उम्मेदवार चयनमा ध्यान दिनुपर्ने पक्ष

सोमबार, २३ असोज २०७४, ०९ : ५७ सम्पादकीय

प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको आगामी निर्वाचनमा उम्मेदवार बन्न प्रमुख  दलमा आकांक्षीको जुन लर्को लागेको छ, त्यसमा अधिकांश स्थानबाट पुरानै अनुहार दोहोरिनु विडम्बनापूर्ण हो । सांसदमा पुरानै अनुहार आउनुहुँदैन भन्ने होइन तर कुनै योगदानबिना एउटै व्यक्ति पटकपटक दोहोरिनुको अर्थ पनि छैन । विगतमा उनीहरूले गरेको योगदानका आधारमा मूल्याङ्कन हुनुपर्नेमा एकपटक सांसद भएपछि सधैं हुनुपर्ने जुन योग्यता र मापदण्ड निर्धारण गर्ने प्रयास भएको छ, त्यो कुनै पनि हिसाबले जायज छैन । तर प्रमुख दल नेपाली कांग्रेस, एमाले, माओवादी केन्द्रदेखि अन्य साना राजनीतिक दलमा समेत उम्मेदवार सिफारिस हुँदा नयाँले भन्दा पुरानैले प्राथमिकता पाएका छन् । त्यतिमात्र होइन, स्थानीय समिति÷कमिटीले निश्चित संख्यामा उम्मेदवार सिफारिस गर्नुभन्दा पनि पुराना अनुहारसँगै नयाँ आकांक्षीको नाम थपेर भीड जम्मा गरिदिएका छन् । नयाँ अनुहारलाई यसरी सूचीमा समावेश गर्नु देखावटी क्रियाकलापमा मात्रै सीमित भएको छ । एउटै क्षेत्रमा ५६ जनासम्म आकांक्षीको नाम पठाउनुले पनि सिफारिसका लागि कुनै मापदण्ड तय नभएको प्रस्टै देखिन्छ ।

राजनीतिक दलले पुरानै अनुहारका नेतालाई फेरि पनि सांसदको उम्मेदवारका रुपमा दोहो¥याउन खोज्नु नयाँ नेतृत्वको विकासक्रमलाई रोक्नु हो । सधैं एउटै व्यक्तिलाई दोहो¥याइरहने वा अवसरको केन्द्रीकरणमात्रै गरिरहने हो भने राजनीतिमा नयाँ नेतृत्व विकास हुन सक्दैन । त्यसैले पनि यो पक्षमा ध्यान दिँदै राजनीतिक दलले उम्मेदवारी चयन गर्न आवश्यक छ ।


