पर्दा लत्रक्क फूल झपक्क

मङ्गलबार, २८ माघ २०७६, १२ : ४४ उपेन्द्र खड्का

जाडो मौसम सुरु भएसँगै काठमाडौंको गोठाटारस्थित अग्रिम नर्सरीमा ‘बिग्नोनिया भेनस्टा’ फूलका बिरुवा किन्न पुग्ने ग्राहकको संख्या मनग्ये बाक्लिन्छ । अग्रिम नर्सरीका सञ्चालक अम्बरबहादुर खड्काले यो फूल जाडोमा फुल्ने भएकाले फुलेको हेरेर किन्ने ग्राहकहरु जाडो मौसममै नर्सरी पुग्ने गरेको सुनाए ।

खड्काको नर्सरीमा मात्रै हैन काठमाडौंको स्वयम्भूस्थित मुस्कान नर्सरीमा पनि जाडो मौसममा यो  फूल फुलेको देखेर किन्ने ग्राहकको संख्या मनग्ये बढ्छ । मुस्कान नर्सरीका महेन्द्र सुवेदी भन्छन्, ‘जाडो मौसममा फुल्ने भएकाले फुलेको समयमा यो फूल किन्न बढी ग्राहक आउँछन् ।’ तर यो फूल बाह्रै महिना बिक्ने उनी बताउँछन् ।

‘बेग्नोनिया भेनस्टा’ जाडो मौसममा अत्यन्तै सुन्दर फुल्ने फूल हो । लहरा जाने यो फूल सुन्तला रंग (अरेन्ज कलर) को हुन्छ । थुंगाजस्तो देखिने यो फूलमा मसिना लाम्चो खुर्सानी आकारका फूल मिलेर थुँगो बन्ने भएकाले यो फूललाई खुर्सानी फूलको नामले समेत चिनिन्छ । यो फूलको लम्बाइ भने करिब ६ सेन्टिमिटरको हुन्छ । स्वस्थानीको व्रत लिने समयमा फुल्ने भएकाले ‘बिग्नोनिया भेनस्टा’लाई स्वस्थानी फूल पनि भनिन्छ । यसको बोटानिक नाम भनेको ‘प्यारोस्टेगिया भिनस्टा’ हो ।

यो फूलको बिरुवा महँगोसमेत नभएको नर्सरी व्यवसायी बताउँछन् । सानो बिरुवाको न्यूनतम करिब एक सय पचास रुपैयाँ पर्छ । यो बिरुवाको लम्बाइअनुसार यसको मूल्य बढ्दै जान्छ ।  

पर्दाको भूमिका
यो फूल पर्दा लत्रिएझैँ पर्खाल तथा अग्लो भागबाट पर्दाजस्तै लत्रिन्छ र झपक्क फुल्छ । यो फूल असाध्यै मन पराइने फूलमध्येमा पर्ने नर्सरी व्यवसायी बताउँछन् । यो फूल गमलामा भन्दा जमिनमै रोप्दा राम्रो देखिन्छ । लहरा जाने भएकाले जमिनमा रोपेर घरको छत, रेलिङ, कौशीमा लहरा लागेर फुलाउन सकिन्छ । त्यतिमात्रै हैन घरको वरिपरि बार तथा पर्खालमा लगाउँदा यसले पर्दाको कामसमेत गर्छ । जाडो मौसममा फुल्दा त ढकमक्क देखिन्छ नै । नफुलेको समयमा समेत हरियो देखिने भएकाले पर्दाका रुपमा घर वरिपरि लगाउन सकिने अग्रिमका खड्काको सल्लाह छ । ‘जाडो मौसममा ढकमक्क फुल्छ । अरुबेला हरियो हुन्छ,’ खड्काले भने, ‘बाहिरबाट आउने धुलो छेक्छ ।’
त्यसो त यो फूलको अर्को राम्रो विशेषता छ । जमिनमा यसले धेरै ठाउँ ओगट्दैन । थोरै ठाउँमा पनि रोप्न सकिन्छ । माथिमाथि लहरा जाने भएकाले लहरा घर तथा गार्डेनको पर्खाल वा कम्पाउण्डमा लगाउनु उचित हुने हर्टिकल्चर विशेषज्ञको सुझाव छ ।

