राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले प्रधानन्यायाधीश सिफारिस प्रक्रियालाई लिएर कामु प्रधानन्यायाधीश सपना प्रधान मल्लले व्यक्त गरेको असन्तुष्टिलाई चुनौती दिएका छन्।

आइतबार पार्टीका सांसदहरूका लागि आयोजित प्रशिक्षण कार्यक्रमको समापन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै उनले न्यायपालिकाको नेतृत्वबाट आएका अभिव्यक्तिले जग हँसाएको टिप्पणी गरे ।

कामु प्रधानन्यायाधीश मल्लले शनिबार कानुन दिवसका अवसरमा प्रधानन्यायाधीश सिफारिस प्रक्रिया परम्पराभन्दा बाहिर गएको र असंवैधानिक भएको संकेत गरेकी थिइन्।

त्यसको जवाफ दिँदै लामिछानेले ६ जना न्यायाधीशको नाम सिफारिस हुनु संवैधानिक प्रक्रिया नै भएको दाबी गरे।

‘प्रधानन्यायाधीश सिफारिस परम्पराभन्दा बाहिर गयो र असंवैधानिक भनियो। यदि ६ जनाको साटो वरिष्ठतम् हुने नै व्यवस्था भएको भए सोझै नियुक्ति हुन्थ्यो, संवैधानिक परिषद्को आवश्यकता नै पर्दैनथ्यो,’ सभापति लामिछानेले भने, ‘त्यसरी आएका नामहरूमध्येबाटै हाम्रो पार्टीका वरिष्ठ नेताले प्रस्ताव गर्नुभएको हो। परम्परा भत्काइयो भनिएको छ, यदि पुरानै परम्परामा जाने हो भने त आज त्यहाँ भागबन्डाको छलफल चलिरहेको हुन्थ्यो।’

सम्बोधनका क्रममा लामिछानेले आफूमाथि प्रहार गर्न खोज्नेहरूलाई चुनौती समेत दिए। उनले भने, ‘मेरो रिस गर्नुहुन्छ भने मेरो गर्धन त्यहीँ छ, चलाइदिनुस् हतियार। तर, अदालतले पनि यसलाई हाँसोको विषय नबनाओस्।’

उनले न्यायालयको गरिमा सडकमा ल्याउन नहुने भन्दै न्याय प्रक्रियालाई नागरिक केन्द्रित बनाउन सुझाव दिए।

उनले न्यायालयभित्रको आन्तरिक खिचातानी र राजनीतिक स्वार्थका कारण न्याय ढिलो हुने गरेको उल्लेख गर्दै कागजमा बन्दी न्यायको अवस्था अन्त्य हुनुपर्नेमा जोड दिए। ‘आम नागरिकलाई कसरी न्याय दिन सकिन्छ भन्ने कुरामा अदालत केन्द्रित हुनुपर्छ,’ लामिछानेले थपे, ‘न्याय कागजमा मात्र सीमित नहोस्, यसले व्यवहारमा नतिजा दिनुपर्छ।’

सभापति लामिछानेले रास्वपा सरकारमा रहेसम्म कुनै पनि हालतमा भागबन्डाको राजनीतिलाई प्रश्रय नदिने प्रतिवद्धता समेत दोहोर्‍याए। उनले न्यायालय जस्तो संवेदनशील संस्थामा हुने नियुक्तिहरूमा योग्यता र संवैधानिक मर्मलाई नै मुख्य कसी बनाइनुपर्ने तर्क गरे।

यसअघि उनले पार्टीभित्रको गुटबन्दी, सुकुम्बासी समस्या र आगामी बजेटका विषयमा समेत आफ्ना सांसदहरूलाई निर्देशन दिएका थिए। उनले सांसदहरूलाई कुनै पनि विवादमा नफसी जनहितका पक्षमा कानुन निर्माणमा लाग्न र पार्टीको आधिकारिक लाइनभन्दा बाहिर नजान सचेत गराएका छन्।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेले विगतका राजनीतिक आन्दोलन र संघर्षको जगमै अहिलेको राजनीतिक परिवर्तन सम्भव भएको बताएका छन् ।

आइतबार रास्वपाको दुई दिने प्रशिक्षण कार्यक्रममा बोल्दै उनले नेपालमा पञ्चायतकालीन एकदलीय शासन व्यवस्थाविरुद्ध नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एमाले) लगायत विभिन्न कम्युनिष्ट दलहरूले दशकौँसम्म निरन्तर संघर्ष गरेको स्मरण गरे ।

उनले भने, ‘यो देशमा एकदलीय, पञ्चायत शासन व्यवस्था थियो । अहिले हामीले कटाक्ष गरेपनि ती राजनीतिक दलहरू नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एमाले), विभिन्न कम्युनिष्ट घटक दलहरूले ३० वर्ष अनवरत संघर्ष गरे । ति दलका नेताहरूलाई यस्तो परिवर्तन आउँछ कि आउँदैन भन्ने हेक्का पनि थिएन । आफ्ना कलिला बालबालिकालाई छाडेर लुक्दै र भाग्दै हिँड्नुपरेको थियो । पढ्ने अवसर प्राप्त थिएन तर परिवर्तनका लागि संघर्ष निरन्तर चलिरहेको थियो । उहाँहरूको जीवन जोखिममा थियो । त्यस्तो एकदलीय शासन व्यवस्थालाई पनि चुनौती दिएर एक वर्ष होइन, दुई वर्ष होइन ३० वर्षसम्म संघर्ष गर्दै परिवर्तनको यात्रामा होमिएका थिए ।’

लामिछानेले माओवादी सशस्त्र द्वन्द्वका क्रममा पनि धेरै नेता तथा कार्यकर्ताले ज्यानको जोखिम मोलेर राजनीतिक परिवर्तनका लागि संघर्ष गरेको उल्लेख गरे ।

उनले भने, ‘सशस्त्र द्वन्द्वमा माओवादी पार्टीका नेता कार्यकर्ताहरू देशमा परिवर्तन गर्छु भनेर हिँडे । उनीहरूलाई १० वर्ष लाग्छ कि २० वर्ष लाग्छ कि वा हुन्छ कि हुँदैन केही थाहा थिएन । तर अनवरत राजनीतिक रूपमा संघर्ष गर्दै हिँडे । ज्यानको जोखिममा लागेका थिए । कयौँ नेताहरूको टाउकाको मूल्य तोकिएको थियो । कुनै आस्थाको हिसाबले सहमत हुन नसकेपनि उनीहरूलाई परिवर्तन आउँछ कि आउँदैन भन्ने हेक्का पनि थिएन । त्यस्तो संघर्षबाट राजनीति आज यस्तो अवस्थामा आइपुगेको छ ।’

उनले अहिलेको राजनीतिक संघर्ष विगतको तुलनामा सहज रहेको भन्दै जनमतमार्फत परिवर्तन सम्भव भएको बताए ।

‘आज हामीलाई थाहा छ, चुनावमा जाँदा बहुमत आउँछ भन्ने सबैलाई थाहा छ । सब थाहा भएको यति सजिलो संघर्ष इतिहासमा भएको थिएन । हामी त्यति सजिलो संघर्षबाट आएका हौँ,’ उनले भने ।

लामिछानेले विगतका राजनीतिक नेतृत्वले गरेको कठिन संघर्षकै कारण अहिलेको पुस्ताले तुलनात्मक रूपमा सहज वातावरणमा राजनीति गर्न पाएको उल्लेख गर्दै आगामी पाँच वर्ष परिणाममुखी काम गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याए ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले वास्तविक भूमिहीन सुकुम्बासीको अधिकार सुनिश्चित गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेका छन्।

