असावधानीले एक अर्ब खरानी

बुधबार, १९ माघ २०७३, ०७ : १७ दीपक खरेल  | @DeepakKharel037

काठमाडौं-मानवीय लापरबाही र असावधानीका कारण हुने आगलागीबाट काठमाडौं उपत्यकामा डेढ वर्षमा एक अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको धनमाल खरानी भएको छ। काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुरमा डेढ वर्षको अवधिमा भएका आगलागीका घटनामा आठजनाको मृत्यु भएको छ भने १२ जना घाइते भएका छन्।

महानगरीय प्रहरी कार्यालयको तथ्यांकले उपत्यकाका तीन जिल्लामा अघिल्लो आर्थिक वर्षयता (माघ १६ सम्म) दुई सय १२ आगलागीका घटना भएका देखाउँछ ।

काठमाडौंमा अघिल्लो आर्थिक वर्ष ८३ स्थानमा आगलागी भएकोमा चालू आवको हालसम्म ५२ घटना भइसकेका छन् । काठमाडौंमै १० महिनाको अवधिमा जलेर १९ करोड रुपैयाँबराबरको धनमाल जलेर नष्ट भएको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्ष १७ करोड रुपैयाँबराबरको धनमाल जलेर नष्ट भएको थियो । अघिल्लो वर्षमा एकजनाको जलेर ज्यान गएको थियो ।

महानगरीय प्रहरी कार्यालयका अनुसार ललितपुरमा अघिल्लो आर्थिक वर्षमा पाँचवटा मात्र आगलागीका घटना हुँदा करिब १० लाख रुपैयाँबराबर धनमाल जलेको थियो । आगो निभाउनेक्रममा घाइते भएका चारजनाको उपचारक्रममा मृत्यु भएको थियो ।  दुईजना गम्भीर घाइते भएका थिए । त्यस्तै यो वर्षको माघ १६ सम्म १४ वटा आगलागीका घटना भएका छन । ती घटनामा करिब २५ लाख रुपैयाँबराबरको धनमाल क्षति भएको छ ।

त्यस्तै भक्तपुरमा चालू वर्षमा भएका १६ वटा आगलागीका घटनामा ३० लाख रुपैयाँबराबरको धनमाल जलेको छ भने जलेर ६ जना घाइते भएका छन् । अघिल्लो आथिएक वर्ष भक्तपुरमा ४२ वटा आगलागीका घटना भएका थिए । ती घटनामा एक करोड ३५ लाख रुपैयाँबराबर धनमाल जलेर नोक्सान भएको थियो। जलेर तीनको मृत्यु र तीन घाइते भएको महानगरीय प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ।

प्रमुख कारक विद्युत् सर्ट र ग्यास लिक

प्रहरी वृत्त कालिमाटीलाई आइतबार राति करिब आठबजे सूचना आयो । कुलेश्वर चोकको एउटा कस्मेटिक पसलबाट धुवाँ आइरहेको छ । वृत्तका डिएसपी नवराज अधिकारीसहितको टोली तत्काल घटनास्थल पुग्यो । हिरामाया मगरको कस्मेटिक पसलबाट धुवाँको मुस्लो निस्कँदै थियो । डिएसपी अधिकारीले तत्काल माथिल्लो इकाइलाई जानकारी गराएर सटर फोडे । भित्रबाट गुम्सिएर रहेको आगोको मुस्लो बाहिर निस्कियो ।

‘केही सोच्नुअगावै आगोले जोडिएका अन्य सटरमा आक्रमण गरिसकेको थियो, विद्युत् सर्ट वा धूपबत्तीबाट आगो सल्किएको अनुमान गरेका छौं,’ अधिकारीले नागरिकसँग मंगलबार भने ।

कुलेश्वरका ब्रम्ह महर्जनसहित करिब दर्जन व्यवसायीका सटर  केही घण्टामा जलेर खरानी भए । महर्जनले निर्माण गरेको घर टहरामा आगो लागेको थियो ।  आगलागीबाट तीन करोड २२ लाख रुपैयाँबराबरको सम्पत्ति क्षति भएको प्रारम्भिक अनुमान प्रहरीको छ । अधिकारीका अनुसार क्षति विवरण संकलन गर्ने काम भइरहेको छ । प्रहरीका अनुसार अघिल्लो आर्थिक वर्षसहित अहिलेसम्म भएका  दुई सय १२ आगलागीका घटनामध्ये अधिकांश विद्युत् सर्ट वा ग्याँस सिलिण्डर लिकका कारण भएका हुन् । यसमा पनि बढी विद्युतीय उपकरण सर्ट भएर आगलागी भएको छ । बालेको धूप तथा मैनबत्तीबाट पनि आगलागी भएको छ । कतैकतै व्यक्तिगत रिसिइबीका कारण पनि आगो लगाउने काम भएको अनुसन्धानमा देखिएको छ ।

आगो निभाउन खटिने अधिकारी अधिकांश घटनामा मानवीय लापरबाहीका कारण भएको बताउँछन् । जुद्ध बारुण यन्त्रालयका प्रमुख किशोर भट्टराईले सहरमा हुने अधिकांश आगलागीका घटना मानवीय त्रुटिका कारणले भएको पाइएको बताए । उनका अनुसार घर, पसल, उद्योग तथा कलकारखानामा विद्युतीय उपकरण प्रयोगमा सावधानी नअपनाउँदा यस्ता घटना भएका हुन् ।

