क्षतिग्रस्त विद्यालय : दुई वर्षमा २ हजार बने, ६ हजार बाँकी

आइतबार, १८ भदौ २०७४, १० : ०७ वसन्त खड्का  | @bashantkdk

काठमाडौं- भूकम्प गएको २८ महिना बितिसक्दा हालसम्म सरकारी तथा दाताको सहयोगमा दुई हजार चार सय ५९ विद्यालयको मात्र पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको छ ।

२०७२ वैशाख १२ गतेको भूकम्पबाट ३१ जिल्लाका आठ हजार चार सय ११ विद्यालय पूर्ण रूपमा क्षति भएकामा विद्यालय व्यवस्थापन समितिमार्फत ०७२÷०७३ र ०७३÷०७४ मा एक हजार पाँच सय ५० विद्यालय निर्माण सम्पन्न भएका छन् भने एक सय ८० गैर सरकारी संस्थाहरूले नौ सय छ विद्यालयको निर्माण सम्पन्न गरेका छन् ।

३१ जिल्लाका ८ हजार ४ क्षतिग्रस्त विद्यालयमा २४ सयको निर्माण सम्पन्न भएको छ । १ सय ८० गैर सरकारी संस्थाले ९ सय विद्यालय निर्माण गरे पनि ती विद्यालय पूर्णरूपमा सञ्चालन गर्ने अवस्थामा नरहेको सरकारी तथ्यांकमा उल्लेख छ ।

शिक्षा मन्त्रालय मातहतको केन्द्रीय आयोजना कार्यान्वयन एकाइ (सिएलपिआइयू) का अनुसार गैर सरकारी संस्थाले ५.५ अर्ब अनुमानित बजेटमा एक हजार चार सय ६० विद्यालय निर्माणको जिम्मा लिएका थिए । गैससले निमार्ण गरेका विद्यालय पूर्णरूपमा सञ्चालन गर्ने अवस्थामा नरहेकाले थप लगानी गर्नुपर्ने अवस्था रहेको  सिएलपिआइयूको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।

सरकारी स्रोतमा निर्माण हुने विद्यालयका लागि पहिलो चरणमा शिक्षा विभागमार्फत चार अर्ब र दोस्रो चरणमा पुनःनिर्माण प्राधिकरणमार्फत चार अर्ब रकम छुट्याइएको थियो । उक्त बजेटबाट पहिलो चरणमा एक हजार दुई सय विद्यालयको निर्माण सम्पन्न भएको छ भने दोस्रो चरणमा तीन सय ५० विद्यालय पुनर्निर्माण भएका छन् । दोस्रो चरणमा सरकारी स्रोतबाट एक हजार १८ विद्यालय पुनर्निर्माणका लागि विद्यालय व्यवस्थापन समितिसँग सम्झौता भएको थियो ।

सरकारी स्रोतबाट निर्माण सम्पन्न भएका विद्यालय पनि तत्कालै सञ्चालनका लागि तयार नरहेकाले ती विद्यालयका लागि पनि थप लगानीको आवश्यकता रहेको सिएलपिआइयूले जनाएको छ ।

भूकम्पले पूर्णरूपमा क्षति पुगेका ३१ जिल्लाका विद्यालय निर्माणका लागि हालसम्म स्रोत सुनिश्चित भई ३९ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ कार्यान्वयनमा गएको छ । त्यसमध्ये एडिबी ऋण (इइएपी) ८.६ अर्ब, जाइका ऋण (इएसआरपी) ११.४ अर्ब, युएसआइडी अनुदान एक अर्ब, जेएफपिआर अनुदान ८० करोड, नेपाल सरकारको ०७२÷०७३ मा चार अर्ब, नेपाल सरकार ०७३÷०७४ मा चार अर्ब तथा नेपाल सरकार (शिक्षा विभाग)  ०७३÷०७४ २.२८ अर्ब रहेको छ । त्यस्तै, गैर सरकारी संस्थाका तर्फबाट ५.५ अर्ब, चीन सरकारको २.२३ अर्ब रहेको सिएलपिआइयूले जनाएको छ । कार्यान्वयनमा गएको रकममार्फत चार हजार एक सय ८० विद्यालय निर्माणको लक्ष्य राखिएको छ ।