आइतबार पार्टीका सांसदहरूका लागि आयोजित दुई दिने प्रशिक्षण कार्यक्रमको समापन गर्दै उनले सुकुम्बासी समस्या समाधानमा आफ्नो पूर्ण साथ रहने बताए।

सम्बोधनका क्रममा सभापति लामिछानेले विगतमा सुकुम्बासीहरूलाई केवल ‘भोट बैंक’ का रूपमा प्रयोग गरिएकाले यो समस्या जटिल बनेको टिप्पणी गरे।

‘हाम्रो पार्टीका कारण एउटा पनि सुकुम्बासीको घर ठडिएको छैन,’ उनले भने, ‘अव्यवस्थित र असुरक्षित ढंगले नदी किनारामा बसेका तथा गैरकानुनी रूपमा सार्वजनिक जग्गा हडपेको अवस्थामा मात्रै अहिलेको कदम चालिएको हो। यसबाहेकका भूमिहीनको समस्याबाट मैले आफ्नो छाती हटाएको छैन।’

उनले कसैको उक्साहटमा नलाग्न आग्रह गर्दै थपे, ‘हामी उहाँहरूलाई अधिकार दिन्छौं। अधिकार नदिलाएसम्म मेरो छाती हट्नेवाला छैन।’

पार्टीको आन्तरिक अनुशासनका विषयमा बोल्दै लामिछानेले सांसदहरूलाई ‘रवि कि बालेन’ भन्ने गुटबन्दीमा नलाग्न निर्देशन दिए। कतिपय सांसदहरूले दोधारे चरित्र देखाएका कारण मन्त्री बन्ने अवसर गुमाएको सुनाउँदै उनले भने, ‘म यताको कि उताको भनेर हिँड्ने हो भने अर्को पटक टिकट पाइँदैन। हामी राजनीतिक रूपमा परिपक्व छौं, हाम्रो सम्बन्धमा कुनै दरार छैन।’

मनमोहन स्मृति प्रतिष्ठानले यहाँ आयोजना गरेको अन्तर्राष्ट्रिय ज्येष्ठ नागरिक सम्मेलनअन्तर्गत आइतबार ज्येष्ठ नागरिकको सम्मान र सुरक्षाबारे विमर्श भएको छ।

सम्मेलनमा स्वदेशी र विदेशी विज्ञ तथा अभियन्ताहरूले संविधानमा व्यवस्था गरिएअनुसार ज्येष्ठ नागरिकको सम्मान र संरक्षणलाई सरकार, निजी क्षेत्र र हरेक परिवारले पालना गर्नुपर्नेमा जोड दिइएका छन्।

कार्यक्रममा दक्षिण एसियाली ज्येष्ठ नागरिक मञ्चका अध्यक्ष छत्र प्रधानले नेपालको संविधानको धारा ४१ मा राज्यबाट ज्येष्ठ नागरिकलाई विशेष संरक्षण र सुरक्षा तथा धारा ४३ मा आर्थिक रूपमा विपन्न र असहाय नागरिको सामाजिक सुरक्षाको हकको प्रबन्ध गरिएकाले त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुनुपर्नेमा जोड दिए।

केन्द्र सरकार र विभिन्न स्थानीय तहले सामाजिक सुरक्षा भत्ता, सरकारी अस्पतालमा निःशुल्क सेवा, यातायातमा छुट, घरदैलो स्वास्थ सेवा प्रदान गरिएका बारे कार्यक्रममा अवगत गराइएको थियो।

बूढानीलकण्ठ नगरपालिकाका उपप्रमुख अनिता लामाले पालिकाले नागरिक आरोग्य केन्द्रलगायत ज्येष्ठ नागरिकलाई स्वास्थ्य र सामाजिक सुरक्षामा विशेष महत्व दिएको बताए।

जनसङ्ख्याविद् प्रा डा पदमप्रसाद खतिवडाले २०५८ ज्येष्ठ नागरिकसम्बन्धी नीति र २०६३ मा कानुन आइसकेको उल्लेख गर्दै नेपालले नीतिगत तहमा उदाहरणीय काम गरेको बताए।

पूर्वराजदूत उदयराज पाण्डेले समूह र परिवारमा सँगै बस्दा सम्मान, प्रेरणा र सुरक्षा प्रदान गरिनुपर्नेमा जोड दिए। जनसङ्ख्या अध्येता चेतन अधिकारीले सञ्चारमाध्यमले राजनीतिक विषयलाई बढी महत्व दिँदा ज्येष्ठ नागरिकका विषय ओझेलमा परेको विश्लेषण गरे।

प्रतिष्ठनका कार्यकारी निर्देशक डा दीपेन्द्र श्रेष्ठले दुईदिने सम्मेनलनका निष्कर्षलाई समापनसत्रमा घोषणापत्रका रूपमा सार्वजनिक गरिने जानकारी दिए।

राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलबाट उद्घाटन गरिएको उक्त सम्मेलनमा प्रतिष्ठानका अध्यक्ष एवं पूर्वउपप्रधानमन्त्री ईश्वर पोखरेल, पूर्वउद्योगमन्त्री केशवप्रसाद बडाल, पूर्वशिक्षामन्त्री रघुजी पन्तलगायत सहभागी थिए।

‘ज्येष्ठ नागरिकको अनुभव लिऔँ, सभ्य समाजको निर्माण गरौँ’ भन्ने नाराका शनिबार सम्मेलन सुरु भएको थियो।

दक्षिण भारतीय फिल्म उद्योगका सुपरस्टार विजय अर्थात् ‘थलापति’ विजय अब केवल सिनेमाका लोकप्रिय अभिनेता मात्र रहेनन्, उनी तमिलनाडुको राजनीतिको नयाँ केन्द्रबिन्दु बनेका छन्।

दुई वर्षअघि मात्रै स्थापना गरिएको उनको पार्टी तमिलागा वेत्रि कझगम (टीभीके)ले तमिलनाडु विधानसभा निर्वाचनमा अप्रत्यासित सफलता हासिल गरेपछि भारतीय राजनीतिमा नयाँ बहस सुरु भएको छ।

दशकौँदेखि द्रविड राजनीतिक शक्तिहरूको नियन्त्रणमा रहेको तमिलनाडुमा विजयको उदयलाई केवल चुनावी परिणामका रूपमा मात्र होइन, सामाजिक–राजनीतिक परिवर्तनको संकेतका रूपमा पनि हेरिएको छ।

२३४ सदस्यीय तमिलनाडु विधानसभा निर्वाचनमा टीभीकेले १०८ सिट जित्दै सबैभन्दा ठूलो दल बन्न सफल भयो। बहुमतका लागि आवश्यक ११८ सिट नपुगे पनि कांग्रेस, भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (सीपीआई), भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी), भीसीके र इन्डियन युनियन मुस्लिम लिग (आईयूएमएल) लगायतका दलले समर्थन दिएपछि विजय सरकार गठन गर्न सफल भए।

समर्थनसहित टीभीकेको पक्षमा १२१ सिट पुगेपछि राज्यपाल राजेन्द्र अर्लेकरले विजयलाई मुख्यमन्त्री नियुक्त गरेका हुन्।

चेन्नईस्थित नेहरू स्टेडियममा आयोजित विशेष समारोहमा विजयले मुख्यमन्त्री पद तथा गोपनीयताको शपथ लिँदा तमिलनाडुको राजनीतिमा एउटा नयाँ अध्याय सुरु भएको प्रतीकात्मक सन्देश प्रवाह भयो।

