जापानी महिलाको समस्या

मङ्गलबार, १० मङि्सर २०७६, १२ : ३६ नागरिक

chjL kf}8\ofn

यायोई मात्सुनागाले जीवनका उर्वर २० को दशकमा हरेक दिनजसो रेलयात्रामा यौन दुव्र्यवहार खेपिन् । रेल यति भिडभाडयुक्त हुन्थ्यो कि कसले उनको पछाडिको भाग च्याप्प समात्यो भन्ने भेउ पाउनै गाह्रो हुन्थ्यो । त्यसमाथि जापानी संस्कृतिमा कसैप्रति आक्षेप लगाउनु महिला नै उस्ती हो कि भन्ने आशंका पनि जन्माउँथ्यो । तसर्थ, उनले कहिल्यै पनि त्यस किसिमको दुव्र्यवहारको विरोध गरिनन् । तीन दशकपछि भने उनले आफ्नो साथीको किशोरी छोरीमाथि सोही किसिमको दुव्र्यवहार भएको चाल पाएपछि भने समय परिवर्तन भए पनि अवस्था परिवर्तन नभएको स्पष्ट छनक पाइन् ।

उनको साथीकी किशोरी छोरीमाथि भइरहेको दुव्र्यवहारका बारेमा जब रेलका अधिकारी, स्कुल प्रशासन र प्रहरीसँग कुराकानी भए पनि खासै प्रगति हुन सकेन । यसपछि ती किशोरीले आफ्नो ब्यागमा लेखिन्, ‘संवेदनशील अंगमा समात्नु अपराध हो । म निदाएको बहानामा यी सब सहन्नँ ।’

यसपछि उनले दैनिक झेलेको समस्या तुरुन्त बन्द भयो । आश्चर्यजनक रुपमा परिणाम आएपछि र यो खबर साथीबाट सुनेपछि यायोई मात्सुनागाले एउटा अभियान सुरु गरिन्, इन्टरनेटमा । इन्टरनेटमा उनले क्राउडफन्डिङ जम्मा गरिन् र ‘संवेदनशील अंगमा समात्नु अपराध हो, म निदाएको बहानामा यी सब सहन्नँ’ लेखिएको ब्याच बनाएर बेच्न थालिन् । यो सन् २०१५ को कुरा थियो । यो ब्याच लगाएपछि त सो किसिमको घटना लगभग ९५ प्रतिशतले कमी आउन थाल्यो । यस्तो प्रभावकारिता उनीहरुले यसअघि कहिल्यै महसुस गरेका थिएनन् । यस्तो प्रभावकारिता एउटा सर्भेले नै देखाएको थियो ।

यसपछि भिडभाडमा हुने यौन दुव्र्यवहार रोक्नका लागि रेल अधिकारीहरुले नयाँ उपाय निकाले । विभिन्न ठाउँमा क्यामेरा जडान गरिए ताकि दुव्र्यवहार भएको रेकर्ड गर्न सकियोस् । यति मात्र होइन, कतिपय कम्पार्टमेन्ट महिलाका लागि मात्र सुरक्षित गर्न थालियो ।

पछि नारी वु र रेमन कातायामाले एउटा मोबाइल एप बनाए, चिकन राडार । यो एपमा महिलाले आफूमाथि दुव्र्यवहार भएको चाल पाउनेबित्तिकै एप चलाउन थाल्थे र रेकर्ड हुन्थ्यो, दुव्र्यवहार हुने ठाउँ कुन रहेछ ! यस्तो ठाउँमा बाक्लै दुव्र्यवहार भएको थाहा भएमा, सचेत रहनका लागि एपले म्यासेज पठाउने गर्छ ।
अहिलेसम्म जापानका ९८१ वटा स्थानमा दुव्र्यवहार हुने गरेको देखिएको छ । र, यो डाटा उपलब्ध भएसँगै जापान प्रहरीले विशेष चनाखो हुने गरेको छ ।

