यात्रा

पर्यापर्यटनको आकर्षक गणतव्य ‘कमल दह’

शनिबार, २५ माघ २०७६, १३ : ०७ मिथिलेश यादव

पर्यापर्यटनको आकर्षक केन्द्रको रुपमा मिर्चैया नगरपालिका–९ को कमल दहले काचुली फेरेको छ । राष्ट्रपति तराई–मधेस चुरे विकास समितिले नेपाली सेनामार्फत दहलाई पर्यटकीय स्थलको स्वरुपमा ढाल्न संरक्षण, प्रवद्र्धन र आधुनिकीकरण गरेपछि कमल दह आकर्षक पर्यटकीय गन्तव्य बनेको छ ।

उत्तरमा चुरे पहाडको काखमा अवस्थित कमल दहबाट हिमाल समेत अवलोकन गर्न पाइने गरी भ्यू टावर निर्माण गरिएको छ । पर्यापर्यटनको हिसाबले विकास भएको कमल दह झण्डै तीस बिघा क्षेत्रफलमा फैलिएको छ ।

कमल दहमा फुल्ने कमलको कारण यो दह थप चर्चित छ । जेठको पहिलो सातादेखि कमलको बोट पलाउन सुरु गर्छ । साउन महिनाभरि ताल छेउछाउको भाग हरित बन्छ । त्यसपछि कमल फुल्न सुरु गर्छ । फूलसँगै हरियाली भने कात्तिकसम्मै रहन्छ । यो बेला ताल घुम्न लायक हुन्छ ।

कमल दहको पानी सफा र निलो छ । कतै मुुहान पनि नदेखिने तर पानी सुुकेर पनि नघट्ने कमल दहको अनौठो विशेषता हो । सधैँ कञ्चन पानीको छाल अनि गृष्ममा फुल्ने कमलको मनमोहक आकर्षणले पर्यटकको मन लोभ्याउँछ । स्विमिङ गर्न र नाउ (डुँगा) बिहार गर्न सकिने कमल दह निकै आकर्षक छ ।

नेपाली सेनाले ०७५ जेठ ३१ गत्तेदेखि कमल दलको जीर्णोद्धार, उकास, आधुनिकीकरण, दह सरसफाइ र संरक्षणका लागि काम थालेका थिए । नेपाली सेनाले यो दहलाई पर्यटकीय स्थलको स्वरुप दिएर काम सम्पन्न गरिसकेको छ ।  नष्ट प्रायः भैसकेको कमल फूललाई संरक्षण गरी दहभरि फैलाउने, दहको चारैतिर आकर्षक बाटो निर्माण गर्ने, दहभित्रका जलमारा (बेकार झाडी) हटाउने काम गरेर दहलाई आकर्षक बनाइएको छ । कमल दहमा रौनक फर्काउने काममा नेपाली सेनालाई स्थानीय तहको समेत सहयोग छ ।

नेपाली सेनाले यो दहको मौलिकता जोगाउँदै आकर्षक पर्यटकीय केन्द्रको स्वरुप दिएको मिर्चैैया नगरपालिका–९ का अध्यक्ष मोहन पोखरेलले बताए । निर्माण सकिएसँगै यो दह आन्तरिक र बाह्य पर्यटकका लागि लोभलाग्दो पर्यटकीय स्थलको स्वरुप पाएको पोखरेलले भने । मिर्चैया नगरपालिकाबाट करिब ७ किलोमिटर उत्तर चुरे फेंदमा अवस्थित छ, कमल दह । वडा अध्यक्ष पोखरेलका अनुसार राजमार्गको मिर्चैया खण्डबाट कमल दहसम्म करिब ३१ फिटको फराकिलो सडक निर्माण भैरहेको छ पर्यटकीय स्थल कमल दहको निर्माण काम सम्पन्न भएसँगै यो सडक पनि कालोपत्रे गर्ने योजना रहेको उनले बताए ।

राष्ट्रपति चुरे तराई–मधेस विकास समितिको ३ करोड ३५ लाख रुपैयाँ नेपाली सेनामाफर्त कमल दहलाई आकर्षक पर्यटकीय स्थल निर्माणमा खर्च गरिएको छ ।  

यहाँ पर्यटकका लागि इन्जिन बोट राखिने योजना छ । चारैतिर डिलमा सेड, चौतारा, खानेपानीको व्यवस्थापन गरिँदै छ । दहमा पानी बढी हुँदा पानी निकासका लागि चेक ड्याम निर्माण गरिएको छ । भत्केका डिलहरुलाई मर्मत सम्भार गरी व्यवस्थित बनाइएको छ ।

कमलको महत्व
कमल दहमा रहेको पानीमुनिको कमल यसको मुख्य आकर्षण मानिन्छ । यसको खानी नै यो दहमा छ । कमललाई निकाल्ने उपयुक्त समय चैत पहिलो सातादेखि वैशाख अन्तिम सातासम्म मानिन्छ । पानीमुनि रहेको कमल निकाल्नुपूर्व पौडिएर तालभित्र पसेपछि डुबेर खुट्टाले छामेर कमल पानीभित्र छ भन्ने पक्का गरिन्छ । कमल भएको पक्का भएपछि पानीबाहिर आएर लामो सास फेरिसकेपछि फेरि पानीभित्र डुबेर कमल निकालिन्छ । यसरी निकालेको कमललाई तालमाथि नै छोड्दै तीन/चारपटक यो क्रिया दोहोर्‍याइन्छ ।