विद्यालय पुनर्निर्माणका लागि दाताबाट प्रस्तावित स्रोतमा भारत सरकारको अनुदान ५ अर्ब, भारत सरकारको ऋण (लाइन अफ क्रेडिट) १५ अर्ब, एडिबी ऋण १०.६ अर्ब तथा युएसआइडी अनुदान एक अर्ब गरी ३१.६ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ । यो रकमबाट पाँच सय ८९ विद्यालय पुनर्निर्माण गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।

भूकम्पले क्षति पुगेका विद्यालयको पुनर्निर्माणका लागि आवश्यक अनुमानित रकम एक खर्ब ६७ अर्ब भए पनि हाल उपलब्ध र प्रस्तावित स्रोत भने ७०.९१ अर्ब रहेको छ । स्रोत पहिचान हुन बाँकी रकम ९६.०९ अर्ब रकमबाट पुनर्निर्माण गर्नुपर्ने विद्यालयको संख्या पाँच हजार चार सय ४२ रहेको छ ।

केन्द्रीय आयोजना कार्यान्वयन एकाइले विद्यालय पुनर्निर्माणका लागि प्राविधिक जनशक्तिको कमी रहेको, बजेट अभाव, निर्माण सामग्रीको अभाव, सरोकारवाला निकायकाबीच समन्वय अभावलगायतका चुनौती रहेको जनाएको छ ।

भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा विद्यालय पुनर्निर्माणका लागि सरकारले अति प्रभावित १४ जिल्लामा उपसचिव तहका अधिकारी खटाइएको र बाँकी १७ जिल्लामा सम्बन्धित जिल्लाका शिक्षा अधिकारीलाई जिम्मा दिइएको छ ।








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

ओपोद्वारा नेपालमा रेनोटू एफ सार्वजनिक

ओपोद्वारा नेपालमा रेनोटू एफ सार्वजनिक

ओपोले नेपालमा रेनो सिरिज अन्तर्गत आफ्नो नयाँ स्मार्टफोन रेनोटू एफ सार्वजनिक गरेको छ । ...

आइएमईमा डबलको डबलको डबल अफर

आइएमईमा डबलको डबलको डबल अफर

सेवाग्राहीद्वय सोमर तामाङ्ग र विशाल नगरकोटी दसैँमा आइएमईको डबलको डबलको डबल अफर अन्तर्गत पहिलो महिनाको विजेता घोषित भएका छन् ।

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा अब मोरङको पुष्पलालचोकमा

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा अब मोरङको पुष्पलालचोकमा

सिभिल बैंकले मोरङको जिल्लाको विराटनगर–०१, पुष्पलालचोकमा शाखा संचालनमा ल्याएको छ । सो शाखाको उद्घाटन विराटनगर नगरपालिकाका नगर प्रमुख भिम पराजुलीले...

शिवम् सिमेन्टका उपभोक्तालाई चाँदी उपहार

शिवम् सिमेन्टका उपभोक्तालाई चाँदी उपहार

शिवम् सिमेन्ट्स लिमिटेडले हिन्दुहरुकोे महान पर्व तिहारको अवसर पारेर सम्पूर्ण ग्राहकहरुलाई दिपावलीको शुभकामना व्यक्त गर्दै “यो तिहार शिवमको"  साथमा, चाँदीको...

बाख्रापालनले उठायो ग्रामीण महिलालाई

बाख्रापालनले उठायो ग्रामीण महिलालाई

बाख्रापालन सुरु गरेपछि क्रमिक रुपमा आम्दानी हुँदै गयो । खर्च कटाएर एक वर्षमा रु तीन लाख जति आम्दानी भएपछि यतिखेर...

मनहरीमा दुई अर्ब लागतको कागज उद्योग

मनहरीमा दुई अर्ब लागतको कागज उद्योग

मकवानपुरको मनहरीमा प्रदेश नं ३ सरकारले दुई अर्ब रुपैयाँ लगानीमा कागज उद्योग स्थापना गर्ने भएको छ । ...

सुनको मूल्य सय रुपैयाँ घट्यो

सुनको मूल्य सय रुपैयाँ घट्यो

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार बुधबार छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला ७० हजार ६ सय रुपैयाँ कायम भएको छ । ...

मनाङ एयरको नयाँ हेलिकप्टरबाट उडान सुरु

मनाङ एयरको नयाँ हेलिकप्टरबाट उडान सुरु

मनाङ एयर प्रालिले खरिद गरेको नयाँ हेलिकप्टरले व्यावसायिक उडान सुरु गरेको छ । ...

Ncell Footer Ad