जापानी महिलाको समस्या

मङ्गलबार, १० मङि्सर २०७६, १२ : ३६ नागरिक

chjL kf}8\ofn

यायोई मात्सुनागाले जीवनका उर्वर २० को दशकमा हरेक दिनजसो रेलयात्रामा यौन दुव्र्यवहार खेपिन् । रेल यति भिडभाडयुक्त हुन्थ्यो कि कसले उनको पछाडिको भाग च्याप्प समात्यो भन्ने भेउ पाउनै गाह्रो हुन्थ्यो । त्यसमाथि जापानी संस्कृतिमा कसैप्रति आक्षेप लगाउनु महिला नै उस्ती हो कि भन्ने आशंका पनि जन्माउँथ्यो । तसर्थ, उनले कहिल्यै पनि त्यस किसिमको दुव्र्यवहारको विरोध गरिनन् । तीन दशकपछि भने उनले आफ्नो साथीको किशोरी छोरीमाथि सोही किसिमको दुव्र्यवहार भएको चाल पाएपछि भने समय परिवर्तन भए पनि अवस्था परिवर्तन नभएको स्पष्ट छनक पाइन् ।

उनको साथीकी किशोरी छोरीमाथि भइरहेको दुव्र्यवहारका बारेमा जब रेलका अधिकारी, स्कुल प्रशासन र प्रहरीसँग कुराकानी भए पनि खासै प्रगति हुन सकेन । यसपछि ती किशोरीले आफ्नो ब्यागमा लेखिन्, ‘संवेदनशील अंगमा समात्नु अपराध हो । म निदाएको बहानामा यी सब सहन्नँ ।’

यसपछि उनले दैनिक झेलेको समस्या तुरुन्त बन्द भयो । आश्चर्यजनक रुपमा परिणाम आएपछि र यो खबर साथीबाट सुनेपछि यायोई मात्सुनागाले एउटा अभियान सुरु गरिन्, इन्टरनेटमा । इन्टरनेटमा उनले क्राउडफन्डिङ जम्मा गरिन् र ‘संवेदनशील अंगमा समात्नु अपराध हो, म निदाएको बहानामा यी सब सहन्नँ’ लेखिएको ब्याच बनाएर बेच्न थालिन् । यो सन् २०१५ को कुरा थियो । यो ब्याच लगाएपछि त सो किसिमको घटना लगभग ९५ प्रतिशतले कमी आउन थाल्यो । यस्तो प्रभावकारिता उनीहरुले यसअघि कहिल्यै महसुस गरेका थिएनन् । यस्तो प्रभावकारिता एउटा सर्भेले नै देखाएको थियो ।

यसपछि भिडभाडमा हुने यौन दुव्र्यवहार रोक्नका लागि रेल अधिकारीहरुले नयाँ उपाय निकाले । विभिन्न ठाउँमा क्यामेरा जडान गरिए ताकि दुव्र्यवहार भएको रेकर्ड गर्न सकियोस् । यति मात्र होइन, कतिपय कम्पार्टमेन्ट महिलाका लागि मात्र सुरक्षित गर्न थालियो ।

पछि नारी वु र रेमन कातायामाले एउटा मोबाइल एप बनाए, चिकन राडार । यो एपमा महिलाले आफूमाथि दुव्र्यवहार भएको चाल पाउनेबित्तिकै एप चलाउन थाल्थे र रेकर्ड हुन्थ्यो, दुव्र्यवहार हुने ठाउँ कुन रहेछ ! यस्तो ठाउँमा बाक्लै दुव्र्यवहार भएको थाहा भएमा, सचेत रहनका लागि एपले म्यासेज पठाउने गर्छ ।
अहिलेसम्म जापानका ९८१ वटा स्थानमा दुव्र्यवहार हुने गरेको देखिएको छ । र, यो डाटा उपलब्ध भएसँगै जापान प्रहरीले विशेष चनाखो हुने गरेको छ ।

