पर्यटन दूत

नेपाल चिनाउने बेलायती जोडी

बुधबार, ११ मङि्सर २०७६, १३ : ०९ अमृत भादगाउँले

एउटा बेलायती दम्पति कात्तिक तेस्रो साता काठमाडौं आइपुगेको छ । उनीहरू कति औं पटक नेपाल आएका हुन् भनेर गन्नै बाँकी छ । यथार्थ के हो भने, उनीहरू यसअघि नै सय पटक भन्दा बढी नेपाल आइसकेका छन् । कहिले विशुद्ध पर्यटक भएर नेपाल आए त कहिले पर्यटकलाई घुमाउने पथ प्रदर्शक बनेर ।

यसपाला सांस्कृतिक सहर काठमाडौं घुमफिर गर्नु त छँदैथियो, साथै पछिल्लो समय पर्यटकमाझ लोकप्रिय बनेको मर्दी हिमाल पदयात्रा पनि गर्नेछन् उनीहरू । सामान्य पर्यटकजस्तो उनीहरू घुमघाम गर्ने र दुई चार फोटा सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गरेर रमाउने यात्री मात्र होइनन् । उनीहरु त घुमेका ठाउँको विषयमा कि यात्रा अनुभव लेख्छन् कि त गाइड बुक नै निकाल्छन् ।

उनीहरूले नेपालका मुख्यमुख्य पदमार्गका गाइड बुक लेखिसकेका छन् । उमेरका हिसाबले बब गिबन्स ६८ वर्षका भए भने शियान पिचर्ड जोन्स ६५ वर्षकी । इच्छाशक्तिका हिसाबले हेर्दा उनीहरू भर्खर २५ वर्षका तन्नेरीझैँ छन् । उनीहरूको नेपाल नाता गज्जबकै छ । दुबै जना नेपाललाई बिछट्टै माया गर्छन् ।
नेपाललाई पहिलोपटक चिन्ने अवसर पाएका हुन्, बबले । उनी सन् १९७४ मा ल्यान्डरोभर चढेर बेलायतबाट इरान, भारत हुँदै काठमाडौं आएका थिए । त्यस समय उनी विश्वविद्यालयका विद्यार्थी थिए, साथीहरूसँग मिलेर सय दिने यात्रामा निस्केका ।

तिनताका काठमाडौंको झोंछे ‘फ्रिक स्ट्रिट’का रुपमा प्रख्यात भैसकेको थियो, जहाँ पर्यटकको भिड लाग्थ्यो । त्यहाँ रेष्टुराँ खुलिसकेका थिए । उनीहरू झोछेंमा बसेनन्, टेकुको नदी किनारमा क्याम्पिङ गरेर बसे । सहरको फन्को मारे । बेलाबेलामा एप्पल पाई खान झोंछे पुग्थे ।  ‘अहो त्यतिबेलाको काठमाडौं स्वर्ग जस्तै थियो,’ बबले सम्झिए, ‘मान्छे कम थिए । चारैतिर हरियाली थियो । कुनै प्रदूषण थिएन । गाउँले जीवनशैली थियो ।’

सय पटक भन्दा बढी काठमाडौं आइसकेको बेलायती दम्पतिले गाइड बुक लेखेर नेपालको प्रवद्र्धन गर्दै आएको छ । उनीहरू नेपालको अघोषित पर्यटन सद्भावना दूतै हुन् । भ्रमण वर्ष २०२० को सन्दर्भमा नेपाल सरकारले यस्ता नेपालप्रेमीको सम्मान गर्ने कि !

पहिलो यात्रामै मन्दिरैमन्दिरको सहरले मन जित्यो उनको । नेपालबाट बेलायत फर्केपछि उनले एउटा ट्राभल कम्पनीमा नोकरी पाए । अनि त एक्सडुज कम्पनीमा ओभरल्यान्ड ट्रक चलाएर पर्यटकलाई एसिया, अफ्रिका र अमेरिका घुमाउन थाले ।

अचेल उनीहरू बुढाबुढी मिलेर वर्षका दुई पटक नेपाल आउँछन् । यस बीचमा बागमतीमा धेरै पानी बगिसक्यो । समयसँगै नेपालीको आनीबानी र जीवनशैलीमा धेरै परिवर्तन आएको छ । तर, मौलिकता बोकेका परम्परागत शैलीलाई त्यागेर आधुनिकताको होडबाजीमा उत्रिएको देख्दा उनीहरूको मन कटक्कै खान्छ ।