चुनावअघि धेरैले उनलाई ‘सुपरस्टारको लोकप्रियतामा आधारित क्षणिक राजनीतिक प्रयोग’ का रूपमा हेरेका थिए। तर परिणामले त्यो आकलन गलत सावित गरिदियो।

दशकौँ पुरानो द्रविड राजनीतिक चुनौती

तमिलनाडुको राजनीति लामो समयदेखि द्रविड मुनेत्र कझगम (डीएमके) र अखिल भारतीय अन्ना द्रविड मुनेत्र कझगम (एआईएडीएमके) को वरिपरि घुमिरहेको थियो। सन् १९६७ पछि राज्यको सत्ता मूलतः यही दुई शक्तिले पालैपालो सम्हाल्दै आएका थिए। तर यसपटकको चुनावले त्यो परम्परागत संरचनामा ठूलो धक्का दिएको छ।

निर्वाचनमा वर्तमान मुख्यमन्त्री एमके स्टालिन आफ्नै निर्वाचन क्षेत्रमा पराजित भए। सन् २०११ देखि लगातार जित्दै आएको कोलाथुर क्षेत्रबाट स्टालिनलाई टीभीकेका उम्मेदवारले हराए। यो परिणाम केवल व्यक्तिगत हार मात्र थिएन। डीएमकेको दशकौँ पुरानो राजनीतिक प्रभावमाथिको चुनौती पनि थियो।

विश्लेषकहरूका अनुसार विजयले युवापुस्ता, पहिलोपटक मतदान गर्ने मतदाता, महिला र श्रमिक वर्गलाई लक्षित गरेर नयाँ राजनीतिक भाषा निर्माण गरे। उनले पुराना राजनीतिक दललाई ‘जनताको आकांक्षा पूरा गर्न असफल शक्ति’ भन्दै आफूलाई वैकल्पिक नेतृत्वका रूपमा प्रस्तुत गरे। यही रणनीतिले विशेषतः जेन-जी पुस्तामा ठूलो प्रभाव पारेको देखिन्छ।

फिल्मी छविबाट बनेको राजनीतिक पूँजी

५१ वर्षीय विजयको वास्तविक नाम जोसेफ विजय चन्द्रशेखर हो। उनलाई प्रशंसकले ‘थलापति’ अर्थात् कमान्डर वा नेता भनेर सम्बोधन गर्छन्। उनले बालकलाकारका रूपमा फिल्म यात्रा सुरु गरे पनि उनको राजनीतिक छवि भने विस्तारै निर्माण भएको हो।

७० भन्दा बढी चलचित्रमा अभिनय गरेका विजयले सन् १९९० र २००० को दशकमा रोमान्टिक नायकका रूपमा लोकप्रियता कमाए। पछि उनका चलचित्रहरू सामाजिक मुद्दामुखी बन्दै गए। भ्रष्टाचार, जनअधिकार, शिक्षा, बेरोजगारी र राजनीतिक उत्तरदायित्वजस्ता विषय उनले फिल्ममार्फत उठाउन थाले।

विशेषतः ‘सरकार’ फिल्ममा उनले मतदान अधिकार र राजनीतिक उत्तरदायित्वबारे दिएको सन्देश अहिलेको राजनीतिक यात्रासँग जोडेर हेरिएको छ। उक्त फिल्मको संवाद र सन्देश चुनावी अभियानमा समेत चर्चित बने। भारतको निर्वाचन आयोगले समेत त्यस फिल्मको मतदानसम्बन्धी चेतनामूलक अंशलाई प्रयोग गरेको प्रसंग अहिले पुनः चर्चामा आएको छ।

राजनीतिमा प्रवेशअघि विजयले आफ्ना फ्यान क्लबलाई सामाजिक अभियानसँग जोड्दै लगे। रक्तदान, राहत वितरण, विपद् सहयोग, शैक्षिक सहायता लगायतका गतिविधिले उनलाई ‘सामाजिक रूपमा जिम्मेवार स्टार’को छवि दिलायो। यही सञ्जाल पछि राजनीतिक संगठनमा रूपान्तरण भयो।

छोटो समयमा बलियो संगठन

फेब्रुअरी २०२४ मा विजयले औपचारिक रूपमा तमिलागा वेत्रि कझगम गठन गरेका थिए। राजनीतिक अनुभव नभएका व्यक्तिले यति छोटो अवधिमा यस्तो सफलता हासिल गर्नु असामान्य मानिएको छ। तर विजयले आफ्नो लोकप्रियतालाई केवल भीडमा सीमित राखेनन्, संगठन निर्माणमा केन्द्रित गरे।

टीभीकेले जिल्ला समिति, निर्वाचन क्षेत्र संयन्त्र र बुथ–स्तरीय सञ्जाल निर्माणमा तीव्रता दियो । चुनावी अभियानमा सामाजिक सञ्जालको प्रभावकारी प्रयोग, युवा स्वयंसेवक परिचालन र स्थानीय मुद्दामाथि केन्द्रित प्रचारले पार्टीलाई जनस्तरसम्म पुर्‍यायो।

चुनावअघि गरिएको एक सर्वेक्षणमा करिब ३७ प्रतिशत मतदाताले विजयलाई सम्भावित मुख्यमन्त्रीका रूपमा रोजेका थिए। त्यो आँकडाले प्रारम्भमै उनको लोकप्रियताको संकेत दिएको थियो। तर धेरैले त्यसलाई वास्तविक मतमा रूपान्तरण हुने सम्भावना कम आँकेका थिए।

उच्च मतदान र ‘नयाँ विकल्प’ को प्रभाव

अप्रिल २३ मा सम्पन्न मतदानमा ८४ प्रतिशतभन्दा बढी मत खस्नु आफैंमा उल्लेखनीय थियो। तमिलनाडुका अधिकांश जिल्लामा ८० प्रतिशतभन्दा बढी मतदान भएको तथ्यले मतदाताको असामान्य सक्रियता देखायो।

विश्लेषकहरूका अनुसार यो उच्च सहभागितामा विजयको अभियानले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको हुन सक्छ। ‘पुराना दलको विकल्प’ भन्ने सन्देशले लामो समयदेखि निराश मतदातालाई आकर्षित गर्‍यो। विशेषतः युवापुस्ताले उनलाई परिवर्तनको प्रतीकका रूपमा हेरे।

उनको चुनावी शैली पनि फरक थियो। विजयले पारम्परिक गठबन्धन राजनीतिलाई अस्वीकार गर्दै स्वतन्त्र राजनीतिक पहिचान निर्माण गर्ने प्रयास गरे। उनले भाजपा लाई “वैचारिक शत्रु’ र डीएमकेलाई ‘राजनीतिक शत्रु’ भनेर स्पष्ट रूपमा परिभाषित गरे। यसले उनको राजनीतिक रेखा अन्य क्षेत्रीय दलभन्दा भिन्न देखियो।

एमजीआरपछि अर्को अभिनेता–मुख्यमन्त्री

तमिलनाडुमा सिनेमा र राजनीतिबीचको सम्बन्ध पुरानो हो। एम.जी. रामचन्द्रन, जे जयलालिताजस्ता फिल्मी व्यक्तित्वहरूले राज्यको राजनीति लामो समय नेतृत्व गरेका थिए। विजयको उदयलाई त्यही परम्पराको नयाँ संस्करणका रूपमा हेरिएको छ।

