सम्पादकीय

अपराधिक क्रियाकलाप

आइतबार, २७ पुष २०७६, १० : ४५ सम्पादकीय

धनुषाको मिथिला नगरपालिका–५ श्रीपुरका २४ वर्षीय युवा ओमप्रकाश महतोलाई शुक्रबार बिहान टिपरले किचेर मारेको समाचार सार्वजनिक भएको छ। उनलाई यसरी किचेर मार्नुपर्ने कारण अरु केही नभएर उनले अवैधरूपमा भइरहेको बालुवा गिट्टी उत्खननको विरोध गर्नु थियो। औरही खोलामा जथाभावी उत्खनन गरिँदा स्थानीयको बसोबास र जीविकोपार्जनमा असर पर्ने भन्दै केही समयदेखि हुँदै आएको विरोधको नेतृत्व उनले गरेका थिए। आखिर अन्याय र अत्याचारको विरोध गर्नु नै उनको मृत्युको कारण बन्यो।मुलुक लामो समय राजनीतिक संक्रमणकालमा बित्यो। माओवादीले थालेको ‘जनयुद्ध’, विभिन्न जातीय, क्षेत्रीय तथा स्वार्थले भरिपूर्ण समूहले आफ्ना माग पूरा गराउने बहानामा गरेका अनावश्यक आन्दोलन र मागहरूका कारण सरकार सधैँ जीर्ण रह्यो। अर्कोतर्फ स्थिर सरकार बन्न नसक्नाले यस्ता दल, समूह वा झुण्डको मनोबल झन् झन् बढ्दै जान थाल्यो। सोझो अर्थमा भन्दा यस्तो अवस्था राज्यको स्रोतसाधन दोहन गर्ने र व्यक्तिगत/परिवारगत फाइदा लिनेका लागि ऊर्वर बन्यो। क्रसर उद्योग यस्तै अवस्थाले सिर्जना गरेको एउटा सहउत्पादन थियो।

क्रसर उद्योगीको मनोबललेपछिल्ला समय सीमा नाघेको धेरै ठाउँमा देखिएको हो। कहीँ आफ्ना डोजरले मान्छे नै किचिदिने, कहीँ टिपरले साँढेझैँ जथाभावी हिर्काउँदै हिँड्ने अनि कहीँ भने स्थानीयका गरिखाने स्रोत नै नष्ट पारिदएर जिउँदै मारिदिने काममा पनि यी अग्रसर हुँदै आएका हुन्। धनुषाको श्रीपुरमा मारिएका ओमप्रकाश यसै शृंखलाको पछिल्लो प्रकरणमात्र हुन्।

सम्पत्ति राज्यको तर दोहन र प्रयोग भने व्यक्तिगत हुन थालेपछि यस क्षेत्रबाट अथाह कमाइ हुन थाल्यो। कमाइ हुन थालेपछि कतिपय ठाउँमा स्थानीय नेता र हुनेखाने पनि यसतर्फ आकर्षित हुन थाले। अनि कतिपय ठाउँमा भने साझेदारी पनि चल्यो। यसरी राज्यको सम्पत्ति दोहन र त्यसबाट प्राप्त आम्दानी बाँडफाँटमा समेत मिलेमतो भएपछि यसमा संलग्नहरू बलिया भए। एकातिर राज्यका सुरक्षा निकायलाई प्रभावित तुल्याउने हैसियतमा पुगे भने अर्कोतर्फ राजनीतिककर्मीसँग गाँसिएको लगनगाँठोका कारण उनीहरूका जस्तासुकै कुकर्म पनि क्षम्य हुन थाले। अझ कतिपय अवस्थामा त उल्टै संरक्षण र बचाउसमेत गर्न थालिए।यसरी बढ्दै गएको क्रसर उद्योगीको मनोबललेपछिल्ला समय सीमा नाघेको धेरै ठाउँमा देखिएको हो। कहीँ आफ्ना डोजरले मान्छे नै किचिदिने, कहीँ टिपरले साँढेझैँ जथाभावी हिर्काउँदै हिँड्ने अनि कहीँ भने स्थानीयका गरिखाने स्रोत नै नष्ट पारिदएर जिउँदै मारिदिने काममा पनि यी अग्रसर हुँदै आएका हुन्। धनुषाको श्रीपुरमा मारिएका ओमप्रकाश यसै शृंखलाको पछिल्लो प्रकरणमात्र हुन्।क्रसर उद्योगका नाममा यसमा संलग्नले जे÷जस्ता वितण्डा मच्चाउँदै आएका थिए, उनीहरूले त्यसबापत सजाय भोग्नै परेन। कारण माथि भनिएझैँ कि त उनीहरू कारबाही गर्नेका ‘नजिक’ थिए कि त साझेदार बनेका थिए। यस्तो अवस्थामा उनीहरूले जे गर्छन्, त्यो कहिल्यै कारबाहीयोग्य बनेन। जसले उनीहरूलाई कुकृत्य गर्न उक्साइरह्यो। सर्वसाधारणले केही गर्न नसक्ने, केही गर्न सक्नेले भने वास्तै नगर्ने अवस्था उनीहरूका लागि ‘भगवान दाहिना’ सरह थियो। ओमप्रकाश यही अवस्थाको सिकार भएकामात्र हुन्। उसै पनि आफ्नो जीविका संकटमा पर्न थालेपछि त्यसको विरोधमा उत्रनु स्थानीयको बाध्यता थियो। त्यसमाथि मेकानिकल इन्जिनियरिङ पढिरहेका ओमप्रकाशलाई डोजरको जथाभावी प्रयोगले भौगर्भिक सन्तुलनमा ल्याउने विखण्डनबारे अलिक बढी जानकारी हुनु स्वाभाविक थियो। अलि पढे÷लेखेको, बुझे÷जानेको भएकाले उनले यस्तो विरोध कार्यको नेतृत्व सम्हाल्नु पनि उचित थियो। तर,क्रसर उद्योगीका लागि यस्तै जानकार बाधक बन्दै आएका थिए। त्यसैले आफ्नो अवरोधकलाई सदाका लागि सिध्याइदिँदा ‘हाइसन्चो’ हुने ठानेर ओमप्रकाशको जीवन नै समाप्त पारिदिए। यो ओमप्रकाश एकजनाको मात्र जीवनको सवाल हुँदै होइन। उद्योगको आवरणमा आपराधिक क्रियाकलाप सञ्चालन गरिरहेका एउटा समूहको दादागिरी कहिलेसम्म चल्न दिने भन्ने प्रश्नसमेत हो। मुलुकले कानुनी राजको लिक छाडेको प्रमाण हो र प्रमाण हो– आपराधिक क्रियाकलापमा संलग्नप्रति दण्डहीनता कायमै रहेको। यसअघिका घटनामा क्रसर उद्योगीले गर्दै आएका गैरकानुनी क्रियाकलाप नियन्त्रण गरी उनीहरूलाई कारबाहीको घेरामा ल्याइएको भए यस्ता समाचार पक्कै दोहोरिने थिएनन्।