‘बिग्नोनिया भेनस्टा’को २५ फिटभन्दा लामो लहरा जान्छ । बिरुवा रोपेको एक वर्षमा करिब दस मिटरसम्म लहरा फैलन सक्छ । घर तथा गार्डेनमा १÷२ बोट रोप्दा लहरा वरिपरि फैलन सक्छ । जसले घर तथा गार्डेन नै झिलिमिली बनाउँछ । लामो लहरा जाने फूल भएकाले गमलामा भन्दा जमिनमै रोप्न मुस्कानका सुवेदीको सल्लाह छ । सुवेदी भन्छन्, ‘गमलामा रोप्दा लामो लहरा जान नसक्ने भएकाले लामो लहरा बनाउन चाहनेले जमिनमै रोप्नुपर्छ ।’

चिसोमै ढकमक्क
यस फूलको अर्को राम्रो विशेषता भनेको चिसो मौसममा पनि फुल्न सक्नु हो । यो मौसममा फुल्ने फूल कमै हुन्छन् । तराई क्षेत्रको तुलनामा काठमाडौंमा चिसो चाँडै बढ्ने भएकाले तराईमाभन्दा काठमाडौंमा चाँडो फुल्न थाल्छ । यो लामो समयसम्म फुल्न सक्ने फूल हो । सामान्यतः काठमाडौं उपत्यकामा कात्तिकदेखि चैतसम्मै फुल्छ । तराई क्षेत्रमा भने काठमाडौं उपत्यकाको तुलनामा करिब एक महिना चाँडो फुल्छ ।

वनस्पति विभागका पूर्व वैज्ञानिक अधिकृत कुवेरजङ्ग मल्लका अनुसार यो फूलले धेरै चिसो भने सहन सक्दैन । हिमाली क्षेत्रमा चिसोका कारण मर्छ । ‘पहाडि क्षेत्रको तुलनामा तराईमा राम्रो फुल्छ,’ वैज्ञानिक मल्लले भने, ‘तराईमा गर्मी हुने भएकाले तराई क्षेत्रमा राम्रो फुल्छ । काठमाडौं उपत्यकामा राम्रोसँग फुल्छ । धेरै चिसो ठाउँमा भने मर्ने जोखिम हुन्छ । त्यसैले सामान्यतः हिमाली क्षेत्रमा भने यो फूल मर्न सक्छ । चिसो ठाउँको तुलनामा घामलाग्ने ठाउँमा राम्रोसँग फुल्ने हर्टिकल्चर विशेषज्ञ बताउँछन् ।

जाडो मौसममा काठमाडौं उपत्यकामा प्रशस्तै ‘बिग्नोनिया भेनस्टा’ फूलेको देखिन्छ । उपत्यकामा घर तथा गार्डेनको पर्खाल, लहरा छत, रेलिङ, बार, रुखजस्ता ठाउँमा फूलाएको देखिन्छ । यो फूलले घर तथा गार्डेनको रुप नै परिवर्तन गरिदिन्छ । उपत्यका बाहिरसमेत यो लोकप्रिय फूल हो ।

काठमाडौं उपत्यकामा चिसोका कारण फुलिसक्ने समयमा यसका पात झरेको देखिन्छ । फुलिसकेपछि नाङ्गो देखिन्छ । तराईमा भने फुल्नु अघि नै पात झरे पनि तुरुन्तै नयाँ पात आएर फुल्ने भएकाले विशेषगरी तराई क्षेत्रमा यो फूल पात झरेकोजस्तो देखिँदैन । खड्काले भने, ‘चिसोमा पात झर्छ र तर आइहाल्छ ।’ पात पलाएपछि फेरि पातले मज्जाले पर्दाको काम गरेको हुन्छ । त्यसैले यो सदाबहार फूल भएको वैज्ञानिक मल्ल बताउँछन् । यो निक्कै बाक्लो फुल्ने फूल हो । जाडो मौसममा फुल्ने भए पनि जति धेरै घाम लाग्यो, त्यति नै धेरै फुल्छ । त्यसैले यो फूल फुल्दा मनै बहलाइदिन्छ ।

सुवेदीका अनुसार धेरै चिसो सहन नसक्ने नसक्ने भए पनि यो फूलको रोगप्रतिरोधात्मक क्षमता भने मजबुत हुन्छ । ‘यो फूललाई सितिमिति कुनै रोगले छुँदैन,’ सुवेदीले भने, ‘कहिलेकाहीँ लाई लाग्छ । तर लाईले पनि खासै असर गर्दैन ।’ यो फूलमा कुनै रोग नलाग्ने तथा स्याहारसुसारमा पनि धेरै मिहिनेत गर्न नपर्ने भएकाले ‘बिग्नोनिया भेनस्टा’ हुर्काउन सजिलो फूल भएको उनी बताउँछन् ।