‘आधुनिकताको भर्‍याङ चढ्दै गर्दा हामीले मौलिकता बिर्सनु हुँदैन,’ उनीहरू सुझाउँछन्, ‘आधुनिकता र पम्पराको फ्युजन गरेर अघि बढ्दा राम्रो हुन्छ ।’ बबले गाउँमै नेपालको बारेमा सुनेका थिए । गाउँको पुस्तकालयमा ‘विन्टर इन नेपाल’ नामक फोटो पुस्तकमा कुमारी हिमाल माछापुच्छे«को कलात्मक तस्बिर देखेर नेपाल घुम्ने हुट्हुटी जागेको थियो उनमा ।

समयको दौडमा उनी ट्रक चलाउँदै थिए । कश्मिरदेखि लद्दाखसम्मको पदायात्रामा उनले सन् १९८३ मा न्युजिल्यान्डकी शियानलाई भेटे । शान पेशाले कम्प्युटर सिस्टम एनलिस्ट थिइन् । उनीहरुबीच मायाको डोरो कसियो । लगत्तै शियानले अन्नपूर्ण सर्किटको फन्को मारिन् ।
हिमाली जीवनशैलीले तान्यो उनलाई । ‘मलाई पनि नेपाल मन पर्‍यो,’ बबतिर हेर्दै उनले भनिन्, ‘पछि हामी ट्रेकिङ गाइड पनि बन्यौं ।’

जागिरको सिलसिलामा बब नेपाल, अफ्रिका र अमेरिका घुमिरहन्थे । शियानले पनि सन् १९८४ मा जागिर छाडिन् र बबसँग सहयात्रा गर्न थालिन् । अचम्मको कुरा, उनीहरूले काठमाडौंमा विवाह गरे । सन् १९८६ मा जिल्ला प्रशासन कार्यालय डिल्ली बजारमा विवाह गरेपश्चात उनीहरू औपचारिक रुपमा पति–पत्नी बने । त्यसयता उनीहरूको जिन्दगी सुखसँग बितिरहेको छ । दुवै जना सधैं साथसाथै हुन्छन् । दुवै हँसिला र रसिला छन् । बब बेलाबेलामा ठट्टा गरिरहन्छन् ।

समयसँगै नेपालीको आनीबानी र जीवनशैलीमा धेरै परिवर्तन आइसकेको छ । तर, मौलिकता बोकेका परम्परागत शैलीलाई त्यागेर आधुनिकताको होडबाजीमा उत्रिएको देख्दा उनीहरूको मन कटक्कै खाएको छ । ‘आधुनिकताको भर्‍याङ चढ्दै गर्दा हामीले मौलिकता बिर्सनु हुँदैन,’ उनीहरूको कथन छ, ‘आधुनिकता र पम्पराको फ्युजन गरेर अघि बढे राम्रो हुन्छ ।’

दुवै हरपल मुस्कुराइरहन्छन् । दुवै जनाले सन् १९८६ देखि सन् १९९८ ग्रुप लिडर बनेर विभिन्न कम्पनीमा काम गरे । उनीहरुको कम्पनी ‘एक्सपिडिसन वल्र्ड’ले विदेशीलाई नेपाल घुमाउँछ । उनीहरुलाई नेपाल जति घुम्यो, उति घुमुँघुमुँ लाग्छ । घुमेर मात्र पुगेन, आफू घुमेको ठाउँप्रति अरुलाई पनि घुम्ने मोह जगाउन उनीहरूले गाइड बुक लेख्छन् । उनीहरूले पुस्तक लेखेर नेपालको पर्यटन प्रर्बद्धनमा योगदान पुर्‍याएका छन् । राम्रा गाइड बुक अभाव पूर्ति गर्न कलम चलाएको बताउँछन् उनीहरू ।  

