क्षतिग्रस्त विद्यालय : दुई वर्षमा २ हजार बने, ६ हजार बाँकी

आइतबार, १८ भदौ २०७४, १० : ०७ वसन्त खड्का  | @bashantkdk

काठमाडौं- भूकम्प गएको २८ महिना बितिसक्दा हालसम्म सरकारी तथा दाताको सहयोगमा दुई हजार चार सय ५९ विद्यालयको मात्र पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको छ ।

२०७२ वैशाख १२ गतेको भूकम्पबाट ३१ जिल्लाका आठ हजार चार सय ११ विद्यालय पूर्ण रूपमा क्षति भएकामा विद्यालय व्यवस्थापन समितिमार्फत ०७२÷०७३ र ०७३÷०७४ मा एक हजार पाँच सय ५० विद्यालय निर्माण सम्पन्न भएका छन् भने एक सय ८० गैर सरकारी संस्थाहरूले नौ सय छ विद्यालयको निर्माण सम्पन्न गरेका छन् ।

३१ जिल्लाका ८ हजार ४ क्षतिग्रस्त विद्यालयमा २४ सयको निर्माण सम्पन्न भएको छ । १ सय ८० गैर सरकारी संस्थाले ९ सय विद्यालय निर्माण गरे पनि ती विद्यालय पूर्णरूपमा सञ्चालन गर्ने अवस्थामा नरहेको सरकारी तथ्यांकमा उल्लेख छ ।

शिक्षा मन्त्रालय मातहतको केन्द्रीय आयोजना कार्यान्वयन एकाइ (सिएलपिआइयू) का अनुसार गैर सरकारी संस्थाले ५.५ अर्ब अनुमानित बजेटमा एक हजार चार सय ६० विद्यालय निर्माणको जिम्मा लिएका थिए । गैससले निमार्ण गरेका विद्यालय पूर्णरूपमा सञ्चालन गर्ने अवस्थामा नरहेकाले थप लगानी गर्नुपर्ने अवस्था रहेको  सिएलपिआइयूको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।

सरकारी स्रोतमा निर्माण हुने विद्यालयका लागि पहिलो चरणमा शिक्षा विभागमार्फत चार अर्ब र दोस्रो चरणमा पुनःनिर्माण प्राधिकरणमार्फत चार अर्ब रकम छुट्याइएको थियो । उक्त बजेटबाट पहिलो चरणमा एक हजार दुई सय विद्यालयको निर्माण सम्पन्न भएको छ भने दोस्रो चरणमा तीन सय ५० विद्यालय पुनर्निर्माण भएका छन् । दोस्रो चरणमा सरकारी स्रोतबाट एक हजार १८ विद्यालय पुनर्निर्माणका लागि विद्यालय व्यवस्थापन समितिसँग सम्झौता भएको थियो ।

सरकारी स्रोतबाट निर्माण सम्पन्न भएका विद्यालय पनि तत्कालै सञ्चालनका लागि तयार नरहेकाले ती विद्यालयका लागि पनि थप लगानीको आवश्यकता रहेको सिएलपिआइयूले जनाएको छ ।

भूकम्पले पूर्णरूपमा क्षति पुगेका ३१ जिल्लाका विद्यालय निर्माणका लागि हालसम्म स्रोत सुनिश्चित भई ३९ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ कार्यान्वयनमा गएको छ । त्यसमध्ये एडिबी ऋण (इइएपी) ८.६ अर्ब, जाइका ऋण (इएसआरपी) ११.४ अर्ब, युएसआइडी अनुदान एक अर्ब, जेएफपिआर अनुदान ८० करोड, नेपाल सरकारको ०७२÷०७३ मा चार अर्ब, नेपाल सरकार ०७३÷०७४ मा चार अर्ब तथा नेपाल सरकार (शिक्षा विभाग)  ०७३÷०७४ २.२८ अर्ब रहेको छ । त्यस्तै, गैर सरकारी संस्थाका तर्फबाट ५.५ अर्ब, चीन सरकारको २.२३ अर्ब रहेको सिएलपिआइयूले जनाएको छ । कार्यान्वयनमा गएको रकममार्फत चार हजार एक सय ८० विद्यालय निर्माणको लक्ष्य राखिएको छ ।

विद्यालय पुनर्निर्माणका लागि दाताबाट प्रस्तावित स्रोतमा भारत सरकारको अनुदान ५ अर्ब, भारत सरकारको ऋण (लाइन अफ क्रेडिट) १५ अर्ब, एडिबी ऋण १०.६ अर्ब तथा युएसआइडी अनुदान एक अर्ब गरी ३१.६ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ । यो रकमबाट पाँच सय ८९ विद्यालय पुनर्निर्माण गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।

