डोटी जिप दुर्घटना : न जग्गा रह्यो, न ज्यान

सोमबार, २३ साउन २०७४, ०९ : १७ अरूण बम

डोटी- छ महिनाअघि बोगटान गाउँपलिका–१, सिमचौर चपरतोला गाउँमा कुरा चल्यो– गाउँमा विद्युतको सबस्टेसन बन्ने। गाउँमै विद्युतको सबस्टेसन बन्ने कुरा सुनेका स्थानीयले गाउँमा 'उज्यालो युगको सुरुवात' हुने भनेर अर्थ्याए। जसले एक किसिमको खुसियाली फैलियो। त्यसको केही दिनमा सबस्टेसनका लागि ५० रोपनी जमिन चाहिने र सरकारले स्थानीयको जमिन अधिग्रहण गर्ने भन्ने समाचार फेलियोे। यसले पहिला हौसिएका स्थानीयलाई चिन्तामा पार्‍यो।

'घर त्यहीं थियो। खाने अन्न फलाउने जमिन पनि त्यहीं नै थियो,' स्थानीय जितबहादुर मगरले भने, 'सरकारले अधिग्रहण गर्ने भनेपछि कहाँ जाने, के खाने भन्ने चिन्ता बढेको थियो।' फेरि केही दिनमा अर्को समाचार आयो। सरकारले अधिग्रहण गरेको जमिनको उचित मुआब्जा दिने, जसले पुनर्स्थापनाका लागि सहयोग पुग्नेछ। त्यसपछि भने पूरै गाउँले उत्साही भए। दुर्गम गाउँमा दुःखजिलो जीवन बिताइरहेका उनीहरूले पाउने मुआब्जा रकमबाट तराईमा बसाइँ सर्ने सोच बनाउन थाले। पहाडी गाउँको कठिन जीवन त्यागेर तराईमा सुखसयलको जीवन बिताउने सपना बुन्न थाले स्थानीयले।

उनीहरूको त्यो सपना त्यतिबेला चकनाचुर भयो जतिबेला रोपनीको एक लाख ९९ हजार रुपैयाँ मात्रै पाउने भन्ने सुनियो। 'हामीहरूसँग डेढ/दुई रोपनी जमिन मात्रै थियो,' स्थानीय कमलबहादुर घर्तीमगरले भने, 'त्यो दरले पाएको रकमले अर्को ठाउँमा जमिन खरिद गरेर घरजम गर्न नपुग्ने देखियो।'

त्यतिबेलादेखि गाउँलेहरू ठ्याक्कै दुई ध्रुवमा बाँडिन थाले।  बढी जमिन हुनेहरू जमिन दिनुपर्छ भन्न थाले। उनीहरूलाई जमिन दिएबापत ठूलो रकम पाइने आशा थियो। कम जमिन हुनेहरू नदिने भन्ने कित्तामा पुगे। 'बढी हुनेहरू बढी रुपैयाँ आएपछि तराईमा बसाइँ सर्न पाइने लालसामा थिए,' स्थानीय  केशव घर्तीमगरले भने, 'कम हुनेहरू चाहिँ सरकारले दिनेे रकमले अन्त जान पुग्दैन। बरु जसोतसो गाउँमै जीवन बिताउन सकिन्छ भन्नेमा थिए।'

कम जमिन हुनेहरूको अडान धेरै दिन टिकेन। जमिन नदिए सरकारले बिनारुपैयाँ अधिग्रहण गरेर लिन्छ भन्ने कुरा गाउँमा फैलाइयो। सोझा उनीहरू डरैडरमा थोरै रकममा भए पनि जमिन दिन राजी भए।

न जमिन रह्यो, न ज्यान

यसपछि साउन १३ मा उनीहरूलाई जग्गा पास गर्न सदरमुकाम बोलाइयो । गाउँले सदरमुकाम आएर आफ्नो नामको जग्गा बूढीगंगा जलविद्युत् आयोजनाका नाममा नामसारी गरिदिए। नामसारी गरिदिने जग्गाधनी नौजना छन्। जग्गा करिब ५० रोपनी छ। जग्गाधनी कम देखिए पनि परिवार संख्या भने ठूलो छ। छुट्टिएर बसेका भए पनि जग्गाको कित्ताकाँट नगरिएकाले जग्गाधनी कम देखिएको स्थानीय बताउँछन्। जग्गा नामसारी गरिएपछि दुई परिवारका नाममा एकधुर जमिन पनि बाँकी रहेन्।

यसरी नचाहँदानचाहँदै सस्तो मूल्यमा जग्गा दिन बाध्य भएका उनीहरू जग्गा नामसारी गरिदिएर शुक्रबार घर फर्कदै थिए। उनीहरू चढेको शैलेश्वरी यातायातको से१ज ४९१ नम्बरको जिप बोगटान गाउँपालिका–६, गगुडा कटैगाउँको धार भन्ने ठाउँमा दुर्घटनामा पर्‍यो। सो दुर्घटनामा नौको मृत्यु भयो। जसमध्ये ८ जना जग्गा पास गरिदिएर फर्कंदै गरेका गाउँपलिका–१, सिमचौर चपरतोलाका थिए। 'न जग्गा रह्यो, न आफन्त नै रहे,' सुजंग अस्पातालमा उपचार गराइरहेका घाइते वीरबहादुर घर्तीमगरले आँस झार्दै भने, 'जग्गा गुम्दा त कहाँ जाने के गरी खाने भन्ने पीडा थियो। झन् आफन्त नै नरहेपछि आकाशै खसेजस्तो लागिरहेछ।' उनका परिवारका मात्रै ४ जनाले ज्यान गुमाएका छन्। सरकारले अधिग्रहण गर्ने भनेपछि बाध्य भएर जग्गा बेच्नुपरेको उनले बताए। 'केही नहुुनुभन्दा थोरै भए पनि पैसा लिएर देऔं भनेर दिएका हौ। अब त न ज्यान रह्यो, न जग्गा। दुर्घटनापछि पैसा पनि कहाँ गयो थाहा छैन,' उनले भने।