उनीहरू वर्षको दुई पटक नेपाल आएर करिब ४ महिना जति यतै बिताउँछन् । यस अवधिमा उनीहरुले गाइडबुकको प्रारुप तयार पार्छन् र विभिन्न कम्पनीलाई गाइडबुक छाप्ने प्रस्ताव राख्छन् । स्वीकृत हुँदा गाइड बुक पनि प्रकाशन गरेर बजारमा ल्याउँछन् । यस क्रममा कहिले सिसेरोन कम्पनीसँग काम गरे त कहिले पिलग्रिम्स बुक हाउससँग । पछिल्लो समय हिमालयन म्याप हाउसँगको सहकार्यमा ‘हिमालयन ट्राभल गाइडस्’ शृङ्खलामा नेपालका पदमार्गहरूको छुट्टाछुट्टै गाइड बुक लेखिरहेका छन् । पति–पत्नी दुवै मिलेर लेख्छन् । सम्पादन गर्ने कलामा चाहिँ शियान निपूर्ण छिन् ।

शियान भन्छिन्, ‘थाहा छैन कहिलेसम्म नेपाल आउने मौका मिल्छ । मन त हरपल नेपालमै घुम्छ । बाँचुञ्जेल वर्षको एक पटक मात्र भए पनि नेपाल आउन पाए हुन्थ्यो भन्ने लाग्छ । हाम्रो मनभरि नेपाल बाँचेको छ ।’

भनिरहनु नपर्ला, नेपालको अर्थतन्त्रमा पर्यटन मेरुदण्ड बन्न सक्छ । राज्यले पर्यटनलाई उद्योगको मान्यता दिएर पूर्वाधार विकासमा जोड दिनु पर्छ । ‘त्यतिले मात्र पुग्दैन,’ उनीहरू भन्छन्, ‘इन्टरनेट र टिभीबाट पर्यटन प्रोडक्टको एग्रेसिभ मार्केटिङ गर्नु जरुरी छ ।’

यसरी सय पटक भन्दा बढी काठमाडौं आइसकेको बेलायती दम्पत्तिले गाइड बुक लेखेर नेपालको प्रवद्र्धन गर्दै आएको छ । कर्मले उनीहरू नेपालको अघोषित पर्यटन सद्भावना दूत बनिसके । नेपालले सन् २०२० लाई नेपाल भ्रमण वर्षका रुपमा मनाउँदैछ । यही बेला नेपाल सरकारले यस्ता नेपालप्रेमीको सम्मान गर्ने कि !

नेपालसम्बन्धी पुस्तक
उनीहरूले नेपाल सहित विभिन्न देशका गाइड बुक लेखेका छन् । धेरैजसो किताब नेपालकै बारेमा लेखेका हुन् । उनीहरूका गाइड बुकहरू–अन्नपूर्ण, अर्थक्वेक डायरी, कान्छीज् टेल, मनास्लु र चुम भ्याली, डोल्पो, गणेश हिमाल, लाङटाङ, एभरेस्ट, रोल्वालिङ, मुस्ताङ, कञ्चनजंघा, मकालु, वेस्ट नेपाल, धौलागिरि, नेपाल हिमालय, काठमाडौं–भ्याली अफ दि ग्रिन आइड यल्लो आइडल लगायत हुन् ।

भ्रमण वर्ष २०२० लाई सुझाव  
*  पहिलो कुरा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा नेपालको राम्रो प्रचार हुनु आवश्यक छ । यसका लागि नाम चलेका मिडियामार्फत् विज्ञापन गर्नुपर्छ ।
*   भ्रमण वर्षमै नेपाल किन घुम्ने भन्ने जवाफ सरकारले दिन सक्नु पर्छ । त्यसका लागि आकर्षक प्याकेज ल्याउनु पर्छ । भिषा शुल्क बढाएर होइन, घटाएर पर्यटकको सम्मान गर्ने कि !
*  त्रिभुवन विमानस्थलको अध्यागमन कार्यालयलाई छरितो बनाउनु पर्छ । घण्टौं विमान चढेर आएका पर्यटकले ६ घण्टासम्म अध्यागमनमा अलमलिनु परेको उदाहरणसम्म भेटेका छौं । त्यस्तो हुनु हुँदैन ।
*  युरोपबाट हवाई उडान सोझै काठमाडौं हुने वातावरण मिल्यो भने यात्रा सहज र सस्तो बन्न सक्छ । यसका लागि राष्ट्रिय ध्वजाबाहक नेपाल वायुसेवाको उडान बढाउनु पर्छ ।
*  पर्यटकले सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेश घुम्न महँगो पर्छ । काठमाडौंबाट नेपालगञ्ज र नेपालगञ्जबाट हुम्ला उडेर फेरि काठमाडौं फर्कंदा हवाई उडानमा मात्र बेलायत फर्कन पुग्ने पैसा खर्च हुन्छ । नेपाली र हामी विदेशीलाई फरकफरक हवाई शुल्क लिने विभेदकारी नीति अन्त्य गरिनु पर्छ ।
*  हेर्दा सानो कुरा जस्तो लाग्छ, प्लास्टिक प्रयोगमा कमी ल्याउनु पर्छ । दैनिक हजारौं मिनिरल वाटरका बोतल खपत हुन्छ । होटलहरूमा पानी भर्ने व्यवस्था मिलाउन सके प्लास्टिकको साटो अन्य बोतलको खपत हुने थियो । यसले वातावरणमा राम्रो प्रभाव पार्नेछ ।
*  दिगो पर्यटन विकासका लागि सरकारले अत्यावश्यक पर्यटकीय पूर्वाधार विकासमा जोड दिनु पर्छ ।

