राजनीतिक भागबन्डाबाट प्रदेश प्रमुख तोक्ने तयारी

आइतबार, ०८ असोज २०७४, ०८ : ०४ भुवन शर्मा

काठमाडौं- सरकारले प्रदेशसभा चुनावअघि नै प्रदेश प्रमुखको मनोनयन गर्ने तयारी गरेको छ । प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्केपछि यसको टुंगो लाग्नेछ ।
सरकारले  समान्य प्रशासन मन्त्री टेकबहादुर बस्नेतको अध्यक्षतमा अधिकारसम्पन्न प्रशासनिक पुनरर्संचना समिति बनाएको छ । मन्त्री बस्नेतले प्रदेशसभा चुनावअघि नै प्रदेश प्रमुख नियुक्त गर्ने गरी तयारी अघि बढेको बताए । ‘दसंैअघि नै प्रदेश प्रमुख नियुक्त गर्ने तयारी गरेका थियौ । तर, अब केही दिन ढिला हुने भयो, ’उनले भने । सो समितिले मन्त्रालयका सहसचिव प्रकाश दाहालको नेतृत्वमा संघीय प्रशासनिक पुनर्संरचना समिति बनाएको छ । स्रोतका अनुसार समितिले राजनीतिक क्षेत्रबाटै प्रदेश प्रमुख मनोयन गनेका लागि व्यक्तिको नाउँ नै तयारी  गरेको छ ।
‘पूर्वप्रशासकबाट मनोनयन गर्ने विषयमा छलफल भएको थियो । तर, अब हाल सक्रिय राजनीतिमा नरहेकाहरूबाट मनोनयन गर्नेमा छलफल केन्द्रित हुँदैछ,’ स्रोतले भन्यो । समितिले राजनीतिक भागबन्डबाट प्रदेश प्रमुख मनोनित गर्ने तयारी गरेको पनि स्रोतको भनाइ छ ।
संविधानअनुसार प्रदेशसभा निर्वाचनअघि सरकारले प्रदेश प्रमुखलाई मनोनीत गरिसक्नुपर्छ । प्रदेशसभाका सांसदहरूलाई शपथ ग्रहण गराउन र प्रदेश प्रमुखको कार्यालय राख्न अस्थायी राजधानी पनि तोकिसक्नुपर्छ । मुख्यमन्त्रीलाई शपथ खुवाउने, प्रदेशसभाको अविधेशन बोलाउने, प्रदेश सरकार निर्माण गर्न आह्वान गर्नेलगायतका जिम्मेवारी प्रदेश प्रमुखको हुने संविधानमा व्यवस्था छ ।
सूचना तथा सञ्चारमन्त्री तथा सरकारका प्रवक्ता मोहनबहादुर बस्नेतले प्रदेश प्रमुख र अस्थायी राजधानी तोक्ने विषयमा छलफल भइरहेको बताए । उनले भने, ‘प्रधानमन्त्री अमेरिकाबाट फर्केपछि यसबारे टुंगो लाग्नेछ ।’ प्रदेशसभाको चुनावअघि नै प्रदेश प्रमुख र अस्थायी राजधानी तोकिसक्ने पनि उनले बताए ।  
संविधानको धारा १ सय ६३ ले प्रदेश प्रमुखको नियुक्तिसम्बन्धी व्यवस्था छ । सरकारको सिफारिसमा राष्ट्रपतिले प्रदेशसभाको प्रमुख नियुक्त गर्न सक्ने व्यवस्था संविधानमा छ । प्रदेश प्रमुखको मर्यादा मुख्यमन्त्रीको भन्दा माथि हुन्छ । मुख्यमन्त्रीको मर्यादा केन्द्रीय सरकारको उपप्रधानमन्त्रीसरह हुन्छ । प्रदेश प्रमुखलाई राष्ट्रपतिले शपथ खुवाउने प्रावधान छ । स्रोतका अनुसार सरकारले राजनीतिक भागबन्डाका आधारमा प्रदेश प्रमुखको नियुक्त गर्ने तयारी गरेको छ । संविधानअनुसार प्रदेश प्रमुख मनोनयन गर्ने अधिकार सरकारलाई छ ।
प्रधानमन्त्री कार्यलयका प्रवक्ता हरिप्रसाद पन्थीले प्रदेश प्रमुख र प्रदेशसभाका सांसदहरूलाई शपथ खुवाउन तत्कालका लागि अस्थायी ठाउँ तोक्ने तयारी भइरहेको बताए । ‘अस्थायी राजधानीभन्दा पनि प्रदेशसभाका सांसदहरूलाई शपथ खुवाउन तत्कालका लागि अस्थायी स्थान तोक्ने तयारी सरकारले गरेको हो,’ उनले भने ।
सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले प्रदेश प्रमुखको मनोनयनका लागि मापदण्ड तय गर्न थालेको छ । सकेसम्म चाँडै प्रदेश प्रमुख तोक्ने तयारी भएको मन्त्रालयले जनाएको छ । सामान्य प्रशसान मन्त्रालय प्रदेश प्रमुख तोक्नुअघि नै प्रदेशका लागि न्यूनतम कर्मचारी सातवटै प्रदेशमा पठाउने तयारी गरेको छ ।
 