तर विजयको राजनीतिक शैली केही फरक देखिन्छ। उनले व्यक्तिवादी करिश्मामात्र होइन, संगठनात्मक विस्तार र मुद्दामुखी अभियानलाई पनि समान प्राथमिकता दिए। शिक्षा, रोजगारी, भ्रष्टाचार नियन्त्रण, प्रशासनिक पारदर्शिता र युवाको सहभागितालाई उनले मुख्य एजेन्डा बनाएका छन्।

उनको विजयले भारतका अन्य क्षेत्रीय राजनीतिमा पनि नयाँ सन्देश दिएको छ। सेलिब्रेटी लोकप्रियता यदि व्यवस्थित राजनीतिक अभियानसँग जोडियो भने त्यसले स्थापित शक्तिलाई चुनौती दिन सक्ने उदाहरण तमिलनाडुले प्रस्तुत गरेको छ।

राष्ट्रिय राजनीतिमा पनि असर

तमिलनाडुको परिणामले राष्ट्रिय राजनीतिमा समेत चासो पैदा गरेको छ। एउटातर्फ पश्चिम बंगालमा भाजपा ऐतिहासिक जिततर्फ उन्मुख देखियो भने अर्कोतर्फ तमिलनाडुमा विजयको उदयले क्षेत्रीय राजनीतिमा नयाँ समीकरण बनाएको छ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार विजयको सफलता केवल ‘स्टार पावर’ को परिणाम होइन। यो परम्परागत दलप्रतिको थकान, नयाँ नेतृत्वको खोजी र सामाजिक सञ्जालमार्फत बनेको वैकल्पिक राजनीतिक चेतनाको अभिव्यक्ति पनि हो।

अब सबैको ध्यान विजय नेतृत्वको सरकारको कार्यशैलीतर्फ केन्द्रित छ। चुनावी लोकप्रियतालाई प्रशासनिक सफलतामा रूपान्तरण गर्न सके उनी दक्षिण भारतीय राजनीतिका मात्र होइन, भारतीय राष्ट्रिय राजनीतिका पनि प्रभावशाली पात्र बन्न सक्छन्। तर यदि अपेक्षा पूरा गर्न असफल भए भने उनको राजनीतिक उछाल क्षणिक पनि बन्न सक्छ।

यद्यपि अहिलेका लागि एउटा तथ्य स्पष्ट देखिएको छः तमिलनाडुको राजनीति अब पुरानै ढाँचामा चल्ने छैन। पर्दामा ‘जनताको नायक’ बनेका थलापति विजय अब वास्तविक सत्ताको केन्द्रमा पुगेका छन्, र उनको यात्राले भारतीय लोकतन्त्रमा नयाँ राजनीतिक कथानक थपेको छ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले पार्टीका सांसदहरूलाई अभिव्यक्ति दिँदा र राजनीतिक लाइन तय गर्दा सचेत रहन निर्देशन दिएका छन्।

आइतबार आयोजित दुई दिने संसदीय प्रशिक्षण कार्यक्रमको समापन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै उनले पार्टीभित्र ‘रवि कि बालेन’ भन्ने द्विविधामा लागेर गुटबन्दी नगर्न चेतावनी दिएका हुन्।

सभापति लामिछानेले कतिपय सांसदहरूले दोधारे चरित्र देखाएकै कारण मन्त्री बन्ने अवसर गुमाएको खुलासा समेत गरे। ‘कहिलेकाहीँ बालेन–रवि, रवि–बालेन, म यताको र उताको भन्ने कुरा गरिन्छ,’ उनले भने, ‘म यताको हो कि उताको हो भनेर हेरेका कारणले मन्त्री नभएका साथीहरू पनि यहाँ हुनुहुन्छ। यस्तो झुण्ड र समूहमा विश्वास नगर्न म अनुरोध गर्दछु।’

उनले अन्तर्वार्ता दिँदा वा सामाजिक सञ्जालमा लेख्दा पार्टीको आधिकारिक लाइनभन्दा बाहिर नजान र विवादित नबन्न सांसदहरूलाई सचेत गराए। यता र उताको भन्दै हिँडे अर्को निर्वाचनमा पार्टीले टिकट नदिने समेत उनले स्पष्ट पारे।

‘हामी राजनीतिक रूपमा परिपक्व भइसकेका छौं,’ लामिछानेले थपे, ‘कसैलाई रहर लागेर मिडियाका साथीहरू यिनीहरू फुट्छन् कि भनेर मुख मिठ्याउनुहुन्छ भने त्यो व्यर्थ छ। हामीबीच फुटको कुनै गुञ्जायस छैन।’

आफू र प्रधानमन्त्रीबीचको सम्बन्ध सुमधुर रहेको सुनाउँदै उनले बाहिर चल्ने हल्लालाई दुवैले ठट्टाको विषय बनाउने गरेको बताए। ‘प्रधानमन्त्रीजी र म बाहिरका कुरा सुनेर सँगै हाँस्छौं,’ उनले भने, ‘फलानोले यसो भन्यो भन्ने हामीलाई सबै थाहा हुन्छ, हामी यस्ता कुरामा छलफल समेत गर्छौं।’

प्रशिक्षणका क्रममा सभापति लामिछानेले पार्टीमा पुर्‍याएको योगदानको मूल्य खोज्ने समय अझै नभएको टिप्पणी गरे। उनले मन्त्री वा संसदीय समितिको सभापति नपाएकोमा चित्त नदुखाउन आग्रह गर्दै सांसदका रूपमा कानुन निर्माणमा गर्ने योगदान मन्त्रीको भन्दा बढी हुने तर्क गरे।

‘यो पार्टीमा योगदानको मूल्य माग्ने बेला मेरो पनि भएको छैन,’ उनले भने, ‘योगदान त अब दिने हो। मन्त्री भएर सामाजिक प्रतिष्ठालाई मात्रै सफलताको सूचक मान्नु गलत हो।’

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले पार्टीमा पुर्‍याएको योगदानको बदलामा पद वा पुरस्कार खोज्ने समय अझै नभएको बताएका छन्।

जनताले अवस्था बदल्ने तागत दिएको उल्लेख गर्दै उनले अबको पाँच वर्ष व्यक्तिगत लाभभन्दा माथि उठेर परिणाममुखी काममा केन्द्रित हुनुपर्नेमा जोड दिए।

आइतबार पार्टीका सांसदहरूका लागि आयोजित दुई दिने प्रशिक्षण कार्यक्रमको समापन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै सभापति लामिछानेले योगदानको मूल्य खोज्दै ढोका ढकढक्याउने प्रवृत्तिप्रति दुःख व्यक्त गरे।

उनले भने, ‘यो पार्टीमा योगदानको मूल्य माग्ने बेला मेरो पनि भएको छैन। वास्तविक योगदान त अब देशलाई दिने हो।’

सरकारमा सहभागी भएपछि सबै सांसद मन्त्री हुन नसकेको र कतिपयमा समिति सभापति नबन्दा असन्तुष्टि देखिएको तर्फ संकेत गर्दै उनले चित्त नदुखाउन आग्रह गरे।

‘हामी यति धेरै जितेर आयौँ, तर सबै मन्त्री हुन सकेनौँ। समिति सभापति पाइएन भनेर कतै न कतै साथीहरूलाई दुःख त छ, मनमा घाउ वा चोट राख्नुभएको छ,’ उनले थपे, ‘तर सांसदका रूपमा हामीले देशको इतिहासलाई दिन सक्ने योगदान एकपटक हेर्नुभयो भने त्यो मन्त्री वा पार्टी सभापतिले भन्दा धेरै छ।’

