प्रतिबन्धित भारु नोट

दोस्रो टोली पनि आयो–गयो

मङ्गलबार, १५ चैत २०७३, १० : २९ विष्णु बेल्वासे

काठमाडौं- प्रतिबन्धित ५०० र हजार दरका भारु नोट साट्ने विषयमा छलफल गर्न नेपाल आएको दोस्रो भारतीय टोली बिनानिर्णय सोमबार स्वदेश फर्किएको छ। रिजर्भ बैंक अफ इन्डिया (आरबिआई) की कार्यकारी निर्देशक दिपाली पन्त जोशीको नेतृत्वमा आएको उक्त टोलीले नेपाल राष्ट्र बैंकका उच्च अधिकारीसँग छलफल गरी प्रतिबन्धित भारु साट्ने निर्णय गर्ने अपेक्षा थियो।

दुवै पक्ष आ–आफ्नो अडानबाट पछि नहटेपछि यस विषयमा निर्णय हुन नसकेको हो। भारतीय टोलीले प्रतिव्यक्ति ४५ सयभन्दा बढी भारु नसाट्ने र नेपाली टोलीले २५ हजारसम्म साट्नुपर्ने अडान राखेका थिए। 

भारतीय टोलीले ४५ सय भारुसम्म साटिदिने प्रस्ताव गरेको थियो। नेपाल राष्ट्र बैंकका अधिकारीले २५ हजारसम्म साटिदिनुपर्ने अडान राखेको वार्ता टोलीका संयोजकसमेत रहेका राष्ट्र बैंकका डेपुटी गभर्नर चिन्तामणि शिवाकोटीले सोमबार नागरिकलाई जानकारी दिए।

'प्रतिव्यक्ति २५ हजारभन्दा तल ओर्लिएर सम्झौता गर्न चाहेनौं,' उनले भने, 'उनीहरुको प्रस्ताव अनुसार प्रतिव्यक्ति ४५ सय साट्न तयार भएको भए सम्झौता गर्न सकिन्थो।' २५ हजारभन्दा तल सम्झौता गर्नु भनेको आत्मसमर्पण गर्नु जस्तै भएकाले सम्झौता नगरिएको जानकारी उनले दिए।

प्रतिव्यक्ति ४५ सय मात्र साट्न सक्ने, त्यति सानो रकम साट्न पनि बैंक खाता अनिवार्य, एक व्यक्तिको धेरै खाता भएमा दोहोर्‍याउन नहुने लगायत झन्झटिला प्रस्ताव भारतीय पक्षले राखेको थियो। उनीहरुको त्यस्तो प्रस्तावलाई नेपाली पक्षले अस्वीकार गरेको डेपुटी गभर्नर शिवाकोटीले जानकारी दिए।

'बिनाझन्झट प्रतिव्यक्ति ४५ सय साटने प्रस्ताव पनि उनीहरुले स्वीकार गरेनन्,' उनले भने, 'खुरुक्क साट्ने हो भने हामी तयार थियौं तर उनीहरुले त्यसरी साट्न नसकिने भने।'

प्रतिव्यक्ति ४५ सय साट्ने समय पनि तीन दिनको मात्र दिने प्रस्ताव उनीहरुले गरेको डेपुटी गभर्नर शिवाकोटीले जानकारी दिए। 'मार्च ३० भित्र प्रतिबन्धित भारु नोट साट्ने समय दिएका थिए,' उनले भने, 'त्यस्तो छोटो समयमा साट्न सक्ने सम्भावना थिएन।'

प्रतिव्यक्ति ४५ सयभन्दा बढी भारु नोट सटहीको निर्णय गर्ने म्यान्डेट उनीहरुलाई नभएको पनि शिवाकोटीले बताए। 'प्रतिव्यक्ति ४५ सयभन्दा बढी भारु नोट साट्ने विषयमा निर्णय गर्ने अधिकार उनीहरुसँग रहेनछ,' उनले भने।

नेपालले लिखित रुपमै नेपालले प्रतिव्यक्ति २५ हजार साट्ने प्रस्ताव गरेको थियो। उनीहरुसँग पनि कति भारु साट्न सकिन्छ भन्नेमा लिखित जवाफ मागेको शिवाकोटीले जानकारी दिए।

प्रतिबन्धित भारु नोट साट्न नेपालले भारतीय उच्च अधिकारीसँग बारम्बार पहल गरिरहेको छ। तर, अहिलेसम्मका प्रस्ताव बालुवामा पानी हाले जस्तै भएको छ।

यसअघि प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल र उनका भारतीय समकक्षी नरेन्द्र मोदीबीच दुईपटक र अर्थमन्त्री कृष्णबहादुर महरा र उनका भारतीय समकक्षीबीच दुईपटक कुराकानी भए पनि प्रतिबन्धित नोट साट्ने वा नसाट्ने विषयमा भारतले कुनै निर्णय दिएन।

नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर चिरञ्जीवी नेपालले रिजर्भ बैंक अफ इन्डियाका गभर्नर ऊर्जित पटेलसँग बारम्बार कुराकानी भएको बताएका थिए। त्यसले पनि ठोस निर्णय निकाल्न सकेन। नेपालमा रहेका प्रतिबन्धित भारु नोट साट्ने विषयमा भारतसँग कूटनीतिक तरिकाबाट समेत बारम्बार प्रयास भइरहेको छ।