नेपाल चिनाउने जोडि


दीपकराज जोशी
सिइओ, नेपाल पर्यटन बोर्ड

करिब ८ वर्ष अघि नेपाल पर्यटन बोर्डमा पहिलोपटक बब र शियानसँग मेरो भेट भएको थियो । बरोबर नेपाल घुमेर गाइड बुक मार्फत् नेपालको प्रवद्र्धन गर्दै आएको कुरा थाहा पाउँदा म औधी खुसी भएको थिएँ । वास्तवमा यस्तै खालका विदेशीको माया र सहयोगी भावनाका कारण नेपालको पर्यटन जस्तोसुकै संकटको अवस्थामा पनि जिवित रहेको र अलिकति अनुकुल वातावरण पाउने वित्तिकै फक्रिहाल्ने खालको छ । निरन्तर नेपाल आएर गाइड बुक लेख्ने यो जाडीको योगादनको म समग्र नेपालको पर्यटन क्षेत्रका तर्फबाट उच्च प्रशंसा गर्न चाहन्छु । नेपाल प्रतिको प्रेमका लागि उहाँहरूलाई धन्यवाद पनि ।  





यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण : एन्ड्रोइड ११ - यस्ता छन् विशेषताहरू

एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण : एन्ड्रोइड ११ - यस्ता छन् विशेषताहरू

गुगलले एन्ड्रोइडको नयाँ संस्करण अर्थात् एन्ड्रोइड ११ को डेभलपर प्रिभियु रिलिज गरेको छ । ...

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

गायिका इन्दिरा जोशी ब्रान्ड एम्बेसडरको रुपमा सूर्या लाइफ इन्स्योरेन्समा आबद्ध भएकी छिन् । ...

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

उसले कतारको दोहा बैंकबाट दुई अर्ब २५ करोड रुपैयाँ भित्र्याउन लागेको विज्ञप्तिमार्फत जानकारी गराएको छ । ...

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

केबल टेलिभिजन, इन्टरनेट र नेटवर्क सेवा प्रदायक कम्पनी सुबिसु केबलनेटले क्यान इन्फोटेक २०७६ को अवसरमा ‘सुबिसु क्यान इन्फोटेक अफर’ ल्याएको...

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

क्यान इन्फोटेकको तेस्रो दिन आइतबार अवलोकनकर्ताको मुख्य आकर्षणमा अफर सहितका स्टल परेका छन् । ...

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

समृद्धिका लागि सिभिल बैंक भन्ने नाराका साथ अगाडी बढिरहेको सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा संजालमा विस्तार गर्ने क्रममा आज नवलपरासी जिल्लाको...

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोलाले ५औं कोका–कोला मोःमोःउत्सव क्याम्पेनका लागि नयाँ टिभी कमर्सीयल सार्वजनिक गरेको छ । ...

होटल मोक्सी आउँदै

होटल मोक्सी आउँदै

नेपालमा विदेशी चेन होटल ‘मोक्सी’ सञ्चालनमा आउने भएको छ । नेपालमा चेन होटल मेरियटको पाँचतारे मेरियट र तीनतारे फेयरफिल्ड सञ्चालन...

Ncell Footer Ad