प्रहरी पनि चुपचाप बसेको छैन । उसले ‘डिजी पुलिस’ नामक मोबाइल एप बनाएको छ र आफू दुव्र्यवहारमा परेको चाल पाउनेबित्तिकै युवतीहरुले सो एप चलाए त्यसबाट आवाज निस्कन्छ, ‘मर्लास् ?’ ‘ओई, तेरो हात कहाँ छ हँ ?’ यति मात्र होइन, वरिपरि कुनै टेलिभिजन वा ठूलो स्क्रिन छ भने ‘यहाँ यौन दुव्र्यवहार गर्ने राक्षस नजिकै छ, ख्याल गर्नुहोला वा सहयोग गर्नुहोला’ भन्ने अक्षर देखिन थाल्छ ।

साचिहाता नामक कम्पनीले एउटा गज्जबको सामग्री बेच्छ । उसले यस्तो चिह्न बेच्छ, जसलाई अल्ट्राभ्वाइलेट प्रकाशका माध्यमले मात्र हेर्न सकिन्छ । जस्तो मानौँ, तपाईं दुव्र्यवहारमा पर्नु भयो । तपाईंसँग साचिहाताले बेच्ने छाप छ र नजानिदो तरिकाले उसलाई छाप हानिदिनु भयो भने यो छापका बारेमा दुव्र्यवहार गर्ने व्यक्तिलाई थाहा हुँदैन । अरुलाई पनि थाहा हुँदैन तर कुनै व्यक्ति तपाइको नजिक आएको छ भने ऊ त्यस्तो व्यक्ति हो कि होइन भन्ने थाहा पाउन तपाईंसँग भएको अल्ट्राभ्वाइलेट प्रकाश वा लाइट बाल्नुपर्छ । त्यो बल्नेबित्तिकै उसलाई लगाइएको छाप तपाईंले देख्नुहुन्छ र ऊबाट परै रहन सक्नुहुन्छ ।

मानौँ, त्यस्तो व्यक्ति तपाईंको छेउमा आयो, त्यो व्यक्तिलाई अल्ट्राभ्वाइलेट लाइट बाल्दा कुनै संकेत देखिएन तर तपाईंमाथि दुव्र्यवहार गर्न थाल्यो भने पहिलो पटक तपाईंले उसलाई छाप लगाइदिन सक्नुहुन्छ । जसका कारण अरु पीडित उसका बारेमा जानकार मात्र रहने छैनन्, सचेत पनि रहने छन् ।

एन्टी ग्रोपिङ स्टाम्पको मूल्य २ हजार पाँच सय रुपैयाँ पर्छ । यो बजारमा जम्मा ५ सय वटा जारी गरिएको थियो । निस्केको ३० मिनेटमै यो सोल्डआउट भएको थियो । सन् २०१७ मा टोक्योमा २,९४३ वटा दुव्र्यवहार घटना प्रहरीकहाँ पुगेका थिए । प्रहरीकहाँ नपुग्ने घटना त अझै कति हुन्छन् । जापानी प्रहरीको अनुभवमा यसरी दर्ताका लागि आउनेहरु जम्मा १० प्रतिशत मात्र हुन्छन् ।

विकसित मुलुक भए पनि जापान सांस्कृतिक रुपमा पारम्परिक नै छ । तसर्थ, यहाँका महिलाले झट्ट प्रहरीकहाँ रिपोर्ट गर्न जाँदैनन् । ‘त्यो महिला नै उस्ती होली’ भन्ने भावना जापानीमा बढी नै हुने हुनाले दुव्र्यवहारमा परे पनि सहेर बस्ने गर्छन् । खासगरी बढी नै दुव्र्यवहारमा पर्ने हुनाले महिला कामदारहरु अबेरसम्म कार्यालयमा काम गर्न रुचाउँदैनन् न त स्कुलमा लामो समय नै रहन चाहन्छन् ।

