महिलालाई हेर्ने दृष्टि

बुधबार, २९ मङि्सर २०७३, १२ : ४३ स्मृति ढुंगाना  | @aesmriti

महिला, बालबालिका तथा समाज कल्याण मन्त्रालयदेखि गाउँस्तरका कार्यकर्तासमेत महिला हिंसा न्यूनीकरण तथा उनीहरुको सर्वोपरि हितका लागि संविधानमा भएका व्यवस्था कार्यान्वयन गर्नुपर्छ भनिरहेका छन् । तर पनि नेपालमा यसका लागि भएका पहलचाहिँ सन्तोषजनक छैन । किनकि महिला भएकै कारण हुने घटना दिनानुदिन बढ्दै गइरहेको आधिकारिक निकायकै तथ्यांक यसको साक्षी छ ।

घरेलु हिंसाले गर्दा महिला शारीरिक र मानसिक दुवैरूपमा त्यसको शिकार भइरहेका छन् । हालै सार्वजनिक एक तथ्यांकअनुसार हरेक दिन घरेलु हिंसाबाट ग्रसित महिलाको आत्मबल कमजोर हुँदै गएको पाइएको छ ।  महिलाको आत्मबल कमजोर हुनु भनेको आधा आकाश कमजोर हुनु हो । के यस्तो अवस्थामा मुलुकको स्वस्थतामाथि प्रश्न उठ्दैन ?

कुनै पनि व्यक्तिलाई शारीरिक, मानसिक, आर्थिक र यौनजन्य यातना दिएर दुव्र्यवहार गर्नुलाई हिंसा भनिन्छ । २१ औं शताब्दीमा विकासले सबैतिर रफ्तार लिइरहेको अवस्थामा महिला भने सुरक्षित हुन सकेका छैनन् । तत्याङ्कलाई आधार मान्ने हो भने नेपालमा हरेक वर्ष हजारौंको संख्यामा बालबालिका र महिला शारीरिक दुव्र्यवहारलगायत यौनजन्य शोषणको शिकार भइरहेका छन् । पछिल्लो समय महिलामाथि हुने गरेका बलात्कारका घटनाले सञ्चारमाध्यममा गतिलै ठाउँ पाउने गरेका छन् । त्यसमा पनि बालिका बढी प्रताडित बनिरहेका छन् । बालिकामाथि हुने दुव्र्यवहार रोक्न विभिन्न गतिविधिले प्राथमिकता पाए पनि फितलो कानुनले गर्दा पीडकहरु सहजै उम्कने गरेका छन् ।

त्यसो त महिलालाई तत्लो दर्जा दिएर, शिक्षा र सुविधाबाट वञ्चित गराएर दुःख दिने प्रचलन परापूर्वकालदेखि हाम्रो समाजमा व्याप्त छ । संस्कृति र परम्परा जोगाउने नाममा पनि युग नै परिवर्तन हुँदासम्म हाम्रो देशमा भने महिलाले दुःख पाइरहनुपरेको अवस्था छ । हिंसा घट्ने घट्ने अत्तोपत्तो कतै पनि देखिएको छैन् । हो, महिला सहनशील हुन्छन् । के त्यसो भन्दैमा अन्याय सहेर बस्न मिल्न सधैँ । अर्को महत्वपूर्ण कुरा, अन्याय सहनु पनि आफैँमा ठूलो अपराध हो ।

महिलामाथि हुने हिंसामा पुरुषको मात्र हात हुने एउटा अतिवादी सोचाइ पनि हाबी छ समाजमा । तर कतिपय घटनामा महिलाको मुख्य हात देखिन्छ । मनोविज्ञानलाई आधार मान्ने हो भने रिस र इश्र्या तुलनात्मकरूपमा महिलामा बढी हुन्छ । यसले गर्दा पनि महिला हिंसामा महिलाकै हात बढिरहेका घटनाक्रमले पुष्टि गरेका छन् । हाम्रो देशमा यतिखेतर राष्ट्रपति, प्रधान न्यायाधीश, सभामुख जस्ता मुख्य पदमा महिला छन् । तर पनि ग्रामीण भेगमा दाइजाको कारण आगोले जलाइएका महिलाका खबर सञ्चारमाध्यममा आउन छाडेका छैनन् । उनीहरुले न्याय पाउन सकेका छैनन् । एकल महिलाले टेकेका मन्दिर चोख्याउने चलन यद्यपि छ । अरु त अरु, राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीलाई समेत यही कारण हेलत्तो र अपमान गरियो ।

हुन त महिलाका पक्षमा धेरै अभियान र दिवस मनाइन्छन् र चलिरहन्छ पनि । तर यस्ता कार्य वा गतिविधि बिरालो बाँध्ने शैलीभन्दा खासै पृथक हुन सकेको छैन । नत्र यस्ता दिवस कैयौँ वर्ष मनाउँदा पनि किन आउन्न चेतना ? किन घट्दैन, हिंसा ? पीडित महिलाको आत्मबल बलियो बनाएर न्यायका लागि विभिन्न कानुनी सहायता उपलब्ध गराउने व्यवस्था पनि फितलो छ ।