यसपछि कमललाई पौडिँदै गएर पानीबाहिरै ल्याइन्छ । कमल काँचै पनि खान सकिन्छ । यसलाई अचारको रुपमा पनि प्रयोग गरिन्छ । कमलको फूलदेखि जरासम्म सबै मानव स्वास्थ्यका लागि महत्वपूर्ण औषधिको रुपमा प्रयोग गरिने यस दहका संरक्षकमध्येका एक राजदेव राउत दाशले बताए । कमलको फूलबाट बनेको बीउलाई (दाना) पिसेर पानीमा घोली नियमित सेवन गरेमा जन्डिस रोग निको हुने उनको अनुभूति  छ ।

गुमनाम कमल दह
सताब्दीयौं पुरानो इतिहास बोके पनि प्रचार–प्रसार र संरक्षणको अभावमा पर्यापर्यटनको आधार कमल दह गुमनाम छ । प्रदेश २ मा पर्यापर्यटनको बलियो सम्भावना बोकेको कमल दहको संरक्षणमा सरकारी बेवास्ताले यसको अस्तित्व संकटमा परेको हो । दहमा उम्रने झ्याउ झारले तालको सुन्दरतालाई बिगारेको थियो । ०५४ सालदेखि त यो दहको अस्तित्व झनै संकटमा पर्‍यो । चुरे जलाधार संरक्षण समितिका महासचिव देवकुमार मोक्तानका अनुसार तत्कालीन स्थानीय निकायले दह ठेक्का लगाउन थालेपछि यसको अस्तित्वको संकट सुरु भएको हो ।

ठेक्केदारले माछा पालन गरेर दहको पानी दूषित पार्ने गरी मलखाद हाल्न थालेपछि दह फोहोर हुन थाल्यो । ठेक्केदारले कमल दहको आकर्षण कमलको फूल नष्ठ गर्ने, रुख बिरुवा मास्ने काम सुरु गर्‍यो । जसका कारण दहको अस्तित्व खतरामा परेको मोक्तानले बताए । यो क्रम ०७४ साल कातिक सम्म चल्यो ।

यसरी सुरु भयो संरक्षण
स्थानीय तहमा जननिर्वाचित जनप्रतिनिधि आएपछि कमल दह संरक्षणतिर कार्य अघि बढ्यो । यो दह मास्ने माफियाहरुलाई छेउ लगाएर जोगाउने काम आफू निर्वाचित भएर आएपछि सुरुवात गरेको वडा अध्यक्ष मोहन पोखरेलले बताए । 

राष्ट्रपति चुरे तराई मधेस विकास समितिमा पहल गरेर कमल दह पर्यटकीय स्थलको कार्यक्रम ल्याएको पोखरेलले बताए । कमल दह यस क्षेत्रको मात्र नभएर यो प्रदेशकै लागि बलियो आम्दानीको स्रोतको रुपमा गौरव गर्न सकिने पर्यटकीय स्थल भएको उनले बताए । चुरे विकास समितिले दह संरक्षण र प्रवद्र्धनात्मक काम सम्पन्न गरिसकेको छ । उनले भने, ‘हामी पर्यटकीय महोत्सवको आयोजना ल्याउँदै छौं ।

कमल दहमा छिट्टै आन्तरिक र बाह्य पर्यटकलाई स्वागत गर्दैछाैं, पोखरेलले सुनाए । स्थानीय तहमा भएका स्रोत उपयोग गरेर कमल दह पर्यटकीय स्थललाई देशकै नमुना पर्यापर्टनको केन्द्र बनाउने पोखरेलको अठोट छ । सडक, सञ्चार, यातायात, खानेपानीको पहुँच अनि दहको संरक्षण, सम्बद्र्धनको काम सम्पन्न प्रायः भइसकेको छ । उनले भने, ‘भ्रमण वर्ष सुरु भएसँगै यो दह पर्यटकलाई स्वागत गर्न आतुर छ, उनले भने ।

 





यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण : एन्ड्रोइड ११ - यस्ता छन् विशेषताहरू

एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण : एन्ड्रोइड ११ - यस्ता छन् विशेषताहरू

गुगलले एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण अर्थात् एन्ड्रोइड ११ को डेभलपर प्रिभियु रिलिज गरेको छ । ...

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

गायिका इन्दिरा जोशी ब्रान्ड एम्बेसडरको रुपमा सूर्या लाइफ इन्स्योरेन्समा आबद्ध भएकी छिन् । ...

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

उसले कतारको दोहा बैंकबाट दुई अर्ब २५ करोड रुपैयाँ भित्र्याउन लागेको विज्ञप्तिमार्फत जानकारी गराएको छ । ...

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

केबल टेलिभिजन, इन्टरनेट र नेटवर्क सेवा प्रदायक कम्पनी सुबिसु केबलनेटले क्यान इन्फोटेक २०७६ को अवसरमा ‘सुबिसु क्यान इन्फोटेक अफर’ ल्याएको...

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

क्यान इन्फोटेकको तेस्रो दिन आइतबार अवलोकनकर्ताको मुख्य आकर्षणमा अफर सहितका स्टल परेका छन् । ...

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

समृद्धिका लागि सिभिल बैंक भन्ने नाराका साथ अगाडी बढिरहेको सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा संजालमा विस्तार गर्ने क्रममा आज नवलपरासी जिल्लाको...

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोलाले ५औं कोका–कोला मोःमोःउत्सव क्याम्पेनका लागि नयाँ टिभी कमर्सीयल सार्वजनिक गरेको छ । ...

होटल मोक्सी आउँदै

होटल मोक्सी आउँदै

नेपालमा विदेशी चेन होटल ‘मोक्सी’ सञ्चालनमा आउने भएको छ । नेपालमा चेन होटल मेरियटको पाँचतारे मेरियट र तीनतारे फेयरफिल्ड सञ्चालन...

Ncell Footer Ad