सभापति लामिछानेले मन्त्री पद र त्यसबाट प्राप्त हुने सामाजिक प्रतिष्ठालाई मात्रै सफलताको सूचक बनाउनु गलत भएको टिप्पणी गरे। उनले सांसदहरूलाई आफूले के गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा गम्भीरतापूर्वक पाना पल्टाएर हेर्न र मुख्यगरी कानुन निर्माणको प्रक्रियामा केन्द्रित हुन निर्देशन दिए।

रास्वपाको राजनीतिक उदयलाई विश्व इतिहासकै सहज संघर्षको भएको बताउँदै उनले प्राप्त उपलब्धिलाई परिणाममा बदल्न नसके आफूहरू ‘नालायक’ सावित हुने बताए।

लामिछानेले भने, ‘यति सजिलो क्रान्तिबाट आएर पनि यदि हामीले परिणाम दिन सकेनौं भने हामी नालायक सावित हुनेछौं। अबको हाम्रो मुख्य लक्ष्य भनेको अवस्था बदल्ने क्रान्ति गर्ने हो।’

नेपाली जनताको आवश्यकता र अपेक्षालाई प्रत्यक्ष रूपमा सम्बोधन गर्ने लक्ष्यका साथ नेपाल सरकार, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले सुरु गरेको ‘सुझाव सङ्कलन पोर्टल’ मा नागरिकहरूको सुझावहरु बढ्ने क्रममा देखिएको छ।

सरकारले आगामी आर्थिक वर्षको नीति, कार्यक्रम तथा बजेट तर्जुमा प्रक्रियालाई पारदर्शी र सहभागितामूलक बनाउनको लागी सञ्चालनमा ल्याइएको सुझाव पोर्टलमा सर्वसाधारणदेखी विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तिहरुले सुझाव पठाएका छन्।

शनिबार साझबाट सञ्चालनमा आएको उक्त पोर्टलमा आइतबार दिउँसो ३ बजेसम्म मात्रै ५ हजार बढि सुझाव दर्ता भइसकेका छन्। सरकारले राखेको विभिन्न १३ वटा क्षेत्रमध्ये सबैभन्दा बढी चासो शिक्षा, स्वास्थ्य र विज्ञानका क्षेत्रमा देखिएको छ।

१३ क्षेत्र मध्ये अहिलेसम्म सबैभन्दा बढि सुझाव शिक्षा, स्वास्थ्य र विज्ञान क्षेत्रमा रहेको छ , जहाँ १ हजार २०९ सुझाव संकलन भएको छ । त्यसैगरी अर्थ, उद्योग र वाणिज्य १ हजार २०७ वटा , पूर्वाधार विकासमा १ हजार ९० वटा ,सार्वजनिक वित्त व्यवस्थापन १४४ , अन्तरसरकारी समन्वय १ हजार १७ , वन तथा वातावरण ३७३ , कर्मचारी प्रशासन २५५ , नागरिक सेवा २३७ , भूमि प्रशासन १२८ , सामाजिक सुरक्षा १४६ , सुशासन २०५ , कानून तथा न्याय १३७ र अन्य २६१ वटा सुझाव संकलन भएको छ।

नागरिकले आफ्ना सुझावको अवस्थाबारे जानकारी लिन पोर्टलमा ‘सुझाव ट्र्याक’ को सुविधा लिन सक्ने छन्। सुझाव ट्र्याकिङ प्रणालीले नागरिकका आवाजलाई थप जिम्मेवार बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

भरतपुर महानगरपालिका–४, धर्मचोकस्थित चौतारी पार्टी प्यालेसमा आयोजित विवाहको भोज खाएपछि ‘फुड पोइजनिङ’ भई बिरामी हुनेको सङ्ख्या ९३ पुगेको छ। तीमध्ये हाल ५० जना विभिन्न अस्पतालमा उपचाररत छन्।

जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक गोविन्द पुरीका अनुसार यही वैशाख २३ गते भोज खाएकाहरू बिरामी हुन थालेका हुन्।

बिरामीको भरतपुर अस्पताल, चितवन मेडिकल कलेज र कलेज अफ मेडिकल साइन्सेसमा उपचार भइरहेको छ। केहीको काठमाडौँको निजामति कर्मचारी (सिभिल) अस्पताल, त्रिवि शिक्षण अस्पताललगायत स्वास्थ्य संस्थामा उपचार भइरहेको उनले जानकारी दिए।

‘हालसम्म बिरामी भएका ९३ जनामध्ये ५० जना उपचाररत रहेको छन्। दुई जनाको सघन उपचार कक्षमा राखेर उपचार गरिएकोमा अवस्थामा सुधार आएपछि वार्डमा सारिएको छ। बिरामी सबैको अवस्था खतरामुक्त रहेको जानकारी प्राप्त भएको छ’, प्रहरी उपरीक्षक पुरीले भने।

घटनापछि पार्टी प्यालेसका दुई जनालाई नियन्त्रणमा लिएको छ। खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण डिभिजन कार्यालयले यससम्बन्धी थप अध्ययन गर्ने प्रहरी उपरीक्षक पुरीले जानकारी दिए।

डिभिजन कार्यालय प्रमुख प्रमोदचन्द्र पौडेलले चिकित्सकले विषाक्त खानाका कारण बिरामी भएको मौखिक रूपमा जनाएको र बाँकी विषयमा आफूहरूले अनुसन्धान गर्ने बताए।

बिरामीमा उच्च रक्तचाप, कडा ज्वरो र पखालाको लक्षण देखिएको जनाइएको छ। रासस

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले आसन्न आर्थिक वर्षको बजेट कुनै निर्वाचन क्षेत्र विशेषमा केन्द्रित नभई समग्र नेपालको हितमा निर्माण हुने बताएका छन्।

पार्टीका सांसदहरूका लागि आयोजित दुई दिने संसदीय प्रशिक्षणको समापन समारोहलाई आइतबार सम्बोधन गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन्।

सभापति लामिछानेले रास्वपाको सरकार हुँदा जनतामा केही अन्योल देखिएको भए पनि सरकारले अत्यन्तै विचार पुर्‍याएर काम गरिरहेको दाबी गरे। उनले सरकारका कामकारबाहीलाई लिएर संशय नगर्न आग्रह गर्दै परिणाममुखी काम भइरहेको उल्लेख गरे।

‘सरकारका कामबारे के भन्ने भन्ने अन्योल पनि हुन सक्छ, तर सरकारले हरेक कदम सोची विचार गरेर चालिरहेको छ,’ लामिछानेले भने, ‘यसपटक कुनै एउटा क्षेत्रको मात्र होइन, पूरै नेपालको बजेट बन्छ। हामी जनताको काममा केन्द्रित छौं।’

सम्बोधनका क्रममा लामिछानेले हालै जारी भएका अध्यादेशका विषयमा उठेका प्रश्नहरूको समेत बचाउ गरे। उनले ती अध्यादेशहरू देशको विकासलाई गति दिन ‘फास्ट ट्रयाक’ का रूपमा ल्याइएको सुनाए।

‘अध्यादेशका विषयमा प्रश्नहरू उठे, तर ती मुलुकको भविष्यलाई अन्धकार पार्न होइन, प्रक्रियालाई सहज बनाउन ल्याइएका हुन्,’ उनले थपे, ‘हामी नयाँ छौं, तर बेवकुफ छैनौं। हामी देशलाई ट्रयाकमा ल्याउने प्रयास गरिरहेका छौं।’

सभापति लामिछानेले सञ्चारमाध्यम र जनस्तरबाट आउने दबाब वा ‘बुम’ देखि डराएर भाग्ने अवस्था आउन नदिने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे। उनले रास्वपाका सांसदहरूलाई आत्मविश्वासका साथ जनताको पक्षमा उभिन निर्देशन दिँदै मुलुकको भविष्यप्रति पार्टी संवेदनशील रहेको बताए।

