संघीय संरचनामा ५६५ स्थानीय सरकार

बुधबार, ०५ साउन २०७३, ०८ : ५१ भाषा शर्मा  | @sb_language

काठमाडौं-संविधानबमोजिम संघीय संरचनामा स्थानीय तह पुनःसंरचना गर्दा ५ सय ६५ वटा स्थानीय सरकार बनाउने टुंगो लागेको छ। स्थानीय तह पुनःसंरचनाको जिम्मा पाएको आयोगले एक जिल्लामा १३ गाउँपालिका, नगरपालिका नबढ्ने गरी संख्या किटान गरेको हो ।

जिल्ला नटुक््रयाई भौगोलिक क्षेत्रअनुसार जनसंख्यालाई मुख्य आधार बनाएर स्थानीय तहको संख्या निर्धारण गरिएको छ । गाउँपालिका, नगरपालिकाको नाम तोक्ने अधिकार स्थानीयलाई नै दिइएको छ ।

हिमाली भूभागमा १५ हजार जनसंख्या आधार मानी गाउँपालिका र २० हजार जनसंख्या रहेको क्षेत्रलाई नगरपालिका तोकिएको छ । राजनीतिक दल, जनप्रतिनिधि, विज्ञसहितका सरोकारवालासँग एक महिना गरिएको परामर्शपछि संख्या निर्धारण गरिएको आयोगले जनाएको छ ।

तराईका जिल्लामध्ये मोरङ र रुपन्देहीमा सबैभन्दा धेरै १३÷१३ वटा गाउँपालिका र नगरपालिका हुनेछन् । हिमाली जिल्ला मनाङ, मुस्ताङ, रसुवामा सबैभन्दा कम ३÷३ वटा गाउँपालिका हुनेछन् ।

हिमाल, पहाड, भित्री मधेस, तराईलाई छुट्टाछुट्टै जनसंख्या आधारमा मापदण्ड बनाइएको छ । यसअनुसार पहाडमा २५ हजार जनसंख्यालाई गाउँपालिका र ३५ हजार जनसंख्या मिलाएर नगरपालिका हुनेछन् । त्यसै गरी, तराईमा ५० हजार जनसंख्याको गाउँपालिका र ७५ हजार जनसंख्या रहेको क्षेत्रमा नगरपालिका बनाउने गरी मापदण्ड तोकिएको छ । उपमहानगरका लागि १ लाख ५० हजार जनसंख्या चाहिनेछ । ३ लाख जनसंख्या मिलाएर महानगरपालिका हुनेछन् । पहाडी भूभागको भित्री मधेस, समथर भूभागमा अवस्थित भित्री मधेसलाई फरकफरक मापदण्ड बनाइएको छ ।

हिमाली जिल्लामा ९ वटासम्म गाउँपालिका, नगरपालिका रहनेछन् । पहाडी जिल्लामा १२ वटासम्म गाउँपालिका, १४ वटासम्म नगरपालिका र तराईमा १५ वटासम्म गाउँपालिका १८ वटासम्म नगरपालिका रहने आयोगको मापदण्ड छ ।

आयोगले पुनःसंरचना प्रक्रियालाई निश्चित सूचक र मापदण्डका आधारमा देशैभरि एकरुपताका साथ संख्या तोकेको प्रवक्ता हरि पौडेलले बताए । उनले भने, ‘जिल्लामा रहेको प्राविधिक समितिले नामांकनसहित अन्तिम टुंगो लगाउनेछ ।’ आयोगले जिल्लालाई दिएको मापदण्डमा प्रत्येक जिल्लामा रहने एकाइ संख्या हो । प्रत्येक जिल्लामा स्थानीय विकास अधिकारीको संयोजकत्वमा आयोगलाई सघाउन ‘प्राविधिक समिति’ गठन गरिएको छ । गाउँपालिका, नगरपालिकाको नाम स्थानीय बासिन्दाको छलफलमा जिल्लाले सिफारिस गरी पठाउनेछ । नामबारे विवाद भए जिल्लाले विकल्प पठाउने र आयोगले टुंगो लगाउने प्रवक्ता पौडेलले बताए ।

हिमालमा ९ वटासम्म वडा रहेका गाउँपालिका र नगरपालिका हुनेछन् । पहाडमा १२ वटासम्म, तराईमा १५ वटासम्म वडा रहेका गाउँपालिका हुनेछन् । पहाडका नगरपालिकामा १४ वटा वडा, तराईमा १८ वटासम्म वडा संख्या रहनेछन् । त्यसैगरी, उपमहानगरपालिकामा २७ वटा वडा, महानगरपालिकामा ३५ वटा वडा हुनेछन् । वडामा रहने एकाइमा पुग्न लाग्ने समय, स्थानीयको सहज पहुँच हेरेर सेवाकेन्द्र निर्धारण गरिनेछ ।