‘बजारमा थरीथरीका विद्युतीय उपकरण आएका छन, प्रयोगमा हुने लापरबाही र असावधानी आगलागीको कारण हो, ग्याँस लिक भएर पनि आगलागी भएको पाएका छौं,’ भट्टराईले भने । उनका अनुसार सहरमा हुने आगलागीबाट बच्ने उपाय – सावधानी र सचेतना हो । उनले आगलागीबाट जोगिन सावधानी अपनाएजस्तै आगलागी भइहाले नियन्त्रणका लागि सोही अनुसारका उपकरण र पानीको व्यवस्था गर्न आवश्यक रहेको सुझाए । ‘साघुँरा गल्लीमा आगलागी हुँदा दमकल नजानेर  पानीको पनि समस्याले समयमै निभाउन कठिन हुन्छ, यसले क्षति बढी हुने गरेको छ,’ उनले भने ।

४० लाखलाई आठ दमकल

काठमाडौं उपत्यकाको अनुमानित जनसख्या ४० लाखभन्दा बढी छ । तर काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुरमा जम्मा आठपटा दमकल प्रयोगमा छन् । आगो नियन्त्रणमा खटिने करिब ५० जना दक्ष जनशक्ति छ।

यन्त्रालयका अनुसार काठमाडौं उपत्यकाका साँघुरा गल्लीमा पुग्न सक्ने दमकल भए पनि पानी बोक्ने क्षमता कम छ । साना दमकलले एकपटका  १५ सय लिटर मात्र पानि बोकेर हिँड्न सक्छन् जुन आगलागी नियन्त्रणमा अपुग हुन्छ । ‘काठमाडौं उपत्यकामा भौतिक संरचना र जनसख्या बढ्दो छ तर आगलागी नियन्त्रणमा खटिने दमकल र जनशक्तिको अवस्था जुद्धशम्शेरकै जमानामा भन्दा फरक हुनसकेको छैन,’ भट्टराईले भने ।

हाल काठमाडौंमा ६, ललितपुर र भक्तपुरमा एकएक गरी आठवटा दमकल प्रयोगमा छन् । बारुण यन्त्रले आगलागी नियन्त्रणका लागि प्रहरी, सशस्त्र र सेनाको सहयोगमा काम गर्दै आएको छ।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

फेसबुकले बनाउँदै छ स्मार्टफोनलाई प्रतिस्थापन गर्ने चस्मा !!!

फेसबुकले बनाउँदै छ स्मार्टफोनलाई प्रतिस्थापन गर्ने चस्मा !!!

फेसबुकको प्रविधि र रे-ब्यान चस्मा निर्माण गर्ने कम्पनी लक्सोटिक्काको डिजाइनबाट स्मार्टफोनलाई नै प्रतिस्थापन गर्ने स्मार्ट अग्मेन्टेड रियालिटी चस्मा निर्माण गर्ने...

२४ घण्टा ब्याट्री लाइफ भएको ल्यापटप ?

२४ घण्टा ब्याट्री लाइफ भएको ल्यापटप ?

एचपीले २४ घण्टा ब्याट्री लाइफ भएको ल्यापटप निर्माण गरेको दाबी गरेको छ ! ...

निगमको जहाजमा जेष्ठ नागरिकलाई ५०% छुट

निगमको जहाजमा जेष्ठ नागरिकलाई ५०% छुट

जेष्ठ नागरिकको सम्मानस्वरुप नेपाल वायुसेवा निगमले ७० वर्ष नाघेका जेष्ठ नेपाली नागरिकका लागि आन्तरिक उडानको भाडामा ५० प्रतिशत छुट दिने...

संविधान दिवसमा टेलिकमको छुट

संविधान दिवसमा टेलिकमको छुट

संविधान दिवसका अवसरमा नेपाल टेलिकमले ग्राहकलाई सय रुपैयाँमा तीन जिबी डाटा प्याक योजना सार्वजनिक गरेको छ । ...

बागलुङ मालपोतमा प्रभुको काउन्टर

बागलुङ मालपोतमा प्रभुको काउन्टर

प्रभु बैंकले बागलुङ नगरपालिकास्थित मालपोत कार्यालयमा एक्सटेन्सन काउन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

स्काइवर्थको ‘ग्रान्ड छुट उत्सव’

स्काइवर्थको ‘ग्रान्ड छुट उत्सव’

केएल दुगड ग्रुपअन्तर्गतको स्मार्ट अप्लायन्सेसले दसैं–तिहारको अवसरमा स्काइवर्थ होम अप्लायन्सेसमा ‘स्काइवर्थ ग्रान्ड छुट उत्सव’ सार्वजनिक गरेको छ । ...

सगरमाथा प्रिकास्ट सोलुसन्सको ड्राइमिक्स मोटार बजारमा

सगरमाथा प्रिकास्ट सोलुसन्सको ड्राइमिक्स मोटार बजारमा

त्रिवेणी गु्रपको कर्पोरेट छायाँअन्तर्गत रहेको सगरमाथा प्रिकास्ट सोलुसन्सको ड्राइमिक्स मोटार प्रोडक्ट बजारमा ल्याएको छ । ...

एनआइबिएल–रेडक्रस सहमति

एनआइबिएल–रेडक्रस सहमति

नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंक लिमिटेड (एनआइबिएल) र नेपाल रेडक्रस सोसाइटीबीच बैंकको सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत स्वास्थ्य हेरचाह र साक्षरता प्रवद्र्धनका लागि सहमतिपत्रमा हस्ताक्षर...

Ncell Footer Ad