प्रशिक्षण कार्यक्रममा रास्वपाका सांसदहरूलाई संसदीय प्रक्रिया, विधेयक निर्माण र सदनमा पार्टीको भूमिकाबारे अभिमुखीकरण गरिएको थियो।

सभापति लामिछानेले सांसदहरूलाई मन्त्री पदभन्दा पनि सदनमा उनीहरूले खेल्ने भूमिकाले देश परिवर्तनमा ठूलो योगदान पुग्ने भन्दै उत्साहित बनाएका थिए।

उनले कुनै पनि हालतमा देश र जनताको हितविपरीतका कार्यमा सम्झौता नगर्ने स्पष्ट पारे।

हुलाकी राजमार्गअन्तर्गत कैलालीको लम्की–टीकापुर–खक्रौला सडकको काम सम्पन्न नहुँदा नागरिकले निकै सास्ती खेप्नुपरेको छ।

यहाँ विसं २०७७ मा तीन ‘प्याकेज’ मा निर्माण सुरु भएको थियो। २९ किलोमिटर सडकमध्ये हालसम्म दुई प्याकेजका काम सम्पन्न भएका छन्, तर टीकापुरको अस्नेहरी हुँदै खक्रौलासम्मको ११ किलोमिटर सडक पाँच वर्षसम्म सम्पन्न हुन नसक्दा समस्या भएको हो।

स्थानीय निरा काफ्लेले निर्माण कम्पनीको ढिलासुस्तीका कारण काम सम्पन्न नहुँदा धुलो र सडकमा रहेका गिट्टीले निकै समस्या भइरहेको गुनासो गरे।

‘धुलोका कारण कार्यालय पुग्दासम्म लुगा र अनुहार कुरुप बन्ने गरेको छ। सडकमा गिटी हालेर छोडेको पनि महिनौँ भयो, जसले गर्दा गाडी चलाउन निकै गाह्रो हुन्छ। यसतर्फ सरोकार भएका निकायको ध्यान जानुपर्छ’, उनले भने।

समयमा काम सम्पन्न नहुँदा सडक आसपासमा बसोबास गरिरहेका नागरिकलाई झनै सास्ती छ। गर्मीयाममा धुलो तथा वर्षायाममा हिलोले स्वास्थ्यमा असर र दुर्घटनाको जोखिम रहेको स्थानीय सुन्दरलाल चौधरीले बताए।

‘गाडी गुड्दा उड्ने धुलो घरभित्रसम्म पुग्छ। त्यहीँ धुलो खानेकुरामा मिसिन्छ’, उनले भने, ‘पटकपटक ताकेता गर्दा सरोकार भएका पक्षले ध्यान दिँदैनन्। वर्षौंदेखि मारमा परेका छौँ।’

विसं २०७७ असार १४ गते सम्झौता भएर २०७९ पुस १३ गते सम्पन्न गर्नुपर्ने आयोजनाको म्याद तीनपटक थप भइसकेको छ। अन्तिमपटक थपिएको म्याद पनि गत फागुन २५ गते सकिएको हुलाकी राजमार्ग निर्देशनालय आयोजना कार्यान्वयन कार्यालय धनगढीका इन्जिनियर प्रमोद चौधरीले जानकारी दिए।

रु ३३ करोड २० लाख ६६ हजार ६३० को लागतमा निर्माण सुरु भएको योजनाको काम रायमाझी लाग्वा जगदम्बा जेभीले गर्दै आएको छ। केही वर्ष अर्को ठेकेदारमार्फत आयोजनाको काम गरे पनि समयमा सम्पन्न नभएपछि जेभी आफैँले काम गर्ने कम्पनीका निर्देशक भरत रायमाझीले जानकारी दिए। ‘अरुको भर पर्दा काममा ढिलाइ भएको हो। अब आफैँ खटिन्छौँ’, उनले भने।

यस्तै, टीकापुर नगरपालिका–७ सत्ती हुँदै भजनी नगरपालिका—३ ठेकिपुरसम्मको साढे १० किलोमिटर सडकको अवस्था झनै खराब छ। हुलाकी राजमार्गमा पर्ने यो सडकको निर्माण ठेक्का सम्झौता पनि २०७७ सालमै भएको हो।

चार ‘प्याकेज’मा ठेक्का भएको आयोजनाको तेस्रो ‘प्याकेज’सम्मको काम सम्पन्न भइसकेको छ। समग्रमा सडकको प्रगति ५० प्रतिशत रहेको जनाइएको छ।

यस खण्डमा कालिका जोशी जेभीले रु ३२ करोड ६२ लाख ३९ हजार ६३८ मा ठेक्का लिएको थियो। भजनी नगरपालिका—८ का कालुराम पाण्डेले यहाँ पनि ठेकेदारको लापरबाहीले काम समयमै सम्पन्न हुन नसकेको बताए।

कालिका जोशी जेभीका निर्देशक गणेश जोशीले विगतमा भुक्तानीमा समस्या हुँदा समयमा काम सम्पन्न गर्न नसकिएको जानकारी दिए।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले पार्टी स्थापनादेखि हालसम्मको राजनीतिक यात्रा इतिहासकै सहज संघर्ष रहेको बताउँदै अबको पाँच वर्ष जनताका पक्षमा परिणाममुखी काम गर्नुपर्ने बताएका छन्।

आइतबार पार्टीका सांसदहरूका लागि आयोजित दुई दिने प्रशिक्षण कार्यक्रमको समापन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै सभापति लामिछानेले सो धारणा राखेका हुन्।

उनले पार्टीको आगामी कार्यदिशा र जनअपेक्षालाई पूरा गर्न सांसदहरूलाई निर्देशन समेत दिए।

सम्बोधनका क्रममा लामिछानेले रास्वपाको उदय र हालसम्मको सफलतालाई सहज रूपमा व्याख्या गरे । उनले भने, ‘हामीलाई थाहा थियो, हाम्रो बहुमत आउँछ भनेर। यति सहज संघर्ष आजसम्मको इतिहासमा कतै भएको छैन।’ उनले थपे, ‘यति सजिलो क्रान्तिबाट आएर पनि यदि हामीले परिणाम दिन सकेनौं भने हामी नालायक सावित हुनेछौं।’

सभापति लामिछानेले नेता तथा कार्यकर्ताहरूलाई पार्टीमा पुर्‍याएको योगदानको बदलामा तत्काल पद वा पुरस्कार नखोज्न आग्रह गरे। ‘पार्टीमा योगदानको मूल्य नमाग्नुहोला, यो माग्ने बेला मेरो पनि भएको छैन,’ उनले सुनाए, ‘वास्तविक योगदान त अब दिने हो। अबको हाम्रो मुख्य लक्ष्य भनेको अवस्था बदल्ने क्रान्ति गर्ने हो।’

मन्त्री पद नपाएको भन्दै असन्तुष्ट रहेका नेताहरूप्रति लक्षित गर्दै लामिछानेले सांसदको भूमिका मन्त्रीको भन्दा कम नहुने बताए। उनले मन्त्री नहुँदा दुःख मान्नुपर्ने कुनै कारण नरहेको उल्लेख गर्दै भने, ‘म मन्त्री भइनँ भनेर दुःख मान्ने साथीहरूले बुझ्नुपर्छ, सांसदको रूपमा हामीले दिन सक्ने योगदान मन्त्रीको भन्दा धेरै छ।’

