१९५० को सन्धिबारे नेपालले स्पष्ट धारणा राख्न सकेनँ : महेन्द्र पी. लामा

मङ्गलबार, १० साउन २०७४, १७ : ०१ नारायण रिमाल

टोकियो—नेपाल-भारतबीच भएको १९५० को मैत्री सन्धिका विवादित बुँदाहरु पुनरावलोकन गरी दुई देशबीच सम्बन्धलाई अझ उचाइमा पुर्‍याउन विज्ञहरुले सुझाव दिएका छन्। आइतबार टोकियोको इचिगायास्थित चुकुबा विश्वविद्यालयले आयोजना गरेको ‘नेपाल-भारतसम्बन्ध र १९५० को मैत्री सन्धिको सान्दर्भिकता’ विषयक कार्यक्रमका सहभागीले यस्तो सुझाब औंल्याएका हुन्।

सन्धि पुनरावलोकन गर्नु पर्छ भनेर नेपालको पक्षबाट पटक-पटक माग भए तापनि वार्ताको क्रममा यो बुँदा यसरी परिवर्तन गर्नुपर्छ भन्ने कुनै दस्ताबेज नेपाली पक्ष बाट नआएको खुलासा उनले गरे।

कार्यक्रममा जवाहरलालनेहरु विश्वविद्यालय दिल्लीका प्राध्यापक तथा नेपाल-भारत सम्बन्ध पुनरावलोकन गर्न गठित प्रबुद्ध समूहमा भारतीय पक्षका सदस्य डा.महेन्द्र पी लामाले भारत र चीनबीच नेपालको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको औंल्याए। नेपालले आफ्नो शक्ति चिन्न नसकेको उनको भनाइ थियो।

१९५० को सन्धिमा नेपाललाई मन नपरेका बुँदाहरु नेपाल सरकारले लिखित रुपमा भारत सरकार समक्ष राख्न नसकेको उल्लेख गर्दै उनले लिखित रुपमा स्पष्ट धाराणाहरु राख्न सुझाव दिए। ‘भारत नेपालसँगको आफ्नो सम्बन्ध नबिग्रोस भन्ने चाहन्छ। भारतले नेपालको शक्ति बुझेको छ तर नेपालले आफ्नो शक्ति अझै बुझ्न सकेको छैन’, उनले भने, ‘नेपाल चीन र भारतबीचको स्यान्डविच हो। स्यान्डविचको दुई रोटीबीचको बटर हो। नेपाल, बटरबिना स्यान्डविच मिठो हुँदैन।’

आफ्नो सोचाइमा फराकिलोपन ल्याउनुपर्ने बताउँदै उनले नेपालले भारत र चीनबीच आफ्नो भूमिका देखाउनुपर्ने कुरामा पनि उनले जोड दिए। सन् १९५० को सन्धिले दुई देशलाई फाइदा भइरहेका पक्षहरुमा पनि ध्यानाकर्षण गराउँदै विमतिका बुँदाहरुमा अध्ययन गर्नुपर्ने सुझाव उनले दिए। सन्धि पुनरावलोकन गर्नुपर्छ भनेर नेपालको पक्षबाट पटक-पटक माग भए तापनि वार्ताको क्रममा यो बुँदा यसरी परिवर्तन गर्नुपर्छ भन्ने कुनै दस्ताबेज नेपाली पक्ष बाट नआएको खुलासा उनले गरे।

चुकुवा विश्वविधालयका सह-प्राध्यापक डा. कमल लामिछानेले १९५० को मैत्री सन्धिका केही बुँदाहरु राणा शासन टिकाउनका लागि गरिएको टिप्पणी गर्दै सन्धि पुनरावलोकन अावश्यक रहेको बताएका थिए। नेपालका राजनेताहरुको भनाइ र गराइ फरक भएको आरोप लगाउँदै उनले राजनीतिक दलले भारतलाई खुशी बनाउन मात्र काम नगरी राष्ट्रलाई खुशी पार्ने काम गर्नुपर्ने धारणा राखे।