प्रहरी पनि चुपचाप बसेको छैन । उसले ‘डिजी पुलिस’ नामक मोबाइल एप बनाएको छ र आफू दुव्र्यवहारमा परेको चाल पाउनेबित्तिकै युवतीहरुले सो एप चलाए त्यसबाट आवाज निस्कन्छ, ‘मर्लास् ?’ ‘ओई, तेरो हात कहाँ छ हँ ?’ यति मात्र होइन, वरिपरि कुनै टेलिभिजन वा ठूलो स्क्रिन छ भने ‘यहाँ यौन दुव्र्यवहार गर्ने राक्षस नजिकै छ, ख्याल गर्नुहोला वा सहयोग गर्नुहोला’ भन्ने अक्षर देखिन थाल्छ ।

साचिहाता नामक कम्पनीले एउटा गज्जबको सामग्री बेच्छ । उसले यस्तो चिह्न बेच्छ, जसलाई अल्ट्राभ्वाइलेट प्रकाशका माध्यमले मात्र हेर्न सकिन्छ । जस्तो मानौँ, तपाईं दुव्र्यवहारमा पर्नु भयो । तपाईंसँग साचिहाताले बेच्ने छाप छ र नजानिदो तरिकाले उसलाई छाप हानिदिनु भयो भने यो छापका बारेमा दुव्र्यवहार गर्ने व्यक्तिलाई थाहा हुँदैन । अरुलाई पनि थाहा हुँदैन तर कुनै व्यक्ति तपाइको नजिक आएको छ भने ऊ त्यस्तो व्यक्ति हो कि होइन भन्ने थाहा पाउन तपाईंसँग भएको अल्ट्राभ्वाइलेट प्रकाश वा लाइट बाल्नुपर्छ । त्यो बल्नेबित्तिकै उसलाई लगाइएको छाप तपाईंले देख्नुहुन्छ र ऊबाट परै रहन सक्नुहुन्छ ।

मानौँ, त्यस्तो व्यक्ति तपाईंको छेउमा आयो, त्यो व्यक्तिलाई अल्ट्राभ्वाइलेट लाइट बाल्दा कुनै संकेत देखिएन तर तपाईंमाथि दुव्र्यवहार गर्न थाल्यो भने पहिलो पटक तपाईंले उसलाई छाप लगाइदिन सक्नुहुन्छ । जसका कारण अरु पीडित उसका बारेमा जानकार मात्र रहने छैनन्, सचेत पनि रहने छन् ।

एन्टी ग्रोपिङ स्टाम्पको मूल्य २ हजार पाँच सय रुपैयाँ पर्छ । यो बजारमा जम्मा ५ सय वटा जारी गरिएको थियो । निस्केको ३० मिनेटमै यो सोल्डआउट भएको थियो । सन् २०१७ मा टोक्योमा २,९४३ वटा दुव्र्यवहार घटना प्रहरीकहाँ पुगेका थिए । प्रहरीकहाँ नपुग्ने घटना त अझै कति हुन्छन् । जापानी प्रहरीको अनुभवमा यसरी दर्ताका लागि आउनेहरु जम्मा १० प्रतिशत मात्र हुन्छन् ।

विकसित मुलुक भए पनि जापान सांस्कृतिक रुपमा पारम्परिक नै छ । तसर्थ, यहाँका महिलाले झट्ट प्रहरीकहाँ रिपोर्ट गर्न जाँदैनन् । ‘त्यो महिला नै उस्ती होली’ भन्ने भावना जापानीमा बढी नै हुने हुनाले दुव्र्यवहारमा परे पनि सहेर बस्ने गर्छन् । खासगरी बढी नै दुव्र्यवहारमा पर्ने हुनाले महिला कामदारहरु अबेरसम्म कार्यालयमा काम गर्न रुचाउँदैनन् न त स्कुलमा लामो समय नै रहन चाहन्छन् ।

‘महिलाको शरीरमा जहाँ पायो त्यहीँ च्याप्प समाउने व्यवहार जापानमा सामान्य रुपमा नै लिइन्छ,’ र्‍युकोकु विश्वविद्यालयकी प्राध्यापक मासाको माकिनो भन्छिन्, ‘यस्तो क्रियाकलापलाई जापानमा लामो समयदेखि नै महिलाले उनीहरुको ‘सेक्सीनेस’बारेको कम्प्लिमेन्ट ठान्छन् । यो अपराध हो भन्नेबारे अझै सचेतना आइसकेको छैन । तसर्थ, यस्ता घटना बढिरहेका छन् ।’