प्रशिक्षणका क्रममा उनले रास्वपाका सांसदहरूलाई संसद्‌मा जनताका मुद्दाहरूलाई सशक्त रूपमा उठाउन र कानुन निर्माणको प्रक्रियामा सक्रिय सहभागी हुन प्रेरित गरे।

उनले अबको पाँच वर्षको कार्यकाललाई गम्भीरतापूर्वक लिँदै जनहितका काममा केन्द्रित हुन समेत सबैलाई आह्वान गरेका छन्।

जङ्गली च्याउ खाएर एकै परिवारका ११ जना बिरामी परेका छन्।

बाह्रदशी गाउँपालिका–२ बुट्टाबारीका तेजबहादुर खवासको परिवारले आज बिहानको खानामा जङ्गली च्याउको परिकार बनाएर खाँदा बिरामी परेका हुन्।

जङ्गलीबाट ल्याइएको च्याउ पकाएर खाएपछि परिवार सबै सदस्यमा स्वास्थ्य समस्या देखिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका सूचना अधिकारी खगेन्द्रबहादुर खड्काले बताए। उनका अनुसार ५० वर्षीया कमलामाया खवास, ३१ वर्षीय डिल्ली खवास, २० वर्षीया अनिता खवाससहित आठ जना बालबालिका बिरामी परेका हुन्।

बिरामीलाई तत्काल उपचारका लागि प्रादेशिक अस्पताल भद्रपुर लगिएकामा प्रारम्भिक उपचारपछि नौ जनालाई दमकस्थित बाल अस्पतालमा थप उपचारका लागि पठाइएको खड्काले जानकारी दिए। उनका अनुसार बिरामीमध्ये दुई जनाको अवस्था मध्यम र अन्यको अवस्था सामान्य छ।

यसैबीच, प्रहरीले जङ्गली च्याउ सेवन गर्दा विषाक्त हुने र स्वास्थ्य समस्याको जोखिम रहने भएकाले पहिचान नभएका च्याउ नखान सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ। रासस

लेबनानको राजधानी बेइरुट नजिक तथा दक्षिणी क्षेत्रमा इजरायलले गरेको ड्रोन र हवाई आक्रमणमा कम्तीमा १७ जनाको मृत्यु भएको छ। मृतकमध्ये एक १२ वर्षीया बालिका पनि रहेको जनाइएको छ।

स्थानीय सञ्चारमाध्यम र स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार शनिबार बेइरुटको दक्षिणी क्षेत्रमा सवारीसाधनलाई लक्षित गरी गरिएको तीनवटा ड्रोन आक्रमणमा चार जनाको ज्यान गएको हो। त्यस्तै, दक्षिणी लेबनानका विभिन्न क्षेत्रमा भएका हवाई आक्रमणमा थप १३ जनाको मृत्यु भएको बताइएको छ।

इजरायल र हेजबुल्लाहबीच अप्रिल १७ मा युद्धविराम घोषणा भए पनि दुवै पक्षबाट दैनिकजसो आक्रमण जारी रहेका छन्। पछिल्ला घटनाले युद्धविरामपछि पनि तनाव कम नभएको सङ्केत गरेको छ।

बुधबार राति इजरायली वायुसेनाले बेइरुटको दक्षिणी उपनगरमा आक्रमण गर्दै हेजबुल्लाहका एक वरिष्ठ सैन्य अधिकारी मारिएको दाबी गरेको थियो। युद्धविरामपछि राजधानी नजिक गरिएको यो पहिलो आक्रमण मानिएको छ।

शनिबार भएका दुई आक्रमण बेइरुटलाई दक्षिणी बन्दरगाह सहर सैदासँग जोड्ने राजमार्ग क्षेत्रमा भएका थिए, जहाँ केही व्यक्ति घाइते भएका छन्। अर्को आक्रमण लेबनानको चोउफ क्षेत्रतर्फ जाने सडकमा भएको थियो, जसमा तीन जनाको मृत्यु भएको जनाइएको छ।

दक्षिणी गाउँ साक्साकियेहमाथि गरिएको अर्को हवाई आक्रमणमा कम्तीमा सात जनाको मृत्यु हुनुका साथै १५ जना घाइते भएको लेबनानी स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

यसैबीच, दक्षिणी लेबनानका बुर्ज रहाल र माइफादौन क्षेत्रमा पनि आक्रमण भएको र त्यहाँ थप मानवीय क्षति भएको समाचारमा उल्लेख गरिएको छ। सिन्ह्वा

काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न स्थान र मितिमा चोरी भएका ६५ ओटा मोटरसाइकल सम्बन्धित धनीले फिर्ता पाएका छन् ।

काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले आइतबार एक कार्यक्रममा खोजतलासपछि फेला परेका मोटरसाइकल सम्बन्धित धनीलाई हस्तान्तरण गरेको काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक नवराज अधिकारीले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार ट्राफिक प्रहरीले विशेष खोज अभियान सञ्चालन गरी विभिन्न स्थानबाट सवारी साधन फेला पारेको हो । उनले सवारी साधनमा अतिरिक्त लकिङ सिस्टम प्रयोग गर्नसके चोरीका घटनामा कमी आउन सक्ने बताए ।

उनले भने,‘बैशाख महिनामा ६५ वटा हराएका मोटरसाइकल सम्बन्धित धनीलाई फिर्ता गरेका छौं । कतिपय सवारी साधन खोजेर ल्यायौं । सवारी साधनमा थप सुरक्षा प्रणाली अपनाए चोरी न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ ।’

ट्राफिक प्रहरीले सवारी साधन हराएमा तत्काल प्रहरीमा जानकारी दिन तथा सुरक्षा सतर्कता अपनाउन सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ ।

चीन सरकारको सहयोगमा निर्मित बिपी कोइराला स्मृति क्यान्सर अस्पतालको आवास गृहमा नियम विपरीत बसेका कर्मचारीहरुले आवास छाड्न अटेर गरेका छन्।

अस्पताल प्रशासनले यही वैशाख १६ गते एक सूचना जारी गर्दै उनीहरुलाई तत्काल आवास छोड्न निर्देशन दिएको थियो.

आपत्कालीन सेवामा परिचालन हुने चिकित्सक, परिचारक तथा परिचारिकालाई आवासको व्यवस्था गर्नु अस्पतालको दायित्व एवं प्राथमिकता भएकाले आवास खाली गर्न निर्देशन दिइएको हो।

अस्पतालका भण्डार प्रमुख शिला रेग्मीका अनुसार अस्पतालमा सहायकस्तर, अधिकृतस्तर र चिकित्सकहरुका लागि छुट्टाछुटै आवासको व्यवस्था छ। सहायकस्तरका कर्मचारीका लागि १० वटा घर जहाँ ६० परिवार बस्न मिल्छ।

अधिकृतस्तरका कर्मचारीका लागि ६ वटा घर १० वटामा एकल र अन्य १० वटा भवनमा दुई परिवार बस्नमिल्ने गरी आवास बनाइएका छन्।

यसैगरी, चार परिवार बस्न मिल्ने छ वटा घरमा दुई वटामा चिनियाँ र चार वटामा यहाँका अधिकृत स्तरका कर्मचारी चिकित्सक बस्दै आएका छन्। चिनिया सहयोगमा निर्मित दुई भवनमा १८ परिवार छन्। सहायकस्तरका कर्मचारीका निम्ति बनाइएको ३६ वटा कोठामा १८ परिवारले आश्रय लिएका छन्।