नेपाल-भारत सम्बन्ध बिग्रे दुवैलाइ फाइदा नहुने बताउदै उनले भारतसँग बलियो सम्बन्धका लागि नेपालको डिप्लोम्याटिक च्यानल बलियो हुनुपर्ने धारणा राखे। ‘नेपाल आत्मनिर्भर हुनुपर्छ भारतसँग माग्ने काम बन्द गर्नुपर्छ चीन र भारत सँगको सम्बन्धमा सन्तुलन ल्याउनुपर्छ’,उनले भने।

 






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

बर्दियाको गुलरियामा ग्लोबल आइएमई बैंक

बर्दियाको गुलरियामा ग्लोबल आइएमई बैंक

ग्लोबल आइएमई बैंकले बर्दियाको गुलरीया नगरपालिका वडा नम्बर ६, जिविस रोडमा नयाँ शाखा सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

सिद्धार्थ बैंकको सहयोग

सिद्धार्थ बैंकको सहयोग

सिद्धार्थ बैंकले टिच फर नेपाललाई पाँच लाख रूपैयाँ सहयोग गरेको जनाएको छ । ...

एनआइसी एसियाको दोस्रो त्रैमासिक वित्तीय नतिजा उत्साहजनक

एनआइसी एसियाको दोस्रो त्रैमासिक वित्तीय नतिजा उत्साहजनक

एनआइसी एसिया बैंकले चालु आर्थिक वर्ष ०७६/७७ को दोस्रो त्रैमाससम्ममा दुई अर्ब ९० करोड सञ्चालन मुनाफा आर्जन गरेको छ ।

हिमालयन बैंक र म्याक्स मनीबीच सम्झौता

हिमालयन बैंक र म्याक्स मनीबीच सम्झौता

हिमालयन बैंक र मलेसियन कम्पनी म्याक्स मनी एसडिएन बिएचडीबीच विगतमा भएको विप्रेषणको भुक्तानी रकम राफसाफ गर्ने सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर भएको छ...

एनसेलले ल्यायो पर्यटकका लागि ‘टुरिष्ट सिम’

एनसेलले ल्यायो पर्यटकका लागि ‘टुरिष्ट सिम’

यस योजना अन्तर्गत भ्रमणमा आएका विदेशी पाहुनाले सजिलै टुरिष्ट सिम लिएर सबै नेटवर्कमा कल गर्न मिल्ने अल नेटवर्क टक टाईम...

ह्यून्डाई कोना ईलेक्ट्रीकलाई गिनिज वल्र्ड रेकर्डस उपाधि

ह्यून्डाई कोना ईलेक्ट्रीकलाई गिनिज वल्र्ड रेकर्डस उपाधि

ईलेक्ट्रीक SUV कोनाले गिनिज वल्र्ड रेकर्डसको प्रतिष्ठित उपाधि जित्न सफल भएको छ । ...

सिटी एक्सप्रेसको गण्डकी प्रदेश एजेन्ट् मीट् कार्यक्रम

सिटी एक्सप्रेसको गण्डकी प्रदेश एजेन्ट् मीट् कार्यक्रम

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरले गत शनिबार आफ्नो गण्डकी प्रदेश लक्षित एजेन्टहरुको लागि एक दिने एजेन्ट भेटघाट र AML/CFT तालिम कार्यक्रम...

नेपाल बिल्ड एक्स्पोमा महिन्द्राको लोडर सार्वजनिक

नेपाल बिल्ड एक्स्पोमा महिन्द्राको लोडर सार्वजनिक

नेपालको औधोगिक तथा ब्यबसायिक घराना माझ लोकप्रीय तथा देशको आर्थिक विकासमा सर्मपित एम. भी. दुगड़ ग्रुप नेपालको सफल ब्यबसायी दुगड...

Ncell Footer Ad