राज्य पक्ष यस्ता कुरामा पुरै चुकेको देखिन्छ । श्रीमान्–श्रीमतीको समझदारी, सद्भाव र सम्मानपूर्वक जीवन बाँच्ने परिकल्पना हिंसाबाट तहसनहस भएका छन् । परिवारभित्र एकले अर्कालाई आदर सम्मान गर्न नसक्दा हिंसाले ठूलो रूप धारण गरिरहेको छ । हरेक दिन हिंसाको शिकार भएका महिलाका समस्या यस्ता अभियानले सम्बोधन गर्ने त के, छेउसम्म पुगेको आभाष पनि हुन सकेको छैन् । जबकि यसले हिंसाविरुद्ध आँट गरेर लड्ने महिलालाई सम्मान र प्रोत्साहन दिएर न्यायका निम्ति उत्रन हौसला प्रदान गर्न सक्नुपथ्र्यो ।

संसारभर महिलामाथि हुने हिंसाविरुद्ध विभिन्न आन्दोलन भएका छन् । हाम्रो देशमा महिलामाथिको विभेदको घटना बाहिर आउँदासमेत राज्य उनलाई न्याय दिन लागिपर्नुपर्नेमा मौन रहन्छ । कडा कानुनको अभावमा महिलामाथि हिंसा गर्न पल्किएका मानसिक रोगीहरु जन्माउन उसको पनि भूमिका देखिएको छ यसर्थ । बलात्कार जस्तो घटनामा त ‘मिलाउने’ खेललाई बढ्दा जोड दिइन्छ भने अन्य हिंसामा नेपाली महिलाले के न्याय पाउलान् ख्वै ? जबसम्म यो प्रश्नको समुचित उत्तर पाइँदैन तबसम्म अन्यत्र थाहा छैन तर नेपालबाट भने महिलामाथि हुने हिंसा रोकिन दशकौँ लाग्न सक्नेमा शंका नगरे हुन्छ ।







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।


अन्य समाचार

आइफोनमा iOS १३  कसरी इन्स्टल गर्ने ?

आइफोनमा iOS १३ कसरी इन्स्टल गर्ने ?

आजबाट एप्पलले आइफोनका लागि iOS १३ को सार्वजनिक बेटा उपलब्ध गराउने भएको छ ...

प्रभु बैंक लि. को आरुघाट शाखा कार्यालय सञ्चालन

प्रभु बैंक लि. को आरुघाट शाखा कार्यालय सञ्चालन

संघीय संरचना बमोजिम गठित विभिन्न स्थानीय तहमा आफ्नो शाखा कार्यालय सञ्चालनमा ल्याई बैंकको शाखा सञ्जाल विस्तार गर्नुका साथै गाउँ गउँमा...

एभरेष्ट बैंकका ग्राहकलाई धनगढीको सीपी हस्पिटलमा १०% छुट

एभरेष्ट बैंकका ग्राहकलाई धनगढीको सीपी हस्पिटलमा १०% छुट

एभरेष्ट बैंक लिमिटेडले धनगढीको सीपी हस्पिटल प्रा.लि.सँग ग्राहकहरुलाई विशेष छुटको व्यवस्था गर्न साझेदारी गरेको छ । ...

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा रौतहटको गरुडामा

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा रौतहटको गरुडामा

सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा बिस्तारको क्रममा रौतहटको गरुडामा शाखा संचालनमा ल्याएको छ । सो शाखाको उद्घाटन गरुडा नगरपालिकाको मेयर इन्नु...

ओपो रेनो १०एक्स नेपालमा सार्वजनिक हुँदै

ओपो रेनो १०एक्स नेपालमा सार्वजनिक हुँदै

दक्षिण एसियामा ओपो रेनो १०एक्स सिरिज सार्वजनिकसँगै नेपालमा असार १५ बाट उपलब्ध हुने भएको छ । ...

दराज मोबाइल विक यही असार ९ देखि १५ सम्म

दराज मोबाइल विक यही असार ९ देखि १५ सम्म

दराज मोबाइल विक अभियान यही असार ९ देखि १५ सम्म हुने भएको छ । ...

ह्वावेका उत्पादनमा पैसा फिर्ताको ग्यारेन्टी

ह्वावेका उत्पादनमा पैसा फिर्ताको ग्यारेन्टी

नेपालका लागि ह्वावे स्मार्टफोनको अधिकृत वितरकले आफ्ना स्मार्टफोन र ट्याब्लेटमा गुगल एप तथा फेसबुक नचलेमा ग्राहकलाई पूरै पैसा फिर्ता गरिने...

टाटा टियागो एक्सजेड प्लस नेपालमा

टाटा टियागो एक्सजेड प्लस नेपालमा

टाटा मोटर्सको नेपालका लागि आधिकारिक वितरक सिप्रदी टेडिङले औपचारिक रूपमा नयाँ टाटा टियागो एक्सजेड प्लस नेपाली बजारमा सार्वजनिक गरेको छ...