प्रमुखमा महिला उम्मेदवार न्यून, २८३ तहमा ३८ महिला

आइतबार, २४ बैशाख २०७४, ०९ : ४४ नागरिक

खिलक बुढाथोकी/हिमाल लम्साल

काठमाडौं- ‘लेडिज एन्ड जेन्टलमेन’ अंग्रेजीको यो भनाइले महिलालाई अग्रस्थानमा देखाउँछ। देशको वर्तमान अवस्था नियाल्दा पनि विभिन्न निकायमा महिलाको नेतृत्व छ। राष्ट्रपति, सभामुख, प्रधान्यायाधीश पदमा महिला छन्।

तर, स्थानीय तहको चुनावमा प्रमुख पदमा उम्मेदवार दिने महिलाको संख्या भने निराशाजनक देखिन्छ।  प्रमुख राजनीतिक दलले अधिकांश नगर तथा गाउँपालिका प्रमुखमा पुरुषलाई नै प्रमुखको उम्मेदवार बनाएका छन्। २ सय ८३ स्थानीय तह प्रमुख पदका लागि ३८ जना महिला मात्रै चुनावी मैदानमा छन्।

कानुनले ३३ प्रतिशत महिला आरक्षण सुनिश्चित गरेको छ। स्थानीय निर्वाचन ऐनको दफा (४) उपदफा (१) मा उम्मेदवारी मनोनयनपत्र पेस गर्दा गाउँ/नगरपालिका प्रमुख/उपप्रमुख तथा जिल्ला समन्वय समितिको प्रमुख र उपप्रमुखमा ५० प्रतिशत महिला हुनुपर्ने प्रावधान छ। तर, करिब २० वर्षपछि हुन लागेको स्थानीय तह निर्वाचनमा भने यो प्रावधान कार्यान्वयन उत्साहजनक भएको पाइएन।

उम्मेदवारको नामावली अनुसार स्थानीय तह प्रमुख पदमा विभिन्न राजनीतिक दलबाट ३८ महिला चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन्। प्रमुख पदमा महिला उम्मेदवार उठाउनेमा माओवादी केन्द्र अगाडि छ। केन्द्रले १४ महिलालाई मेयर/प्रमुख पदमा उम्मेदवार बनाएको छ। त्यसैगरी एमालेले ८, कांग्रेसले ७, राप्रपाले ६, परिवार दलले १, विवेकशील पार्टीले १ र नेमकिपाले १ महिलालाई मेयर/प्रमुख पदमा उम्मेदवार बनाएका छन्।

पहिलो चरणमा वैशाख ३१ मा ३, ४ र ६ प्रदेशका गरी ३४ जिल्लामा निर्वाचन हुँदैछ। जसभित्र चार महानगरपालिका, एक उपमहानगरपालिका, ९२ नगरपालिका  र १ सय ८६ गाउँपालिका गरेर २ सय ८३ स्थानीय तह छन्।

 'राजनीतिक दलले नै महिलालाई प्रमुख पदमा चासो दिएको देखिएन,' निर्वाचन आयोगका प्रवक्ता सूर्यप्रसाद शर्माले भने, ‘प्रमुख/मेयर पदमा पुरुषको तुलनामा महिला उम्मेदवारी धेरै कम हो तर उपप्रमुख/उपमेयरमा भनेे यो संख्या धेरै छ।’ उनका अनुसार अधिक राजनीतिक दलले उपमेयर/उपप्रमुखमा महिलालाई उठाएका कारण मेयर/प्रमुखमा संख्या कम भएको हो।

‘राजनीतिक दलले उम्मेदवारी दर्ता गर्दा प्रमुख/उपप्रमुख दुईमध्ये एक पदमा महिलाको उम्मेदवारी दिनुपर्ने काननुी व्यवस्था छ,’ प्रवक्ता शर्माले भने, ‘उक्त व्यवस्था दलहरूले लागू गरेको त पाइन्छ तर महिलालाई उपप्रमुखमा मात्रै सीमित राखेका छन्।’

दलहरूले महिलालाई पुरुषसरह हैसियत दिन खोजे पनि त्यो उपप्रमुखमा मात्र सीमित रहेको गुनासो स्वयं महिलाको पनि छ। ‘मेयर हुने क्षमता नभएर उपमेयरमा उठेकी होइन्,’ काठमाडौं महानगरपालिकामा नयाँ शक्तिबाट उपमेयरकी उम्मेदवार सबिना अर्यालले भनिन्, ‘पार्टीले दिएको जिम्मेवारी त मान्नै पर्‍यो नि।’ अर्याल पार्टीगत हिसाबमा सन्तुष्ट भए पनि व्यक्तिगत रुपमा भने मेयर पदमा उठ्न नपाएकोमा दुखित छिन्। अधिकांश राजनीतिक दलले महिलालाई उपप्रमुखमा मात्रै सीमित राखेकोमा उनले असन्तुष्टि पोखिन्।

अझ कतिपय ठाउँमा त दलीय तालमेलले गर्दा उपप्रमुखमा पनि महिला परेका छैनन्। एक पार्टीले अर्को पार्टीसँग गठबन्धन गर्दा महिलाको कोटा खोसिएको छ। काठमाडौं महानगरपालिकामा एमाले र राप्रपाले चुनावी गठबन्धन गर्दा मेयर र उपमेयर दुवै पदमा पुरुष उम्मेदवार छन्।

