उम्मेदवार चयनमा ध्यान दिनुपर्ने पक्ष

सोमबार, २३ असोज २०७४, ०९ : ५७ सम्पादकीय

प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको आगामी निर्वाचनमा उम्मेदवार बन्न प्रमुख  दलमा आकांक्षीको जुन लर्को लागेको छ, त्यसमा अधिकांश स्थानबाट पुरानै अनुहार दोहोरिनु विडम्बनापूर्ण हो । सांसदमा पुरानै अनुहार आउनुहुँदैन भन्ने होइन तर कुनै योगदानबिना एउटै व्यक्ति पटकपटक दोहोरिनुको अर्थ पनि छैन । विगतमा उनीहरूले गरेको योगदानका आधारमा मूल्याङ्कन हुनुपर्नेमा एकपटक सांसद भएपछि सधैं हुनुपर्ने जुन योग्यता र मापदण्ड निर्धारण गर्ने प्रयास भएको छ, त्यो कुनै पनि हिसाबले जायज छैन । तर प्रमुख दल नेपाली कांग्रेस, एमाले, माओवादी केन्द्रदेखि अन्य साना राजनीतिक दलमा समेत उम्मेदवार सिफारिस हुँदा नयाँले भन्दा पुरानैले प्राथमिकता पाएका छन् । त्यतिमात्र होइन, स्थानीय समिति÷कमिटीले निश्चित संख्यामा उम्मेदवार सिफारिस गर्नुभन्दा पनि पुराना अनुहारसँगै नयाँ आकांक्षीको नाम थपेर भीड जम्मा गरिदिएका छन् । नयाँ अनुहारलाई यसरी सूचीमा समावेश गर्नु देखावटी क्रियाकलापमा मात्रै सीमित भएको छ । एउटै क्षेत्रमा ५६ जनासम्म आकांक्षीको नाम पठाउनुले पनि सिफारिसका लागि कुनै मापदण्ड तय नभएको प्रस्टै देखिन्छ ।

राजनीतिक दलले पुरानै अनुहारका नेतालाई फेरि पनि सांसदको उम्मेदवारका रुपमा दोहो¥याउन खोज्नु नयाँ नेतृत्वको विकासक्रमलाई रोक्नु हो । सधैं एउटै व्यक्तिलाई दोहो¥याइरहने वा अवसरको केन्द्रीकरणमात्रै गरिरहने हो भने राजनीतिमा नयाँ नेतृत्व विकास हुन सक्दैन । त्यसैले पनि यो पक्षमा ध्यान दिँदै राजनीतिक दलले उम्मेदवारी चयन गर्न आवश्यक छ ।