त्यस्तै जग्गासँगै नरबहादुर पुनमगरका बाजे टेक, आमा ललिता, र काका शशिराम पुनमगरको पनि जीवन समाप्त भएको छ। 'कमाइ खाने सबै जग्गा सरकारले खोस्यो,' उनले भने, 'जग्गा सरकारका नाममा नामसारी गर्न गएका घरमूली कोही पनि रहेनन्।' नचाहँदानचाहँदै सबैथोक गुमेको उनले बताए।

सरकारले आफ्नो सर्वस्व हरण गरेको अर्का घाइते प्रकाश घर्तीमगरले बताए। 'अरूलाई उज्यालो छर्न हाम्रो जीवन अन्धकारमा धकेल्यो सरकारले,' गहभरि आँशु पार्दै उनले भने,' विद्युत्का नाममा दबाएर जग्गा खोसियो। सरकारले बनाएको सडकले मेरा कान्छा बुबा (भीमबहादुर घर्तीमगर) को ज्यान लियो।'

दुर्घटनामा चपरतोलाकै ६ जना घाइते भएका छन्। जसमध्ये दुईजनाको अवस्था गम्भीर छ। उनीहरूको कोहलपुरस्थित नेपालगञ्ज मेडिकल कलजेमा उपचार भइरहेको छ। यस्तै चारजनाको दिपायलस्थित सुजंग अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ।

अछामको साँफेबगर नगरपालिकामा निर्माण हुने भनिएको २२ मेगावाट क्षमताको बूढीगंगा जलविद्युत् आयोजनाको प्रसारण लाइनअन्तर्गत सवस्टेसन निर्माणका लागि स्थानीयबाट जग्गा लिइएको आयोजनाले जनाएको छ। आयोजनाका इलेक्ट्रिकल इन्जिनियर मुकेश गौतमले विस्थापित हुनेको पुनर्स्थापनालाई आधार बनाएर मुआब्जा निर्धारण गरिएको दाबी गरे। तर स्थानीय भने मुआब्जाबापत पाएको रकम पुनर्स्थापनाका लागि पर्याप्त नभएको बताउँछन्।






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंकद्वारा जेबिल्स फाइनान्स लि. प्राप्ती

नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंकद्वारा जेबिल्स फाइनान्स लि. प्राप्ती

नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंक लिमिटेड (NIBL)ले जेबिल्स फाइनान्स लिमिटेडको सफल प्राप्ति पश्चात आफ्नो संयुक्त कारोबार प्रारम्भ गरेको छ। ...

हराएको कुकुर नाकको प्रिन्टबाट भेटाउने एप

हराएको कुकुर नाकको प्रिन्टबाट भेटाउने एप

हरेक मानिसको फिंगरप्रिन्ट बेग्ला बेग्लै भएजस्तै कुकुरको पनि नाकको छाप बेग्ला बेग्लै हुनेगर्दछ । ...

ईक्यानको शैक्षिक मेला ६० हजारद्वारा अवलोकन (भिडियो)

ईक्यानको शैक्षिक मेला ६० हजारद्वारा अवलोकन (भिडियो)

नेपाल शैक्षिक परामर्श संघ (इक्यान) को आयोजनामा शैक्षिक मेला सम्पन्न भएको छ। इक्यान शैक्षिक मेलाको १३ औ संस्करणलाई साठी...

म्याक ल्युब्रिकेन्टस्को डिलर मिट सम्पन्न

म्याक ल्युब्रिकेन्टस्को डिलर मिट सम्पन्न

सिप्रदी ट्रेडिङ्ग प्रा. लि तथा भारत पेट्रोलियमले काठमाडौंको हायात होटलमा म्याक ल्युब्रिकेन्टस्को डिलर मिट २०१९ कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ। ...

तीन वटा देशबाट मेगा बैंकको ‘मेगा रेमीट’ सेवा

तीन वटा देशबाट मेगा बैंकको ‘मेगा रेमीट’ सेवा

हङकङ, युएई र जोर्डनमा मेगा रेमीटको सञ्जाल विस्तार गरिएको हो। ...

ज्योति लाईफ इन्स्योरेन्सको “ज्योति केयर्स”

ज्योति लाईफ इन्स्योरेन्सको “ज्योति केयर्स”

जीवन बीमा सेवाको अतिरिक्त अन्य सेवासुविधा विस्तार गरी ग्राहकसेवा केन्द्रित योजना संचालन गर्ने क्रममा ज्योति लाईफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लि. ले...

सिटी एक्सप्रेस फाउन्डेशनद्वारा मानव सेवा आश्रमलाई रु एक लाख  हस्तान्तरण

सिटी एक्सप्रेस फाउन्डेशनद्वारा मानव सेवा आश्रमलाई रु एक लाख हस्तान्तरण

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरको १३ औं वार्षिकोत्सवको उपलक्ष्यमा मानव सेवा आश्रमलाई सिटी एक्सप्रेस फाउन्डेशन द्वारा रु एक लाख हस्तान्तरण। ...

एभरेस्ट एडद्वारा वृद्धाश्रमलाई सहयोग

एभरेस्ट एडद्वारा वृद्धाश्रमलाई सहयोग

एभरेस्ट एड एन्ड इभेन्ट म्यानेजमेन्टले कम्पनीको तेस्रो वार्षिकोत्सवको अवसरमा विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरेको छ। ...