हालसम्म कसैले पनि आवास खाली नगरेका उनले जानकारी दिए। अस्पतालबाट २५ किलोमिटरको परिधिमा निजी आवास भएका कर्मचारीलाई आवास सुविधा नदिने नियम सम्झाँउँदै कोठा खाली गर्न सूचना जारी गरेको थियो। रासस

वीरगञ्जका विभिन्न क्यासिनोमा अनधिकृत प्रवेश गरेर शङ्कास्पद गतिविधि गरेको आरोपमा प्रहरीले छ जनालाई पक्राउ गरेको छ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता हरिबहादुर बस्नेतले यहाँका चार वटा क्यासिनोमा प्रवेश गरी जुवातास खेलिरहेको विशेष सूचनाको आधारमा शनिबार पाँच भारतीय नागरिक र एक जना नेपाली नागरिकलाई पक्राउ गरिएको जानकारी दिए।

पक्राउ पर्नेमा पाँच जना भारतको विहार राज्यका गणेश कुमार, सन्दीप कुमार, सुरज प्रसाद, अल्लाह यादव, ओमप्रकाश यादव र वीरगञ्ज महानगरपालिका-३२ का जमुदिन मियाँ अन्सारी रहेका छन्।

विशेष सूचनाको आधारमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय र वडा प्रहरी कार्यालय बिर्ताबाट खटिएको संयुक्त टोलीले किङ्स क्यासिनो, फर्चुन सिटि गेमिङ क्लब र क्यासिनो माजोङबाट उनीहरू नियन्त्रणमा लिएर आवश्यक अनुसन्धान भइरहेको प्रवक्ता बस्नेतले बताए।

पक्राउ परेकाहरूका साथबाट केही रकम र दुई वटा मोबाइलसमेत बरामद गरिएको छ। रासस

कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिका–१८ जानकी टोलका ७३ वर्षीय ग्रिस चन्द हरेक दिन बिहान महेन्द्रनगरस्थित कबर्डहलमा भेटिन्छन्। उमेरले ज्येष्ठ नागरिक भए पनि उनको ब्याडमिन्टन खेलप्रतिको जाँगर, मेहनत र मोह भने लोभलाग्दो छ।

विसं २०५६ देखि यस खेलमा लागेका चन्द ब्याडमिन्टन ‘कार्ट’ मा नपुगी आफ्नो दैनिकी सुरुआत नै नहुने गरेको बताउँछन्। ‘ब्याडमिन्टन एकप्रकारले लत जस्तै भइसक्यो, खेल्न नआएको दिन त बेचैन भइन्छ’, चन्दले भने,‘यहाँ मेरो उमेर समूहको खेलाडी कोही पनि छैनन्।’

उनले हरेक दिन बिहान ४ः०० बजेदेखि योग साधनामा बिताउने गरेको र त्यसपछि ब्याडमिन्टन खेल्न कबर्डहलमा आउने गरेको सुनाए। व्यायाम, योगसाधना र स्वस्थ्य खानपिन स्वस्थ जीवनका लागि महत्त्वपूर्ण भएकाले आफू पहिलेदेखि नै यसमा सचते रहेको चन्दको भनाइ छ।

भन्सार अधिकृतबाट २०७० सालमा सेवानिवृत्त हुनुभएका उनको अधिकांश समय खेल र योगसाधनामा बित्ने गरेको छ। ‘जागिरमा हुँदा धनगढी, नेपालगञ्ज, भैरहवा र वीरगञ्जसम्म पनि ब्याडमिन्टन खेलेँ। नेपालगञ्ज र वीरगञ्जमा जिल्लास्तरीय खेलमा तेस्रो स्थान हासिल गरेको सर्टिफिकेट अहिले पनि सुरक्षित राखेको छु’, चन्दले भने।

आँखामा केही समस्या भएकाले टाढाको कर्क देख्न समस्या भए पनि अझै धेरै वर्षसम्म खेल्न सक्ने हिम्मत रहेको उनको भनाइ छ। ‘नियमित व्यायाम र खानपिनमा ध्यान दिइरहेको छु । शरीरले साथ दिएसम्म ब्याडमिन्टन खेलिरहने सोच छ’, चन्दले भने।

उनले सुदूरपश्चिममा आफ्नो उमेर समूहको ब्याडमिन्टन खेलाडी पाउन गाह्रो रहेको दाबी गरे।

भीमदत्त नगरपालिका–६ का ६९ वर्षीय प्रेमसिंह भाट पनि दशकौँदेखि यहाँ ब्याडमिन्टन खेलमा नियमित सहभागी छन्। पछिल्लो समय युवा पुस्तामा यस खेलप्रति केही आकर्षण बढे पनि पाको पुस्ताका खेलाडी भने घट्दै गएको उनले बताए।

विसं २०६४ यता कबर्डहलमा नियमित खेल्ने गरेको बताउँदै भाटले भेट्रानतर्फ राष्ट्रियस्तरमा उपाधि जितिसकेको जानकारी दिए। ‘अब हाम्रो उमेरले राष्ट्रका लागि भन्दा पनि आफ्नो स्वास्थ्यका लागि खेल्ने हो। पछिल्ला दिनमा ब्याडमिन्टन खेल गाउँ÷गाउँमा विस्तार हुँदै गएको देख्दा खुसी लाग्छ।’ रासस

पशुपति राममन्दिर नजिकै जंगलमा ३ वटा ग्रिनेट फेला परेको छ ।

काठमाडौं महानगरपालिका– ९ स्थित राममन्दिर नजिकै ३६ ह्यान्ड ग्रिनेट तीन थान फेला परेको प्रहरीले जनाएको छ।

स्थानीयले मन्दिर नजिकै शंकास्पद बस्तु देखेपछि प्रहरीमा खबर गरेका थिए। ग्रिनेट डिस्पोजको लागि नेपाली सेनालाई बुझाइएको प्रहरीले जनाएको छ।

नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान)लाई स्पष्टीकरणसहित आवश्यक कारबाही गर्न खेलकुद मन्त्रायलले राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्लाई निर्देशन दिएको छ।

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा परेको उजुरीको विषयमा छानबिन गर्न सहयोग नगरेको भन्दै मन्त्रालयले परिषद्लाई उक्त निर्देशन दिएको हो।

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमाबाट २०८१-८-१६ र २०८१-११- २१ मा प्राप्त पत्र बमोजिमका उजुरीहरू निरुपण गरी कारबाही किनारा गर्नुपर्ने सो हुन नसकी फाइल अनिर्णित रहेको देखिएकाे जनाएकाे छ।

यस सम्बन्धमा क्यानलाई राखेपले आयोगको पत्र बमोजिम जवाफ र आवश्यक कागजात समेत प्राप्त नभए साेही ऐन दफा २९ बमोजिम किन कारबाही नगर्ने भनि राखेप मार्फत अन्तिम पटक चेतावनीसहितको सर्त पालना गर्न निर्देशसहितको जवाफ माग गरी आवश्यक कारबाही अगाडि बढाउने भनेर यस मन्त्रालय २०८१-१-१४ निर्णय अनुसार आवश्यक कार्यर्थ पठाएको अनुराेध रहेको मन्त्रालय जनाएको छ।

यस बारेमा बुझ्दा क्यानका प्रवक्ता छुम्बी लामाले सरकारको नियम क्यानले पालना गर्ने बताए। 'उहाँहरूले हामीलाई माग गर्नु भएको अनुसार सबै कागजपत्र बुझाउने छौँ र हामी सरकारको नियम पालना गर्ने छौँ,' उनले नागरिकन्युजसँग भने।

यतिबेला क्यानका पदाधिकारीहरू क्यानको वार्षिक साधारण सभाका लागि विराटनगरमा छन्।