प्रमुखमा ३८ महिला

नेपाली कांग्रेस 

गंगा दाहाल, दुधौली नगरपालिका, सिन्धुली

माया राना, म्याग्दे गाउँपालिका, तनहुँ

कान्तिका सेजुवाल, चन्दनाथ नगरपालिका, जुम्ला

अनिता लामा, चामे गाउँपालिका, मनाङ

गण्डकी थापा अधिकारी, डीगाड गाउँपालिका, बाग्लुङ

लक्ष्मी पाण्डे, हुस्सेकोट गाउँपालिका, नवलपरासी

छुपीमाया गुरुङ, दूधपोखरी गाउँपालिका, लमजुङ

 एमाले

चन्द्र पुन, कावासोती नगरपालिका, नवलपरासी

भगवती न्यौपाने, भानु नगरपालिका, तनहुँ

प्रभा बराल, राप्ती नगरपालिका

सीमा क्षेत्री, पुतलीबजार नगरपालिका, स्याङजा

सीता अधिकारी, कालिका गाउँपालिका, रसुवा

बिन्दा ढुंगाना, सूर्यगढी गाउँपालिका, नुवाकोट

दिलकुमारी छन्त्याल, तमानखोला गाउँपालिका, बाग्लुङ

भीमलादेवी चन्द, दार्मा गाउँपालिका, सल्यान

माओवादी केन्द

रेणु दाहाल, भरतपुर महानगरपालिका, चितवन

साबित्रादेवी पाण्डे गजुरेल, कमलामाई नगरपालिका, सिन्धुली

जानुका सापकोटा, पनौती नगरपालिका, काभ्रे

सरस्वती लामा, धुलिखेल नगरपालिका, काभ्रे,

रीता ढकाल, मण्डन देउपुर नगरपालिका, काभ्रे

प्रतिमा श्रेष्ठ, मध्यपुर थिमी नगरपालिका, भक्तपुर

जुनकुमारी बोहोरा, ठूली भेरी नगरपालिका, डोल्पा

सुष्मा खनाल, मध्यबिन्दु नगरपालिका, नवलपरासी

राधा सापकोटा, मादी गाउँपालिका, कास्की

प्रवीणा अधिकारी, माछापुच्छ्रे गाउँपालिका, कास्की

लक्ष्मी लामा, नासोङ गाउँपालिका, मनाङ

दीपा बोहरा, सुनकोसी गाउँपालिका,

लक्ष्मी थापामगर, ज्वालामुखी गाउँपालिका, धादिङ

कल्पना कार्की, आँधीखोला गाउँपालिका, स्याङजा

राप्रपा

गीता गुरुङ, पोखरालेखनाथ महानगरपालिका, कास्की

शोभा शाही, भेरी नगरपालिका, जाजरकोट

देवकी बुढाथोकी, भीमेश्वर नगरपालिका, दोलखा

गंगा लामा, हेलम्बु गाउँपालिका, सिन्धुपाल्चोक

लक्ष्मी जिम्बा, बकैया गाउँपालिका, मकवानपुर

अलिसा नेपाली, दार्मा गाउँपालिका, सल्यान

विवेकशील दल

रञ्जु न्यौपाने (दर्शना) काठमाडौं महानगरपालिका

नेमकिपा

शोभा त्वाती, सूर्यविनायक नगरपालिका, भक्तपुर

परिवार दल (एक जना)

हरिप्रिया अधिकारी, सूर्यगढी गाउँपालिका, नुवाकोट








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

रोजगारदाता र ट्रेड युनियन आर्थिक विकासका सहयात्री बन्नुपर्छ: उपाध्यक्ष ढकाल

रोजगारदाता र ट्रेड युनियन आर्थिक विकासका सहयात्री बन्नुपर्छ: उपाध्यक्ष ढकाल

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका उपाध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले हाल मुलुकको औद्योगिक सम्बन्ध सहज अवस्थामा रहेको र श्रम विवादको संख्यामा कमी भइरहेको...

नेपाल टेलिकमको गिफ्ट प्याकेज

नेपाल टेलिकमको गिफ्ट प्याकेज

नेपाल टेलिकमले ग्राहकको रुचिलाई ध्यानमा राखी भ्वाइस तथा डाटा सेवा सस्तो मूल्यमा उपहारस्वरुप प्रदान गर्न सकिने सुविधा ल्याएको छ ।

माछापुच्छ्रेको ऋणपत्र स्टकमा सूचीकृत

माछापुच्छ्रेको ऋणपत्र स्टकमा सूचीकृत

माछापुच्छ्रे बैंकले जारी गरेको ३० लाख थान ऋणपत्र नेपाल स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत भएको छ । ...

मार्सको १६औं वार्षिकोत्सव

मार्सको १६औं वार्षिकोत्सव

विज्ञापन एजेन्सी मार्स प्रालिले १६औं वार्षिकोत्सव मनाएको छ । ...

ग्रान्डी सोसियल फाउन्डेसनको सभा

ग्रान्डी सोसियल फाउन्डेसनको सभा

ग्रान्डी सोसियल फाउन्डेसनको प्रथम वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न भएको छ । ...

इन्फिनिटी लघुवित्तको मिसकल बैंकिङ

इन्फिनिटी लघुवित्तको मिसकल बैंकिङ

इन्फिनिटी लघुवित्त वित्तीय संस्थाले मिसकल बैंकिङ सेवा प्रदान गर्ने भएको छ । ...

थाई सेवा नेपालमा सफलताको दशक

थाई सेवा नेपालमा सफलताको दशक

सन् १९६८, ४ डिसेम्बर, थाई एयरवेजले नेपालको लागि पहिलो उडान सुरु गरेको दिन हो र यो नै पहिलो जेट एयरलाइन...

सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्स जरंखुमा

सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्स जरंखुमा

सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्सले शाखा विस्तार गरेको छ । ...

Ncell Footer Ad