ओमप्रकाशलाई आफ्ना क्रियाकलापमा अवरोधक नबन्न आग्रह गर्दै क्रसर उद्योगीले ५ लाख रुपियाँसम्मको मोटरसाइकलसमेत किनिदिने आश्वासन दिएका रहेछन्। त्यसपछि ‘जे पनि हुन सक्छ’ भनेर धम्क्याएका उनका आफन्तले सुनाएका छन्। यसरी धम्क्याएको एक वर्षपछि उनी मारिनु संयोगमात्र पक्कै थिएन। तर अहिले मार्ने कार्यमा संलग्नहरू यो घटनालाई ‘दुर्घटना’ मा परिणत गर्न ‘साम–दान–दण्ड–भेद’ सहित लागिपरेका छन्। एकातिर ओमप्रकाश लोभी थिएनन् र उनी व्यक्तिगत स्वार्थका लागि विरोधमा लागेका थिएनन् भन्ने पुष्टि भएको छ भने अर्कोतिर बरु ज्यान दिन तयार हुने तर कुकृत्यको विरोध गर्न नछाड्ने अडान लिएर वर्तमान राजनीतिककर्मीहरूलाई गतिलो पाठसमेत सिकाएर गएका छन्।प्रत्येक जीवनको मूल्य उत्तिकै महत्वपूर्ण छ। त्यसैले ओमप्रकाश पनि होनहार युवा थिए जसलाई गुमायौँ हामीले। यो क्षति कुनै पनि हालतले पूर्ति हुनै सक्दैन। तर, आगामी दिनमा यस्ता घटना नदोहो¥याउन सबै पक्ष लागिपर्नुपर्छ। र, अझ मुख्य गरी सरकारसंवेदनशील हुन जरुरी छ। यो भनेको घटनाबारे चाँडो र निष्पक्ष छानबिन गर्ने र संलग्न देखिएकालाईकानुनअनुसार हदैसम्मको कारबाही गर्ने हो। यसो भए आगामी दिनमा यस्तो घटना गराउन तम्सनेहरू झस्किनेछन्। समग्रमा सरकार यस्तो आपराधिक क्रियाकलापमा संलग्नहरूलाई कारबाही गर्नमा शून्य सहनशीलतासाथ प्रस्तुत हुनैपर्छ।




यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

३० हजार मुनिका उत्कृष्ट मिडरेन्ज एन्ड्रोइड स्मार्टफोनहरू (२०२०)

३० हजार मुनिका उत्कृष्ट मिडरेन्ज एन्ड्रोइड स्मार्टफोनहरू (२०२०)

नेपाली बजारमा उपलब्ध भएका र लगभग ३० हजारमा पाइने केही स्मार्टफोनबारे तल चर्चा गरिएको छ ...

एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण : एन्ड्रोइड ११ - यस्ता छन् विशेषताहरू

एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण : एन्ड्रोइड ११ - यस्ता छन् विशेषताहरू

गुगलले एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण अर्थात् एन्ड्रोइड ११ को डेभलपर प्रिभियु रिलिज गरेको छ । ...

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

गायिका इन्दिरा जोशी ब्रान्ड एम्बेसडरको रुपमा सूर्या लाइफ इन्स्योरेन्समा आबद्ध भएकी छिन् । ...

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

उसले कतारको दोहा बैंकबाट दुई अर्ब २५ करोड रुपैयाँ भित्र्याउन लागेको विज्ञप्तिमार्फत जानकारी गराएको छ । ...

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

केबल टेलिभिजन, इन्टरनेट र नेटवर्क सेवा प्रदायक कम्पनी सुबिसु केबलनेटले क्यान इन्फोटेक २०७६ को अवसरमा ‘सुबिसु क्यान इन्फोटेक अफर’ ल्याएको...

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

क्यान इन्फोटेकको तेस्रो दिन आइतबार अवलोकनकर्ताको मुख्य आकर्षणमा अफर सहितका स्टल परेका छन् । ...

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

समृद्धिका लागि सिभिल बैंक भन्ने नाराका साथ अगाडी बढिरहेको सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा संजालमा विस्तार गर्ने क्रममा आज नवलपरासी जिल्लाको...

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोलाले ५औं कोका–कोला मोःमोःउत्सव क्याम्पेनका लागि नयाँ टिभी कमर्सीयल सार्वजनिक गरेको छ । ...

Ncell Footer Ad