छाउपडी उन्मूलन अभियानमा धामीझाँक्रीको साथ

आइतबार, ०५ माघ २०७६, ०८ : १२ धनबहादुर बुढा

जुम्ला - जिल्ला प्रशासन कार्यालय जुम्लाले थालेको छाउपडी उन्मूलन महाअभियानमा धामीझाँकीले पनि साथ दिन थालेका छन्। उनीहरूले सरकारले कुरीतिका रूपमा घोषणा गरेको छाउपडी प्रथा उन्मूलन अभियानमा साथ दिन थालेका हुन्।

जुम्ला तिला गाउँपालिका–१ की निली परियार गाउँकै कुल देउता प्रतिनिधि हुन्। उनलाई देउता आउँछ र भूतप्रेत लागे भगाउँछिन् पनि। गाउँका भक्त उनीप्रति निकै विश्वस्त छन्। तर, उनी छाउपडी प्रथा मान्दिनन्। न त उनी छाउ भएको समयमा छाउगोठमा बस्छिन्, न त छोरीबुहारीलाई छाउगोठमा बसाल्छिन्। बरु छाउ भएको समयमा सुरक्षित कोठामा बस्न, आवश्यक आराम गर्न, पोसिलो खानेकुरा खान र सुरक्षित हुन सुझाव दिन्छिन्।

तिला गाउँपालिकामा जुम्लाले आयोजना गरेको ‘छाउपडी उन्मूलनमा सरोकारवालाको भूमिका’ विषयमा भएको अन्तक्र्रियामा भाग लिँदै उनले भनिन्, ‘छाउपडी हुनु अभिशाप होइन र कुनै पापको प्रतिफल पनि होइन। यो त नियमित प्राकृतिक प्रक्रिया हो। फल लाग्नका लागि फुलेको एक प्रकारको फूल हो। महिलामा छाउपडी हुँदा न देउता रिसाउँछन्, न त उनीहरूलाई देउताले नै छुट्टै राख्न भन्छन्, यो त समाजमा महिलालाई दबाएर राख्न बनाइएको कुसंस्कार मात्र हो। सरकारले थालेको यस अभियानमा एकाकार भएर लागौं, ‘छाउपडी प्रथालाई जरैदेखि उखेलेर फँ्याकौं, यो नै यहाँका महिलाका लागि भलाइ हुनेछ।’

निली परियार छाउपडी प्रथाको उन्मूलनबारे धारणा राखिरहँदा सहभागी सबै छक्क परे। उनीहरूले आपसमा मुखामुख गरे। महिला सहभागी निकै उत्साहित बने। पुरुष सहभागी पनि यो भनाइप्रति सकारात्मक नै थिए। सबैको ध्यान उनमै केन्द्रित थियो। उनले थपिन्, ‘हेर्नुस् सहभागी दिदीबहिनीहरू, छाउ भएको समयमा गोठमा बस्नुहँुदैन। घरमा बस्दा पनि केही बिग्रिँदैन, यो समाजले महिलालाई अघि बढ्न नदिन चलाएको कुसंस्कार मात्र हो, छाउपडी प्रथा। छाउ भएको समयमा सफासुग्घर हुनुस्, सुरक्षित रहनुस्, यो नै हाम्रा लागि फाइदाको कुरा हो।’

गाउँकै कुल देउता प्रतिनिधि निली परियारले भनिन्, ‘छाउपडी हुनु अभिशाप होइन र कुनै पापको प्रतिफल पनि होइन। यो त नियमित प्राकृतिक प्रक्रिया हो। फल लाग्नका लागि फुलेको एक प्रकारको फूल हो। महिलामा छाउपडी हुँदा न देउता रिसाउँछन्, न त उनीहरूलाई देउताले नै छुट्टै राख्न भन्छन्, यो त समाजमा महिलालाई दबाएर राख्न बनाइएको कुसंस्कार मात्र हो।’

निली परियारको यो धारणा पछिल्लो समय छाउ गोठमा बस्न बाध्य जुम्ली महिलाका लागि यो निकै ठूलो सकारात्मक पक्ष पनि हो। यहाँका महिला अहिलेसम्म पनि छाउ हुँदा घरभित्र बसे देउता रिसाउँछन् भन्ने मानसिकताबाट ग्रसित नै छन्। कार्यक्रममा सहभागी अर्की महिला दिलमाया शाही हमालले भनिन्, ‘अब देउताकै प्रतिनिधिबाट यस प्रकारको कुरा सुनिसकेपछि हामी ढुक्क भयौं। छाउ भएको समयमा हामी पनि घरमा बस्छौं, अन्य महिलालाई पनि घरमा बस्न सुझाउँछौं।’ स्थानीय प्रशासनले थालेको छाउपडी उन्मूलन महाअभियानले यहाँका महिला सचेत भइसकेका छन्।

कार्यक्रममा सहभागी सबै सरोकारवालाले छाउपडी उन्मूलन अभियानलाई पेचिलो बनाउँदै लैजाने बताएका छन्। अब छाउ भएको समयमा पुरुषहरूले चुलोचौकोमा बसाल्न नहुने, आखिर देउता पनि महिलाबाटै जन्मेका होलान्। एउटी छाउ बार्ने महिलाले जन्माएको बच्चा शुद्ध हुुने, उनीहरूले छोएको फलफूल सबैले खान मिल्ने तर छाउपडी हुँदा गोठमै बस्नुपर्ने पीडाबाट छुटकारा दिलाउन सबैको ध्यान केन्द्रित गर्नु पर्नेमा जोड दिएका छन्।