नेपालको बैंकिङ प्रणालीमा प्रतिबन्धित ५०० र हजार दरका तीन करोड ३६ लाख ९० हजार भारु नोट रहेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांक छ। यसबाहेक सर्वसाधारण, व्यापारी लगायतसँग ठूलो परिमाणमा भारु नोट छ। भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले गत कात्तिक २३ गतेे बुधबार सम्बोधन गर्दै सोही राति १२ बजेदेखि ५०० र हजार दरका नोट नचल्ने घोषणा गरेका थिए। भ्रष्टाचार र कालो धनलाई निरुत्साहित गर्न यस्तो निर्णय गरेको भारत सरकारको तर्क छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले पनि त्यसको भोलिपल्टैदेखि उक्त दरका नोट सटहीमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो। त्यसपछि नेपालमा रहेका प्रतिबन्धित नोट साट्न भारतसँग पहल सुरु भएको थियो।

नेपाल राष्ट्र बैंकले प्रतिबन्ध लगत्तै आफूसँग भएका ती दरका नोट साटिदिन आरबिआईलाई पत्राचार गरेको थियो।

नेपालीले २५ हजार भारुसम्म उक्त दरका नोट राख्न पाउने व्यवस्था छ। यस्तो व्यवस्था भएकाले पनि सर्वसाधारणसँग ठूलो परिमाणमा उक्त नोट भएको अनुमान केन्द्रीय बैंकको छ। ठूला दरका नोट लान र ल्याउन सहज भएकाले व्यवसायी तथा सर्वसाधारणले जोहो गरेर राखेको अनुमान उसले गरेको छ।

भारतबाट आएको दोस्रो टोलीले पनि नोट नसाट्ने विषयमा निर्णय नगर्दा सर्वसाधारणसँग रहेका ती नोट कागजको खोस्टोमा परिणत हुने सम्भावना बढेको छ।

करिब दुई वर्षअघिसम्म नेपालमा ५०० र हजार दरका भारुमाथि प्रतिबन्ध थियो। भारत सरकारको अनुरोधमा नेपाल राष्ट्र बैंकले २०६७ चैतमा ५०० र हजार दरका भारतीय रुपैयाँमाथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो। यसले बारम्बार नेपाल–भारत आउजाउ गरिरहने दुवै देशका सर्वसाधारण, भारतीय पर्यटक र व्यवसायीलाई अप्ठेरो परेको गुनासोपछि राष्ट्र बैंकले २०७१ फागुन ११ गते २५ हजार भारुसम्म उक्त दरका नोट साट्न पाउनेगरी प्रतिबन्ध फुकुवा गरेको थियो।   








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

ओपोद्वारा नेपालमा “ए नाइन २०२०” सार्वजनिक गर्ने

ओपोद्वारा नेपालमा “ए नाइन २०२०” सार्वजनिक गर्ने

नेपालमा सार्वजनिक हुने तयारीमा रहेको “ए नाइन २०२०” कम्पनीले यही आश्विन ६ गते सार्वजनिक गर्ने घोषणा गरेको हो। ...

सिटी एक्स्प्रेसको “लखपति एक्स्प्रेस २०७६ - न यति न उति सिधै लखपति”

सिटी एक्स्प्रेसको “लखपति एक्स्प्रेस २०७६ - न यति न उति सिधै लखपति”

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरले समस्त नेपालीहरुको महान चाड दशैँ, तिहार र छठ्लाई लक्षित गर्दै आफ्ना उपभोक्ताहरुसंग पर्वको खुशी साट्न लगातार...

माछापुच्छ्रे बैंकका ग्राहकलाई छुटै छुट

माछापुच्छ्रे बैंकका ग्राहकलाई छुटै छुट

असोज महिना भरी आफ्नो सम्पूर्ण शाखाहरु मार्फत विभिन्न १९ प्रकारका थप सुविधाहरु प्रदान गर्न लागेको जानकारी बैंकद्वारा जारी प्रेस बिज्ञप्तिमा...

उत्कृष्ट डिलरलाई टाटाको एचफाइभ

उत्कृष्ट डिलरलाई टाटाको एचफाइभ

टाटा मोटर्सद्वारा संचालित रिटेल च्याम्पियन कार्यक्रम अन्तर्गत सबैभन्दा उत्कृष्ट काम गर्ने च्याम्पियन जोनलाई सम्मान गरेको छ । ...

सिद्धार्थ बैंकको २५.२६ प्रतिशत लाभांश प्रस्ताव

सिद्धार्थ बैंकको २५.२६ प्रतिशत लाभांश प्रस्ताव

सिद्धार्थ बैंकले आर्थिक वर्ष २०७५/७६ को मुनाफा तथा सञ्चित रकम समेतबाट बैंकका सेयरधनीलाई २५.२६ प्रतिशत लाभांश प्रस्ताव गरेको छ ।

सामसङको अफर सार्वजनिक

सामसङको अफर सार्वजनिक

सामसङले उत्सव अवसरको रुपमा ‘सामसङ आयो, खुसी छायो’ योजना सार्वजनिक गरेको छ । ...

एनआइबिएलको काउन्टर विस्तार

एनआइबिएलको काउन्टर विस्तार

नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंकले भोजपुरको पौवादुङमा गाउँपालिकामा विस्तारित काउन्टरमार्फत आफ्नो कारोबार बढाएको छ । ...

एनसेलले ल्यायो आकर्षक ‘मेरो प्लान’

एनसेलले ल्यायो आकर्षक ‘मेरो प्लान’

एनसेलले आफ्ना प्रिपेड ग्राहकका लागि नयाँ योजना सार्वजनिक गरेको छ । अझ सुलभ दरमा डेटा, भ्वाइस र एसएमएस सेवाबाट फाइदा...

Ncell Footer Ad