हुन्छ, किनभने हामीसँग केही गर्न सक्ने ताकत वर्तमान समयमै हुन्छ भनेका छन् ।

वर्तमानमै हामीले इतिहासको मूल्यांकन गर्न सक्छौँ, भविष्यको लक्ष्य निर्धारण गर्न सक्छौँ र सही दिशामा उद्यम आगाडि बढाउन सक्छौँ । इतिहास समयको हुन्छ, व्यक्ति त उक्त समयको नाम मात्र हो । फल त कर्मकै हुन्छ तर कर्म पनि सही समयमा सही हुनु आवश्यक छ । जसले समयको पहिचान गर्न सक्छ, उही इतिहास पुरुष बन्छ।

यथार्थमा अमर त कर्मले नै भइन्छ। हुन त ‘काल’ले ‘कर्म’को बाटो कहिल्यै छेक्दैन तर कहिलेकाहीँ काललाई खास कर्मको आवश्यकता हुन्छ र त्यसबेला काल महान् कर्मका लागि कर्ताको स्वागतमा तम्तयार भएर बसेको हुन्छ र त्यसो हुनासाथ समयले सजिलै महानताको माला लगाइदिन्छ।

वाम एकताविरुद्ध लोकतान्त्रिक गठबन्धनको अभिव्यक्तिले ठूलो आशा पलाएको थियो । जनताले अब मुद्दाको राजनीति हुनेछ र मुद्दाका नाममा भ्रमको खेती गर्नेहरू विलिन हुनेछन् भन्ने आश गर्न थालेका थिए । मुद्दाको यस्तो राजनीतिले विभेदको जमाना भासिँदै पहाड र मधेसको दूरी घट्ने विश्वाससमेत लिएका थिए । लोकतान्त्रिक गठबन्धन एकतातिर जानुको सट्टा सिटको संकुचित दायरामा समेटिँदै छ।

अहिले नेपालको समय त्यस्तै छ । राज्य र शासनको सर्वोत्तम प्रणाली लोकतन्त्र खतरामा छ । लोकतन्त्रवादीहरू विभाजित र यदुयुद्धमा रहेका बखत लोकतन्त्र मास्न वामहरू एकजुट भएका छन् । सत्ता कब्जा उनीहरूको एक मात्र लक्ष्य हो । विगत ५० वर्षदेखि सत्ता कब्जा गर्न अनेकन् जोड गरे । टाउको काट आन्दोलनदेखि अडिट फर्मुला र अन्ततः जनयुद्धको नाममा १६ हजारभन्दा बढीलाई यातनापूर्ण मृत्युवरण गर्न बाध्य पारियो तर केही नलागेपछि अब जनतालाई भ्रमित गरेर सत्ता कब्जा गर्ने षड्यन्त्रमा लागेका छन् । यो सत्ता कब्जा आवधिक हुनेछैन । संविधानलाई वाम पञ्जामा कसेर सत्ता कब्जा गरिनेछ । जहाँ लोकतान्त्रिक अभ्यास, सञ्चार, जनअधिकारको वकालत, शिक्षा, व्यापार, नागरिक व्यवहार सबै वाम घेराभित्रै सीमित राख्नुपर्ने बाध्यता हुनेछ । यो वामघेरा निश्चय नै उदार हुनेछैन । प्रवेशका सबै द्वार बन्द गरिनु उनीहरूका निमित्त जरुरी बन्नेछ । यसका बन्देज, कडाइ, प्रताडना, सजायबाहेक अन्य उपाय के हुन सक्छन् ? सञ्चार तोते हुनेछ तथा शिक्षा, व्यापारलगायत सम्पूर्ण जीवनशैली राज्यकेन्द्रित हुनेछ । त्यसविरुद्ध संघर्ष अहिले नै गर्नुपर्छ । समयको पुकार यही हो । अहिलेको चुकाइको भरपाईको दशकौँसम्म कुनै सुनुवाइ हुन सक्नेछैन ।

हरेक विकट चुनौतीले सुनौलो अवसर पनि सुरक्षित राखेको हुन्छ । पहाड र मधेसबीचको खाडल पुरेर एकबद्ध नेतृत्वको स्थापना, सबभन्दा उपयुक्त समय हो । मधेसी र आदिवासी–जनजातिका मुद्दाहरूको सम्बोधनका निमित्त काम गर्न सकिने अवसर आएको छ । समयले दिएको यस सुनौलो अवसरको पहिचान आजको मौका हो । आवश्यकता त्याग र प्रतिबद्धताको पनि हो । क्षणिक वा अल्पकालीन स्वार्थले लोकतन्त्र र लोकतन्त्रवादीहरूलाई भड्खालोमा पुर्ने निश्चित छ । फेरि समयले अर्को मौका सजिलै दिने सम्भावना पनि छैन ।