भूकम्पले क्षति पुगेका विद्यालयको पुनर्निर्माणका लागि आवश्यक अनुमानित रकम एक खर्ब ६७ अर्ब भए पनि हाल उपलब्ध र प्रस्तावित स्रोत भने ७०.९१ अर्ब रहेको छ । स्रोत पहिचान हुन बाँकी रकम ९६.०९ अर्ब रकमबाट पुनर्निर्माण गर्नुपर्ने विद्यालयको संख्या पाँच हजार चार सय ४२ रहेको छ ।

केन्द्रीय आयोजना कार्यान्वयन एकाइले विद्यालय पुनर्निर्माणका लागि प्राविधिक जनशक्तिको कमी रहेको, बजेट अभाव, निर्माण सामग्रीको अभाव, सरोकारवाला निकायकाबीच समन्वय अभावलगायतका चुनौती रहेको जनाएको छ ।

भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा विद्यालय पुनर्निर्माणका लागि सरकारले अति प्रभावित १४ जिल्लामा उपसचिव तहका अधिकारी खटाइएको र बाँकी १७ जिल्लामा सम्बन्धित जिल्लाका शिक्षा अधिकारीलाई जिम्मा दिइएको छ ।







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

स्मार्टफोनमा किबोर्ड र माउस कसरी प्रयोग गर्ने ?

स्मार्टफोनमा किबोर्ड र माउस कसरी प्रयोग गर्ने ?

बाहिरी किबोर्ड र माउसहरू जोडेर तपाईंले आफ्नो एन्ड्रोइड स्मार्टफोन र ट्याब्लेटलाई कम्प्युटर जसरी नै प्रयोग गर्न सक्नुहुनेछ । ...

मलेसिया शैक्षिक मेला बिहीबारदेखि

मलेसिया शैक्षिक मेला बिहीबारदेखि

स्टडी प्लसले मलेसियन दूतावासको सहयोगमा भदौ ५ र ६ गते जमलस्थित एलो प्यागोडा होटलमा मलेसिया शैक्षिक मेलाको आयोजना गर्दै छ...

पुँजीबजारमा झिनो सुधार
क्रेता–विक्रेताबीच मूल्यमा रस्साकस्सी

पुँजीबजारमा झिनो सुधार क्रेता–विक्रेताबीच मूल्यमा रस्साकस्सी

पुँजीबजारमा बुधबार झिनो बिन्दुको सुधार देखिएको छ । यस दिन नेप्से ०.४२ बिन्दुले बढेर १२१४.०५ बिन्दुमा पुगेको छ । ...

सन्राइज बैंक र सिद्घार्थ क्यापिटलबीच सम्झौता

सन्राइज बैंक र सिद्घार्थ क्यापिटलबीच सम्झौता

सन्राइज बैंक र सिद्घार्थ क्यापिटलबीच डिबेन्चर निष्कासन सम्बन्धी सम्झौता भएको छ । ...

कुमारी बैंक र ललितपुर वाणिज्य संघको पदयात्रा कार्यक्रम

कुमारी बैंक र ललितपुर वाणिज्य संघको पदयात्रा कार्यक्रम

कुमारी बैंकले नेपाल पर्यटन वर्ष २०२० लाई सफल पार्न निजी क्षेत्रको पूर्वतयारीको रूपमा ललितपुरमा रहेका नयाँ पर्यटकीय गन्तव्यको पहिचान एवं...

एभरेस्ट बैंक र एन प्याब्सनबीच साझेदारी

एभरेस्ट बैंक र एन प्याब्सनबीच साझेदारी

एभरेस्ट बैंक (इबिएल)ले नेसनल प्राइभेट एन्ड बोर्डिङ स्कुल एसोसिएसन नेपाल (एन प्याब्सन)सँग सम्बन्ध विस्तार गर्दै इबिएलका सेवा नेसनल प्याब्सनका सदस्य...

प्रभुको एक्सटेन्सन काउन्टर विस्तार

प्रभुको एक्सटेन्सन काउन्टर विस्तार

प्रभु बैंकले झापाको दमक नगरपालिकास्थित मालपोत कार्यालय र इलाम मालपोत कार्यालयमा एक्सटेन्सन काउन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

पशुपति पेन्ट्सको रंगोत्सव योजना

पशुपति पेन्ट्सको रंगोत्सव योजना

पशुपति पेन्ट्सले ‘महापर्वको रंगोत्सव’ योजना पुनः ल्याएको छ । ...

Ncell Footer Ad