गुनिलो फूल
यो असाध्यै गुनी फूलसमेत हो । यो फूल जति नै लामो भए पनि यसमा काँडा हुँदैन । धुलो पनि रोक्ने । काँडा पनि नहुने । लामो लहरा गएर फुल्न सक्ने यसको विशेषता हो । धेरै लामो भए आवश्यकताअनुसार काटेर मिलाउन तथा छोट्याउन सकिन्छ फुलिसकेपछि खड्काको सुझाव छ । यो फूलका लहरा बढ्दै जतासुकै जानसक्ने भएकाले समय–समयमा काटछाँट गर्ने मिलाउनुु पर्ने हुन्छ ।

यसका पात हरिया हुन्छन् । साना हुन्छन् । यो फूलका हाँगाबिँगा आउने भएकाले एक बोट रोपेको खण्डमा हाँगाबिँगा फैलिएर पूरै एउटा करिब ३० मिटर लामो पर्खाल, बार, जाली ढाक्न सक्छ । त्यसैले धेरै बाक्लो रोप्न आवश्यक नरहेको वैज्ञानिक मल्लले बताए । यो फूलको नयाँ बिरुवा भने गर्मी मौसममा रोप्नु उपयुक्त हुन्छ । नर्सरीमा भने प्लाष्टिकको भाँडा वा गमलामा हुने भएकाले जुसुकै समयमा सार्न सकिन्छ । रोप्नुपूर्व मल हाल्न सकिन्छ । तर सानो बिरुवाले भने धेरै मल नसहने भएकाले अत्यन्तै थोरै हाल्न हर्टिकल्चर विशेषज्ञको सुझाव छ । जरा नहल्लिएको खण्डमा जुनसुकै समयमा सारेको खण्डमा पनि मर्दैन । पहिलोपटक रोप्दा रोपिसक्ने बित्तिकै पानी हाल्नुपर्ने हुन्छ । रोपिसक्ने बित्तिकै पानी नहाल्दा जरा सुकेर मर्ने जोखिम हुन्छ ।

यो फूलको सुन्दरता त छँदै छ, औषधीय गुणसमेत भएको पाइन्छ । अध्ययन अनुसार ब्राजिलमा परम्परागत औषधिको रुपमा समेत प्रयोग गरिन्छ । ‘बेग्नोनिया भेनस्टा’को उद्गमस्थल उष्ण क्षेत्र रहेको पाइन्छ । पानी नजम्ने क्षेत्रबाटै यो फूलको विकास भएको हुनाले यो बिरुवा पानी जम्ने ठाउँमा भने नरोप्न हर्टिकल्चर विशेषज्ञको सुझाव छ ।

 





यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण : एन्ड्रोइड ११ - यस्ता छन् विशेषताहरू

एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण : एन्ड्रोइड ११ - यस्ता छन् विशेषताहरू

गुगलले एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण अर्थात् एन्ड्रोइड ११ को डेभलपर प्रिभियु रिलिज गरेको छ । ...

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

गायिका इन्दिरा जोशी ब्रान्ड एम्बेसडरको रुपमा सूर्या लाइफ इन्स्योरेन्समा आबद्ध भएकी छिन् । ...

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

उसले कतारको दोहा बैंकबाट दुई अर्ब २५ करोड रुपैयाँ भित्र्याउन लागेको विज्ञप्तिमार्फत जानकारी गराएको छ । ...

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

केबल टेलिभिजन, इन्टरनेट र नेटवर्क सेवा प्रदायक कम्पनी सुबिसु केबलनेटले क्यान इन्फोटेक २०७६ को अवसरमा ‘सुबिसु क्यान इन्फोटेक अफर’ ल्याएको...

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

क्यान इन्फोटेकको तेस्रो दिन आइतबार अवलोकनकर्ताको मुख्य आकर्षणमा अफर सहितका स्टल परेका छन् । ...

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

समृद्धिका लागि सिभिल बैंक भन्ने नाराका साथ अगाडी बढिरहेको सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा संजालमा विस्तार गर्ने क्रममा आज नवलपरासी जिल्लाको...

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोलाले ५औं कोका–कोला मोःमोःउत्सव क्याम्पेनका लागि नयाँ टिभी कमर्सीयल सार्वजनिक गरेको छ । ...

होटल मोक्सी आउँदै

होटल मोक्सी आउँदै

नेपालमा विदेशी चेन होटल ‘मोक्सी’ सञ्चालनमा आउने भएको छ । नेपालमा चेन होटल मेरियटको पाँचतारे मेरियट र तीनतारे फेयरफिल्ड सञ्चालन...

Ncell Footer Ad