‘महिलाको शरीरमा जहाँ पायो त्यहीँ च्याप्प समाउने व्यवहार जापानमा सामान्य रुपमा नै लिइन्छ,’ र्‍युकोकु विश्वविद्यालयकी प्राध्यापक मासाको माकिनो भन्छिन्, ‘यस्तो क्रियाकलापलाई जापानमा लामो समयदेखि नै महिलाले उनीहरुको ‘सेक्सीनेस’बारेको कम्प्लिमेन्ट ठान्छन् । यो अपराध हो भन्नेबारे अझै सचेतना आइसकेको छैन । तसर्थ, यस्ता घटना बढिरहेका छन् ।’

कानुनी रुपमा भने यो अपराध नै हो । यस्तो घटनामा पक्राउ परेकालाई पाँच लाख रुपैयाँ जरिवाना र ६ महिनासम्म काराबासको सजाय तोकिएको छ । झन् अन्य किसिमको अपराध र खासगरी हिंसा पनि प्रमाणित भयो भने त १० वर्षसम्मको जेल सजाय तोकिएको छ ।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

इटहरीमा भोलि एनसेल मेला

इटहरीमा भोलि एनसेल मेला

एनसेल प्राईभेट लिमिटेडले इटहरीको श्री जनता माध्यामिक विद्यालयको फुटवल मैदानमा शनिबार (मंसिर २८) एनसेल मेला २०७६ को आयोजना गर्ने भएको...

कतार एयरवेजले  ए डिभिजन शहीद स्मारक लिगको प्रायोजन गर्ने

कतार एयरवेजले ए डिभिजन शहीद स्मारक लिगको प्रायोजन गर्ने

कतार एयरवेजले अखिल नेपाल फुटबल संघ (एनफा) सँग साझेदारी गर्ने भएको छ । ...

आइएमई जनरल इन्स्योरेन्स सम्मानित

आइएमई जनरल इन्स्योरेन्स सम्मानित

आइमएमई जनरल इन्स्योरेन्स एसियाज मस्ट ट्रस्टेड कम्पनी अवार्ड २०१९ बाट सम्मानित भएको छ । ...

‘भिबोन’ ब्रान्डका कुर्सी नेपालमा

‘भिबोन’ ब्रान्डका कुर्सी नेपालमा

अन्तर्राष्ट्रिय शोधकर्ताहरुको संस्था बिआइएफएमएबाट इर्गाेनोमिक्स प्रमाणित गरेको भारत तथा सिंगापुरस्थित ब्लुबेल इर्गाेनोमिक्सको ‘भिबोन’ ब्रान्डका कुर्सी अब नेपालमा उपलब्ध हुने भएका...

टाटा मोटर्सको सोरुममा विन्टर ब्लेसिङ

टाटा मोटर्सको सोरुममा विन्टर ब्लेसिङ

नेपालका लागि टाटा मोटर्सको एकमात्र अधिकारिक वितरक, सिप्रदी ट्रेडिङले विन्टर ब्लेसिङ कार्यक्रम आयोजना गर्ने भएको छ । ...

सेन्सेई ब्रान्डको लोकप्रियता बढ्दो

सेन्सेई ब्रान्डको लोकप्रियता बढ्दो

नेपाली बजारमा सेन्सेई ब्रान्डका घरायसी सामग्रीको लोकप्रियता बढेको छ । ...

२५ जिल्लामा टेलिकमको एफटिटिएच सेवा

२५ जिल्लामा टेलिकमको एफटिटिएच सेवा

नेपाल टेलिकमले देशभरका २५ जिल्लामा तीव्र गतिको डाटा र भ्वाइस सेवासमेत चलाउन मिल्ने एफटिटिएच अर्थात फाइबर टु द होम सेवा...

होन्डाको नयाँ सोरुम भैरहवामा

होन्डाको नयाँ सोरुम भैरहवामा

होन्डा मोटरसाइकल, स्कुटर तथा गाडीका लागि नेपालको एक मात्र अधिकृत बिक्रेता स्याकार ट्रेडिङ कम्पनी प्रालिले भैरहवामा नयाँ सोरुम सञ्चालनमा ल्याएको...

Ncell Footer Ad