कानुनी रुपमा भने यो अपराध नै हो । यस्तो घटनामा पक्राउ परेकालाई पाँच लाख रुपैयाँ जरिवाना र ६ महिनासम्म काराबासको सजाय तोकिएको छ । झन् अन्य किसिमको अपराध र खासगरी हिंसा पनि प्रमाणित भयो भने त १० वर्षसम्मको जेल सजाय तोकिएको छ ।






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सिटी एक्सप्रेसको गण्डकी प्रदेश एजेन्ट् मीट् कार्यक्रम

सिटी एक्सप्रेसको गण्डकी प्रदेश एजेन्ट् मीट् कार्यक्रम

सिटी एक्सप्रेस मनी ट्रान्सफरले गत शनिबार आफ्नो गण्डकी प्रदेश लक्षित एजेन्टहरुको लागि एक दिने एजेन्ट भेटघाट र AML/CFT तालिम कार्यक्रम...

नेपाल बिल्ड एक्स्पोमा महिन्द्राको लोडर सार्वजनिक

नेपाल बिल्ड एक्स्पोमा महिन्द्राको लोडर सार्वजनिक

नेपालको औधोगिक तथा ब्यबसायिक घराना माझ लोकप्रीय तथा देशको आर्थिक विकासमा सर्मपित एम. भी. दुगड़ ग्रुप नेपालको सफल ब्यबसायी दुगड...

अब विकास बैंकहरु पनि एनसीएचएलको कनेक्ट आरटीजीएसमा

अब विकास बैंकहरु पनि एनसीएचएलको कनेक्ट आरटीजीएसमा

नेपाल राष्ट्र बैंकको रियल टाइम ग्रस सेटलमेन्ट (आरटीजीएस) प्रणाली विस्तार गर्ने क्रमलाई निरन्तरता दिदै नेपाल क्लियरिङ्ग हाउस लिमिटेडले अब विकास...

सिप्रदिद्वारा “टाटा दशैं वम्पर लक्की ड्र” उपहार घोषणा

सिप्रदिद्वारा “टाटा दशैं वम्पर लक्की ड्र” उपहार घोषणा

टाटा मोटर्स् नेपालको लागि एक मात्र आधिकारिक विक्रेता सिप्रदी ट्रेडिङ्ग प्रा.लि द्वारा दशैं वम्पर लक्की ड्र को उपहार घोषणाको कार्यक्रम...

कान्ति अस्पतालको ब्लड बैंक सेवा पुन सुचारु

कान्ति अस्पतालको ब्लड बैंक सेवा पुन सुचारु

ब्लड बैंक सेवालाई पुन सुचारु गरी  सञ्चालनमा ल्याउन राउन्ड टेबल नेपाल र कान्ति बाल अस्पताल बिच सम्झौता भएको छ। ...

दुई अर्बको कारोबार गर्दै सकियो नेपाल बिल्ड एक्स्पो (भिडियो )

दुई अर्बको कारोबार गर्दै सकियो नेपाल बिल्ड एक्स्पो (भिडियो )

भक्तपुरको सल्लाघारीमा गत शुक्रबारदेखि सुरु भएको एक्स्पो आइतबारसम्म करिब पाँच हजारभन्दा धेरैले अवलोकन गरेको महासंघले जनाएको छ। ...

एनएमबि बैंकको धनगढी शाखा सञ्चालन

एनएमबि बैंकको धनगढी शाखा सञ्चालन

एनएमबि बैंक लिमिटेडले चौराहा स्थित धनगढी शाखाको स्थानान्तरण तथा प्रदेश ७ को प्रदेश कार्यालय सञ्चालनमा ल्याएकोे छ। ...

‘रहस्यमय र जादुमय यति’ भ्रमण वर्षको मस्कट

‘रहस्यमय र जादुमय यति’ भ्रमण वर्षको मस्कट

नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० को आन्तरिक र अन्तर्राष्ट्रिय प्रचारका लागि नेपाली कलाकारहरू ७ फीट ह ६ फीट को आकारका १०८...

Ncell Footer Ad