राजनीतिक दलले एक क्षेत्रबाट तीनजनाको मात्रै नाम पठाउन निर्देशन दिए पनि जिल्ला समितिले त्यसअनुसार काम गर्न सकेका छैनन् । एकातिर आकांक्षी धेरै छन् भने अर्काेतिर अहिले गठबन्धन र तालमेल गर्ने क्रममा अधिकांश पार्टीको उम्मेदवारी संख्या अझै घट्ने देखिन्छ किनकि तालमेल गरेपछि एकले अर्काेलाई स्थान छाड्नुपर्ने हुन्छ । त्यसमाथि राजनीतिक दलको चुनावी तालमेलका कारण पुराना अनुहार चुनाव जितिने भन्दै हौसिएका मात्रै छैनन्, यो अवस्थामा उनीहरू आफ्नो ‘स्पेस’ छाड्न पनि तयार छैनन् । यसरी राजनीतिक दलले पुरानै अनुहारका नेतालाई फेरि पनि सांसदको उम्मेदवारका रुपमा दोहो¥याउन खोज्नु नयाँ नेतृत्वको विकासक्रमलाई रोक्नु हो । सधैं एउटै व्यक्तिलाई दोहो¥याइरहने वा अवसरको केन्द्रीकरणमात्रै गरिरहने हो भने राजनीतिमा नयाँ नेतृत्व विकास हुन सक्दैन । त्यसैले पनि यो पक्षमा ध्यान दिँदै राजनीतिक दलले उम्मेदवारी चयन गर्न आवश्यक छ ।
प्रतिनिधिसभा र प्रदेश सभामा आकांक्षी सबैको नाम सिफारिस गर्दा उम्मेदवार चयनमा अप्ठ्यारो हुने भएको छ । एकातिर स्थानीय तहमा बसेर काम गरेका स्थानीय नेता आकांक्षी छन् भने अर्काेतिर विगतमा चुनाव जितेका वा प्रतिस्पर्धा गरेका केन्द्रीय तथा उच्च नेता नै फेरि पनि सांसद बन्न लालायित छन् । स्थानीय नेता मतदातामाझ लोकप्रिय छन् भने केन्द्रीय नेता पार्टीका शीर्ष नेतासँग निकट छन् । यस अवस्थामा उम्मेदवार छनोट गर्दा स्थानीय स्तरमा पकड भएका अनुहार रोज्ने वा पुरानै अनुहारलाई दोहो¥याउने भन्ने सबालमा दलहरू आफैं पनि अप्ठ्यारोमा छन् । त्यतिमात्र होइन, राजनीतिक दलले व्यापारिक तथा व्यावसायिक पृष्ठभूमिका व्यक्तिलाई समेत सांसद पदको उम्मेदवारमा सिफारिस गरेका छन् । यस्ता व्यक्ति दलहरूलाई आर्थिक हिसाबले भरथेग गर्नेमा पर्छन् । त्यसैले पार्टीका इमानदार नेता तथा कार्यकर्ता छान्ने वा नेता तथा पार्टीलाई आर्थिक हिसाबले सहयोग गर्ने व्यापारी÷व्यवसायी रोज्ने भन्ने अप्ठ्यारो पनि दलहरूका लागि उत्तिकै छ । यस अवस्थामा राजनीतिक दलबाट इमानदार नेता तथा कार्यकर्तालाई पन्छाएर व्यापारी÷व्यवसायीलाई काखी च्याप्ने काम भयो भने त्यसले राजनीतिप्रति नै वितृष्णा बढाउनेछ ।
आगामी प्रतिनिधिसभामा समेत पुरानै अनुहारले आँखा लगाएपछि स्थानीय नेताको व्यवस्थापनमा समस्या देखिएको छ । अहिले प्रदेश तहमा धेरै आकांक्षी देखिनुको एउटा प्रमुख कारण यो पनि हो । संघीय संसद्मा विगतमा सांसद र मन्त्री भइसकेका पुराना नेताले दाबी गरेपछि अन्य नेता प्रादेशिक संसद्मा चुनिन खोजेका हुन् । त्यसले गर्दा पनि प्रदेश सभाका आकांक्षी प्रायः सबै पार्टीमा ठूलो संख्यामा देखिएका छन् । र, प्रादेशिक सांसद हुन खोज्ने यो भीडलाई व्यवस्थापन गर्नु दलका लागि मुख्य चुनौतीको विषय हो । जस्तो कि झापामा एमाले, कांग्रेस, माओवादीलगायतका दलले प्रतिनिधिसभाको अधिकांश क्षेत्रमा एकएकजनाको नाम सिफारिस गरे पनि प्रदेशका लागि भने ठूलो संख्यामा सिफारिस भएका छन् जसको व्यवस्थापन यतिखेरको मुख्य चुनौती हो ।
जे होस्, दलहरूले २०४८ सालको आमनिर्वाचन, २०५१ सालको मध्यावधि र २०५६ सालको संसदीय निर्वाचनदेखि २०६४ सालको पहिलो संविधानसभा निर्वाचन र २०७० को दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धी बनेका नेतालाई नै पुनः उम्मेदवार बनाउने विषयले राजनीतिक नेतृत्वको विकास हुन सक्दैन । स्थानीय तहदेखि केन्द्रीय राजनीतिमा योगदान गरेका कतिपय नेता दोहोरिए पनि विगतमा निर्वाचन जितेका वा प्रतिस्पर्धा गरेका अधिकांश नेतालाई फेरि पनि जेजसरी दोहो¥याउन खोजिएको छ, त्यो कुनै हिसाबले पनि जायज हुन सक्दैन । त्यसैले दलहरूले आगामी निर्वाचनमा स्थानीय स्तरमा जनताबीच लोकप्रिय र विकास गर्न लालायित अनि इमानदार नेतालाई उम्मेदवार बनाउनुपर्छ । भ्रष्टाचारको आरोप लागेका वा विगतमा विभिन्न पदमा रहँदा अलोकप्रिय निर्णय लिएका, जनताबीच अलोकप्रिय भएका नेतालाई जुन दलले उम्मेदवार बनाउनेछ, त्यो स्वयं त्यही दलका लागि महँगो साबित हुनेछ । त्यसैले पनि दलहरूले यो पक्षमा ध्यान दिनैपर्छ ।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सुपथ मूल्य पसलमा प्रतिकिलो ५ देखि १०रुपैयाँ छूट (भिडियो)

सुपथ मूल्य पसलमा प्रतिकिलो ५ देखि १०रुपैयाँ छूट (भिडियो)

खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनि लिमिटेडले उपत्यकाका राम शाहपथ, थापाथली, नख्खु, जावलाखेल, भक्तपुरलगायतका स्थानमा पाँच स्थानमा पसल सञ्चालन गरेको छ...

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

लामो समयदेखि कपडा व्यवसायमा संलग्न रुपेश पाण्डेले पछिल्लो समय ब्रान्डेड कपडा ल्याएर बिक्री गर्दै आएका छन् । ...

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भारतबाट भन्सार छली चोरी पैठारी गरी नेपाल ल्याएको करिब डेढ लाखको चिनी प्रहरीले बरामद गरेको छ । ...

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

राष्ट्रिय बिमा कम्पनीले थप नयाँ दुई बिमालेख बजारमा ल्याउने भएको छ । ...

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकले लगानीकर्तालाई १७.८९ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने भएको छ । ...

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कायम मुकायम प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) मा चन्द्रशेखर खड्का नियुक्त भएका छन् । ...

ओपो रेनोटू एफ आश्विन २९ गते नेपालमा सार्वजनिक गरिने

ओपो रेनोटू एफ आश्विन २९ गते नेपालमा सार्वजनिक गरिने

ओपोले आफ्नो रेनो सिरिज अन्तर्गतको रेनोटू एफ नेपाली बजारमा सार्वजनिक गर्ने मिति घोषणा गरेको छ। ...

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्ट सरफेस डुवो र माइक्रोसफ्ट सरफेस नियो सार्वजनिक गरेर प्रविधिको जगतलाई आश्चर्य चकित पारेको छ ...

Ncell Footer Ad