राजनीतिक दलले एक क्षेत्रबाट तीनजनाको मात्रै नाम पठाउन निर्देशन दिए पनि जिल्ला समितिले त्यसअनुसार काम गर्न सकेका छैनन् । एकातिर आकांक्षी धेरै छन् भने अर्काेतिर अहिले गठबन्धन र तालमेल गर्ने क्रममा अधिकांश पार्टीको उम्मेदवारी संख्या अझै घट्ने देखिन्छ किनकि तालमेल गरेपछि एकले अर्काेलाई स्थान छाड्नुपर्ने हुन्छ । त्यसमाथि राजनीतिक दलको चुनावी तालमेलका कारण पुराना अनुहार चुनाव जितिने भन्दै हौसिएका मात्रै छैनन्, यो अवस्थामा उनीहरू आफ्नो ‘स्पेस’ छाड्न पनि तयार छैनन् । यसरी राजनीतिक दलले पुरानै अनुहारका नेतालाई फेरि पनि सांसदको उम्मेदवारका रुपमा दोहो¥याउन खोज्नु नयाँ नेतृत्वको विकासक्रमलाई रोक्नु हो । सधैं एउटै व्यक्तिलाई दोहो¥याइरहने वा अवसरको केन्द्रीकरणमात्रै गरिरहने हो भने राजनीतिमा नयाँ नेतृत्व विकास हुन सक्दैन । त्यसैले पनि यो पक्षमा ध्यान दिँदै राजनीतिक दलले उम्मेदवारी चयन गर्न आवश्यक छ ।
प्रतिनिधिसभा र प्रदेश सभामा आकांक्षी सबैको नाम सिफारिस गर्दा उम्मेदवार चयनमा अप्ठ्यारो हुने भएको छ । एकातिर स्थानीय तहमा बसेर काम गरेका स्थानीय नेता आकांक्षी छन् भने अर्काेतिर विगतमा चुनाव जितेका वा प्रतिस्पर्धा गरेका केन्द्रीय तथा उच्च नेता नै फेरि पनि सांसद बन्न लालायित छन् । स्थानीय नेता मतदातामाझ लोकप्रिय छन् भने केन्द्रीय नेता पार्टीका शीर्ष नेतासँग निकट छन् । यस अवस्थामा उम्मेदवार छनोट गर्दा स्थानीय स्तरमा पकड भएका अनुहार रोज्ने वा पुरानै अनुहारलाई दोहो¥याउने भन्ने सबालमा दलहरू आफैं पनि अप्ठ्यारोमा छन् । त्यतिमात्र होइन, राजनीतिक दलले व्यापारिक तथा व्यावसायिक पृष्ठभूमिका व्यक्तिलाई समेत सांसद पदको उम्मेदवारमा सिफारिस गरेका छन् । यस्ता व्यक्ति दलहरूलाई आर्थिक हिसाबले भरथेग गर्नेमा पर्छन् । त्यसैले पार्टीका इमानदार नेता तथा कार्यकर्ता छान्ने वा नेता तथा पार्टीलाई आर्थिक हिसाबले सहयोग गर्ने व्यापारी÷व्यवसायी रोज्ने भन्ने अप्ठ्यारो पनि दलहरूका लागि उत्तिकै छ । यस अवस्थामा राजनीतिक दलबाट इमानदार नेता तथा कार्यकर्तालाई पन्छाएर व्यापारी÷व्यवसायीलाई काखी च्याप्ने काम भयो भने त्यसले राजनीतिप्रति नै वितृष्णा बढाउनेछ ।
आगामी प्रतिनिधिसभामा समेत पुरानै अनुहारले आँखा लगाएपछि स्थानीय नेताको व्यवस्थापनमा समस्या देखिएको छ । अहिले प्रदेश तहमा धेरै आकांक्षी देखिनुको एउटा प्रमुख कारण यो पनि हो । संघीय संसद्मा विगतमा सांसद र मन्त्री भइसकेका पुराना नेताले दाबी गरेपछि अन्य नेता प्रादेशिक संसद्मा चुनिन खोजेका हुन् । त्यसले गर्दा पनि प्रदेश सभाका आकांक्षी प्रायः सबै पार्टीमा ठूलो संख्यामा देखिएका छन् । र, प्रादेशिक सांसद हुन खोज्ने यो भीडलाई व्यवस्थापन गर्नु दलका लागि मुख्य चुनौतीको विषय हो । जस्तो कि झापामा एमाले, कांग्रेस, माओवादीलगायतका दलले प्रतिनिधिसभाको अधिकांश क्षेत्रमा एकएकजनाको नाम सिफारिस गरे पनि प्रदेशका लागि भने ठूलो संख्यामा सिफारिस भएका छन् जसको व्यवस्थापन यतिखेरको मुख्य चुनौती हो ।
जे होस्, दलहरूले २०४८ सालको आमनिर्वाचन, २०५१ सालको मध्यावधि र २०५६ सालको संसदीय निर्वाचनदेखि २०६४ सालको पहिलो संविधानसभा निर्वाचन र २०७० को दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धी बनेका नेतालाई नै पुनः उम्मेदवार बनाउने विषयले राजनीतिक नेतृत्वको विकास हुन सक्दैन । स्थानीय तहदेखि केन्द्रीय राजनीतिमा योगदान गरेका कतिपय नेता दोहोरिए पनि विगतमा निर्वाचन जितेका वा प्रतिस्पर्धा गरेका अधिकांश नेतालाई फेरि पनि जेजसरी दोहो¥याउन खोजिएको छ, त्यो कुनै हिसाबले पनि जायज हुन सक्दैन । त्यसैले दलहरूले आगामी निर्वाचनमा स्थानीय स्तरमा जनताबीच लोकप्रिय र विकास गर्न लालायित अनि इमानदार नेतालाई उम्मेदवार बनाउनुपर्छ । भ्रष्टाचारको आरोप लागेका वा विगतमा विभिन्न पदमा रहँदा अलोकप्रिय निर्णय लिएका, जनताबीच अलोकप्रिय भएका नेतालाई जुन दलले उम्मेदवार बनाउनेछ, त्यो स्वयं त्यही दलका लागि महँगो साबित हुनेछ । त्यसैले पनि दलहरूले यो पक्षमा ध्यान दिनैपर्छ ।





यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

टिभिएसले ल्यायो अन्तराष्ट्रीय रेस ट्रयाकमा मोटरसाईकल चलाउने योजना

टिभिएसले ल्यायो अन्तराष्ट्रीय रेस ट्रयाकमा मोटरसाईकल चलाउने योजना

नेपालको लागि टिभिएस मोटर कम्पनीको एकमात्र आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्सले टिभिएस मोटरसाईकल ग्राहकहरुलाई लक्षित गरेर एक नयाँ योजना अपाचे रेस...

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा बाँकेको कोहलपुरमा

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा बाँकेको कोहलपुरमा

सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा बिस्तारको क्रममा बाँकेको कोहलपुरमा शाखा संचालनमा ल्याएको छ। सो शाखाको उद्घाटन कोहलपुर नगरपालिकाका नगर प्रमुखु लुट...

ग्राउन्ड सेवा प्रभावकारी बनाउँदै वायुसेवा निगम

ग्राउन्ड सेवा प्रभावकारी बनाउँदै वायुसेवा निगम

नेपाल वायुसेवा निगमले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको ग्राउन्ड ह्यान्डलिङ सेवालाई थप स्तरीय बनाउन विभिन्न उपकरण खरिद प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ। ...

सिभिल बैंकलाई आइ एस ओ सर्टिफिकेट 9001:2015 प्राप्त

सिभिल बैंकलाई आइ एस ओ सर्टिफिकेट 9001:2015 प्राप्त

सिभिल बैंकको सिभिल ट्रेड सेन्टर, सुन्धारा स्थित कर्पोरेट अफिसमा आयोजित एक कार्यक्रमका बीच आइ एस ओ 9001:2015 को प्रमाणपत्र आइ...

टाटाको मनसुन चेकअप क्याम्प र साथमा ऐक्सचेन्ज अफर

टाटाको मनसुन चेकअप क्याम्प र साथमा ऐक्सचेन्ज अफर

टाटा मोटर्सको नेपालका लागि एकमात्र आधिकारीक बिक्रेता, सिप्रदी ट्रेडिङ्ग प्रा.लि. ले ३ गते सम्म ऐक्सचेन्ज अफर सहितको फ्रि मनसुन चेकअप...

अनरको बजेट स्कमार्टफोन नेपाली वजारमा

अनरको बजेट स्कमार्टफोन नेपाली वजारमा

नेपालको लागि अनरको आधिकारिक बिक्रेता क्रेटोस टेक्नोलोजिज प्रा. लि.ले एक महिना अगाडी सफतापूर्वक बजेट सेगमेण्टको अनर 8A  लन्च गरे लगत्तै...

काठमाडौंको ताम्राकार कम्प्लेक्समा सामसङ मोबाइलको सर्भिस् सेन्टर

काठमाडौंको ताम्राकार कम्प्लेक्समा सामसङ मोबाइलको सर्भिस् सेन्टर

सामसङ नेपालले हालै काठमाडौंको न्युरोड स्थित ताम्राकार कम्प्लेक्सको तेश्रो तलामा आफ्नो आधिकारिक सर्भिस् सेन्टर उच्च स्थरिय सेवा सहितको  शुभारम्भ गरेको...

पब्जीजस्ता अनलाइन गेम खेल्दा ल्याग हुन्छ ? यस्तो छ पिंग घटाउने तरिका

पब्जीजस्ता अनलाइन गेम खेल्दा ल्याग हुन्छ ? यस्तो छ पिंग घटाउने तरिका

स्मार्टफोनमा पब्जी वा अन्य कुनै अनलाइन गेममा खराब इन्टरनेटले र ल्यागले मज्जा नै खराब गर्छ ...

Ncell Footer Ad