यो मापदण्डअनुसार अहिले कायम नगरपालिका संख्या घट्ने सम्भावना छ । त्यस्तै, उपमहानगरपालिका र महानगरपालिका संख्या भने बढ्न सक्छ । सामान्यतया नगरपालिका गाभेर उपमहानगरपालिका बनाउने योजना रहेको आयोगले जनाएको छ । काभ्रेमा दुई–तीनवटा नगरपालिका गाभिएर (धुलिखेल, पनौती, बनेपा नपा) उपमहानगरपालिका बन्ने सम्भावना छ ।  भरतपुर, रुपन्देही, पोखरा महानगरपालिका बन्ने सम्भावना देखिएको आयोगको बताएको छ । नगरपालिकाका लागि चाहिने मापदण्डबमोजिम न्यूनतम जनसंख्या नभएकाले काठमाडौं र भक्तपुरमा स्थानीय तहको संख्या समायोजन गरिएको छ ।

जनसंख्या–भूगोलका आधारमा धेरै ठूला क्षेत्रफल र साना क्षेत्रफल ओगटेका विशेष जिल्लालाई अपवाद मानी छुट्टै मापदण्ड तयार पारिएको छ । कम्तीमा जिल्ला सदरमुकाम रहने स्थान नगरपालिका बनाउने आयोगको योजना छ । हाल २ सय १७ नगरपालिका, ३ हजार १ सय ५७ गाविस छन् ।

 








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

फेसबुकले बनाउँदै छ स्मार्टफोनलाई प्रतिस्थापन गर्ने चस्मा !!!

फेसबुकले बनाउँदै छ स्मार्टफोनलाई प्रतिस्थापन गर्ने चस्मा !!!

फेसबुकको प्रविधि र रे-ब्यान चस्मा निर्माण गर्ने कम्पनी लक्सोटिक्काको डिजाइनबाट स्मार्टफोनलाई नै प्रतिस्थापन गर्ने स्मार्ट अग्मेन्टेड रियालिटी चस्मा निर्माण गर्ने...

२४ घण्टा ब्याट्री लाइफ भएको ल्यापटप ?

२४ घण्टा ब्याट्री लाइफ भएको ल्यापटप ?

एचपीले २४ घण्टा ब्याट्री लाइफ भएको ल्यापटप निर्माण गरेको दाबी गरेको छ ! ...

निगमको जहाजमा जेष्ठ नागरिकलाई ५०% छुट

निगमको जहाजमा जेष्ठ नागरिकलाई ५०% छुट

जेष्ठ नागरिकको सम्मानस्वरुप नेपाल वायुसेवा निगमले ७० वर्ष नाघेका जेष्ठ नेपाली नागरिकका लागि आन्तरिक उडानको भाडामा ५० प्रतिशत छुट दिने...

संविधान दिवसमा टेलिकमको छुट

संविधान दिवसमा टेलिकमको छुट

संविधान दिवसका अवसरमा नेपाल टेलिकमले ग्राहकलाई सय रुपैयाँमा तीन जिबी डाटा प्याक योजना सार्वजनिक गरेको छ । ...

बागलुङ मालपोतमा प्रभुको काउन्टर

बागलुङ मालपोतमा प्रभुको काउन्टर

प्रभु बैंकले बागलुङ नगरपालिकास्थित मालपोत कार्यालयमा एक्सटेन्सन काउन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

स्काइवर्थको ‘ग्रान्ड छुट उत्सव’

स्काइवर्थको ‘ग्रान्ड छुट उत्सव’

केएल दुगड ग्रुपअन्तर्गतको स्मार्ट अप्लायन्सेसले दसैं–तिहारको अवसरमा स्काइवर्थ होम अप्लायन्सेसमा ‘स्काइवर्थ ग्रान्ड छुट उत्सव’ सार्वजनिक गरेको छ । ...

सगरमाथा प्रिकास्ट सोलुसन्सको ड्राइमिक्स मोटार बजारमा

सगरमाथा प्रिकास्ट सोलुसन्सको ड्राइमिक्स मोटार बजारमा

त्रिवेणी गु्रपको कर्पोरेट छायाँअन्तर्गत रहेको सगरमाथा प्रिकास्ट सोलुसन्सको ड्राइमिक्स मोटार प्रोडक्ट बजारमा ल्याएको छ । ...

एनआइबिएल–रेडक्रस सहमति

एनआइबिएल–रेडक्रस सहमति

नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंक लिमिटेड (एनआइबिएल) र नेपाल रेडक्रस सोसाइटीबीच बैंकको सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत स्वास्थ्य हेरचाह र साक्षरता प्रवद्र्धनका लागि सहमतिपत्रमा हस्ताक्षर...

Ncell Footer Ad