वाम एकताविरुद्ध लोकतान्त्रिक गठबन्धनको अभिव्यक्तिले ठूलो आशा पलाएको थियो । जनताले अब मुद्दाको राजनीति हुनेछ र मुद्दाका नाममा भ्रमको खेती गर्नेहरू विलिन हुनेछन् भन्ने आश गर्न थालेका थिए । मुद्दाको यस्तो राजनीतिले विभेदको जमाना भासिँदै पहाड र मधेसको दूरी घट्ने विश्वाससमेत लिएका थिए । लोकतान्त्रिक गठबन्धन एकतातिर जानुको सट्टा सिटको संकुचित दायरामा समेटिँदै छ । सिट संख्या र नेता व्यवस्थापनको अल्पकालीन स्वार्थको तगारो लोकतान्त्रिक एकताको बाटोमा जबर्जस्त छेकाइको रूपमा उपस्थित भएको छ । लोकतन्त्र नै नरहे लोकतन्त्रवादी नेताहरूको व्यवस्थापन कसरी हुन्छ ? त्यसपछिका परिदृश्य के हुनेछन् ? लोकतन्त्र निमित्तको मजबुत गठबन्धन अर्थात् एकतामा सिटको संख्या पार्टीको होइन, गठबन्धनको हुन्छ । त्यसकारण यो अल्पकालीन स्वार्थको तर्क मात्र हो । गठबन्धनको विकल्प चुनावी तालमेल हुन सक्दैन, किनभने तालमेल वा मैत्रीपूर्ण प्रतिस्पर्धाले मतको सुनिश्चितता दिनै सक्दैन ।

कांग्रेस, राजपा, समाजवादी फोरम, राप्रपा आदि यदि लोकतन्त्रप्रति वास्तवमा प्रतिबद्ध छन् भने तिनका नेतृत्व समयको यस आवश्यकताप्रति चेतनशील हुनैपर्छ । कांग्रेस र राजपा–फोरम आदिको नेतृत्वपंक्तिमा यस्ता कैयन् सम्भावनायुक्त व्यक्तित्व छन् । आवश्यकता समयको पहिचानको हो र अल्पकालीन स्वार्थको परित्यागको । तिनीहरू त्यागका साथ मुद्दाको वाहकका रूपमा आगाडि बढ्न सके भने, नेपालका सबै जनता बराबर हुन् र सबैको मुद्दा लोकतन्त्रमा सम्बोधन गर्ने गारन्टी दिँदै अहिलेको प्राथमिकता लोकतन्त्रको संरक्षण र यसमाथि जंगिएर आएको खतरासँगको मुकाबिला हो भन्ने सन्देशसाथ जनतामा अभियानको सञ्चालन गर्न सके भने, स्वागतार्थ खडा ‘काल’को प्रयोजन सिद्ध हुनेछ र देश लोकतन्त्रको छहारीमा स्थायित्व पाएर पर्याप्त सम्भावनायुक्त अवस्थामा खडा हुनेछ ।

आमजनता र कार्यकर्तामा कुनै संशय छैन । लोकतन्त्र र विभेदरहित समाजका लागि सदैव संघर्षमा उत्रेका छन् र त्यस निमित्त हरदम तयार रहेका छन् । चुकाइ नेतृत्वबाटै भएको हो । साम्य अवस्थामा नेतृत्वले मुद्दाप्रतिको समर्पण देखाउन सकेको छैन । यो कमी सबै दलमा समान रूपमा देखिएको छ ।

कांग्रेस र राजपा–फोरममा को को यसका लागि तयार हुनुहुन्छ, समयले नै जानकारी दिनेछ । समय कसैलाई पर्खंदैन, चलिरहन्छ । समयले सहज र अनुकूल बाटो होस् भनेर अवसर मात्र दिएको हुन्छ । होइन भने समय निपेक्ष हुन्छ किनभने निरपेक्षता नै उसको धर्म हो । त्यसैले समयले सबैलाई अवसर दिन्छ । अहिले वामलाई पनि र लोकतन्त्रको नाम जप्नेलाई पनि समय छ । हेरौँ उपयोग कसले गर्छ ?

(लेखक राजपा नेपालका वरिष्ठ उपाध्यक्ष हुन्)








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

लामो समयदेखि कपडा व्यवसायमा संलग्न रुपेश पाण्डेले पछिल्लो समय ब्रान्डेड कपडा ल्याएर बिक्री गर्दै आएका छन् । ...

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भारतबाट भन्सार छली चोरी पैठारी गरी नेपाल ल्याएको करिब डेढ लाखको चिनी प्रहरीले बरामद गरेको छ । ...

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

राष्ट्रिय बिमा कम्पनीले थप नयाँ दुई बिमालेख बजारमा ल्याउने भएको छ । ...

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकले लगानीकर्तालाई १७.८९ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने भएको छ । ...

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कायम मुकायम प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) मा चन्द्रशेखर खड्का नियुक्त भएका छन् । ...

ओपो रेनोटू एफ आश्विन २९ गते नेपालमा सार्वजनिक गरिने

ओपो रेनोटू एफ आश्विन २९ गते नेपालमा सार्वजनिक गरिने

ओपोले आफ्नो रेनो सिरिज अन्तर्गतको रेनोटू एफ नेपाली बजारमा सार्वजनिक गर्ने मिति घोषणा गरेको छ। ...

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्ट सरफेस डुवो र माइक्रोसफ्ट सरफेस नियो सार्वजनिक गरेर प्रविधिको जगतलाई आश्चर्य चकित पारेको छ ...

एप्पलले सोचेभन्दा धेरै आइफोन ११ को माग

एप्पलले सोचेभन्दा धेरै आइफोन ११ को माग

एप्पलको नयाँ आइफोन - आइफोन ११ को माग निकै उच्च रहेको छ ! ...

Ncell Footer Ad