जुम्लाका प्रजिअ दुर्गा बन्जाडे छाउपडी अन्त्य अभियानमा धामीझाँक्री र पुरोहितबाट सकारात्मक सहयोग पाएको बताउँछिन्। उनले भनिन्, ‘धामीझाँक्रीले पनि सरकारको छाउपडी उन्मूलन अभियानलाई साथ दिने वचन दिएका छन्। छाउपडीविरुद्ध सबै एकाकार भएर अघि बढौं, समतामूलक समाजको स्थापना गर्नमा दृढ बनौं।’ जिल्ला प्रशासन कार्यालय जुम्लाले पुरोहित, धामीझाँक्री सबैसँग छुट्टाछुट्टै छलफल गरिसकेको छ।

तिला गाउँपालिकाले पनि पछिल्लो समयमा छाउपडी गोठमुक्त अभियानलाई अघि बढाउँदै लगेको छ। गाउँपालिकामा छुट्टै रजिस्टर खडा गरी ‘छाउपडी प्रथा मान्दैनौं र मान्न बाध्य पार्दैनौं’ भन्दै हस्ताक्षर संकलन सुरु गरेको छ। गाउँपालिका उपाध्यक्ष विष्णुमाया बुढा भन्छिन्, ‘म पनि महिला हुँ। म पनि छुई हुन्छु। तर, बाहिर बसेकी छैन। घरभित्रै बसेकी छु। हालसम्म धामीले घर नबस भनेका छैनन्। गाउँ कार्यपालिकामा धामीझाँक्री र धमेनी छन्। सँगै खान्छौं। सँगै बस्छौं। तर देउताले छाउ भएको भनेर बैठक कक्षबाहिर पठाएका छैनन्।’ धामीझाँक्री पनि समाजमा जरा गाडेर बसेको छाउपडी प्रथा उन्मूलनमा सकारात्मक छन्।

‘गाउँपालिकामा छाउगोठ कहाँ छन् ? खोजतलास गर्दै छौं। भत्काउने अभियान थालेका छौं। पहिलो चरणमा सचेतना क्रार्यक्रम गरेर छाउपडी हुँदा गोठमा बस्दाका समस्याबारे छलफल भइरहेको छ,’ उनले भनिन्, ‘छाउ भएको बेला गोठमा बसेकाले यहाँका अधिकांश आमा–दिदी–बहिनीको पाठेघरमा क्यान्सर छ। गोठमा बसेर पशुसरहको जीवन जिउन बाध्य छौं।’ उनले जनप्रतिनिध र कर्मचारीले छाउपडी भएको समयमा गोठमा बस्न लगाएको भेटिएमा सेवासुविधा कट्टा गर्ने निर्णय भइसकेको बताइन्।




यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

३० हजार मुनिका उत्कृष्ट मिडरेन्ज एन्ड्रोइड स्मार्टफोनहरू (२०२०)

३० हजार मुनिका उत्कृष्ट मिडरेन्ज एन्ड्रोइड स्मार्टफोनहरू (२०२०)

नेपाली बजारमा उपलब्ध भएका र लगभग ३० हजारमा पाइने केही स्मार्टफोनबारे तल चर्चा गरिएको छ ...

एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण : एन्ड्रोइड ११ - यस्ता छन् विशेषताहरू

एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण : एन्ड्रोइड ११ - यस्ता छन् विशेषताहरू

गुगलले एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण अर्थात् एन्ड्रोइड ११ को डेभलपर प्रिभियु रिलिज गरेको छ । ...

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

गायिका इन्दिरा जोशी ब्रान्ड एम्बेसडरको रुपमा सूर्या लाइफ इन्स्योरेन्समा आबद्ध भएकी छिन् । ...

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

उसले कतारको दोहा बैंकबाट दुई अर्ब २५ करोड रुपैयाँ भित्र्याउन लागेको विज्ञप्तिमार्फत जानकारी गराएको छ । ...

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

केबल टेलिभिजन, इन्टरनेट र नेटवर्क सेवा प्रदायक कम्पनी सुबिसु केबलनेटले क्यान इन्फोटेक २०७६ को अवसरमा ‘सुबिसु क्यान इन्फोटेक अफर’ ल्याएको...

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

क्यान इन्फोटेकको तेस्रो दिन आइतबार अवलोकनकर्ताको मुख्य आकर्षणमा अफर सहितका स्टल परेका छन् । ...

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

समृद्धिका लागि सिभिल बैंक भन्ने नाराका साथ अगाडी बढिरहेको सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा संजालमा विस्तार गर्ने क्रममा आज नवलपरासी जिल्लाको...

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोलाले ५औं कोका–कोला मोःमोःउत्सव क्याम्पेनका लागि नयाँ टिभी कमर्सीयल सार्वजनिक गरेको छ । ...

Ncell Footer Ad