कहाँ कहाँ तोकिँदैछ, अस्थायी राजधानी
सरकारले उच्च अदालत रहेका स्थानमा अस्थायी राजधानी तोक्ने तयारी गरेको छ । गृह मन्त्रालयले उच्च अदालत रहेको स्थानमा प्रहरीको संघीय संरचना राख्ने निर्णय गरिसकेको छ । प्रदेशसभाको स्थायी राजधानी राख्नेबारे विवाद छ ।  विवादका कारण  सरकारलाई अस्थायी राजधानी तोक्न पनि कठिन भएको छ ।
प्रदेशसभाको राजधानी कहाँ राख्ने भन्नेमा  प्रदेश ५ र प्रदेश २ मा बढी विवाद छ । यसैगरी ६ र  ७ नम्बर प्रदेशमा पनि विवाद छ । पाँच नम्बर प्रदेशमा दाङमा राजधानी राख्ने कि बुटवलमा राख्ने भन्नेबारे विवाद छ । दुई नम्बर प्रदेशको राजधानी जनकपुरमा राख्ने कि वीरगन्जमा राख्ने भन्नेमा विवाद छ । यसैगरी ६ नम्बर प्रदेशमा सुर्खेतमा राक्ने कि जुम्लामा राख्ने भन्ने विवाद छ । सात नम्बर प्रदेशमा धनगढीमा राख्ने कि डोटीमा राख्ने भन्ने विवाद छ ।
स्रोतका अनुसार सरकारले एक नम्बर प्रदेशको अस्थायी राजधानी विराटनगरमा र दुई नम्बर प्रदेशको जनकपुरमा राख्ने तयारी गरेको छ । तीन नम्बर प्रदेशको अस्थायी राजधानी काठमाडांै र चार नम्बर प्रदेशको पोखरामा राख्ने तयारी छ । ६ नम्बर प्रदेशको सुर्खेतमा र सात नम्बर प्रदेशको अस्थायी राजधानी धनगढीमा तोक्ने तयारी सरकारले गरेको छ ।







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सुजल फूड्सको चोकोफन रोल्स बजारमा

सुजल फूड्सको चोकोफन रोल्स बजारमा

सुजल फूड्स प्रा. लि.ले हालै वाफ़र रोल्स अन्तर्गत चोकोफन रोल्स बजारमा ल्याएको छ। ...

साताभरीमा ३३ बिन्दुको गिरावट

साताभरीमा ३३ बिन्दुको गिरावट

पुँजीबजार विकासका लागि आवश्यक पूर्वाधारले फड्को मारे पनि बजार भने निरन्तर घट्दै गएको छ । ...

सुन्धारा क्लिनिक सञ्चालनमा

सुन्धारा क्लिनिक सञ्चालनमा

काठमाडौंको सुन्धारास्थित सुन्धारा क्लिनिक प्रालिले शनिबारदेखि औपचारिक रुपमा स्वास्थ्य उपचार सेवा सुरु गरेको छ । ...

खोकनामा नेपाल बंगलादेश बैंक

खोकनामा नेपाल बंगलादेश बैंक

नेपाल बंगलादेश बैंकले ललितपुरको खोकनामा शाखा विस्तार गरी कारोबार सुरु गरेको छ । ...

बल्खुमा इसुजु सोरुम

बल्खुमा इसुजु सोरुम

राजधानीको बल्खुमा जापानी ब्रान्डको गाडी इसुजुको सोरुम खुलेको छ । ...

फर्नेक्स २०१९ मा घुइँचो

फर्नेक्स २०१९ मा घुइँचो

सातौं संस्करणको फर्निचर तथा फर्निसिङ एक्स्पो (फर्नेक्स २०१९) मा अवलोकनकर्ताको भिड लागेको छ । ...

बुध्दको १३ औं जहाज काठमाडौं आईपुग्यो

बुध्दको १३ औं जहाज काठमाडौं आईपुग्यो

बुध्द एयरलाईन्सले थप एक ATR-72 जहाज भित्र्याएको छ। ...

मनिग्रामद्वारा २४ जना पुरस्कृत

मनिग्रामद्वारा २४ जना पुरस्कृत

मनी ट्रान्सफर तथा भुक्तानी सेवा प्रदायक कम्पनी मनिग्रामले २४ जनालाई पुरस्कार वितरण गरेको छ । बिहीबार राजधानीमा एक कार्यक्रम गरी...

Ncell Footer Ad