सामाजिक सञ्जाल कम्पनी मेटाले सिंगापुर प्रहरीबाट प्राप्त सूचनाका आधारमा यस वर्ष अहिलेसम्म ठगीसँग सम्बन्धित ३७ लाखभन्दा बढी अकाउन्ट, पेज तथा अन्य सामग्रीमाथि कारबाही गरेको जनाएको छ।

मेटाका अनुसार पछिल्लो दुई वर्षदेखि सिंगापुर प्रहरी बल (एसपीएफ) र मेटाबीच सूचना आदान–प्रदानसम्बन्धी सहकार्य हुँदै आएको छ।

यही सहकार्यका माध्यमबाट मेटाका अनुसन्धानकर्ताले ठगीमा संलग्न समूह तथा उनीहरूले सञ्चालन गरेका विभिन्न नेटवर्क पहिचान गरी ध्वस्त पार्न सहयोग पुगेको कम्पनीले जनाएको छ।

मेटाका अधिकारीहरूका अनुसार जनवरीदेखि जुनसम्म फेसबुक र इन्स्टाग्राममा ठगी तथा जालसाजीसँग सम्बन्धित एक लाख १३ हजारभन्दा बढी अकाउन्ट, पेज तथा अन्य इकाइ हटाइएको थियो।

जुन महिनामा मात्रै विद्यालय बिदाको समयमा परिवारहरू सस्तो यात्रा प्याकेज खोज्न विभिन्न वेबसाइटमा जाने मौका छोपेर ठगी गर्ने प्रयासमा रहेका समूहसँग सम्बन्धित ३३ हजार ६०० भन्दा बढी अकाउन्ट तथा पेजमाथि कारबाही गरिएको मेटाले जनाएको छ।

त्यस्तै, जुलाईमा मेटाले ठगीसँग सम्बन्धित ३६ लाखभन्दा बढी अकाउन्ट तथा पेजमाथि कारबाही गरेको थियो।

तीमध्ये अधिकांश ‘शेल पेज’ अर्थात् हाल कुनै सामग्री नराखिएका वा सक्रिय रूपमा प्रयोगमा नरहेका पेज थिए।

यस्ता पेजहरू भविष्यमा ठगीका गतिविधिका लागि अपराधीहरूले खरिद वा कब्जा गर्न सक्ने भएकाले कारबाही गरिएको कम्पनीले जनाएको छ। यद्यपि, मेटाले अघिल्लो वर्षको तुलनात्मक तथ्यांक भने सार्वजनिक गरेको छैन।

ठगी गर्ने समूहहरूले विभिन्न देश र विभिन्न डिजिटल प्लेटफर्ममा एकैसाथ गतिविधि सञ्चालन गर्ने भएकाले समस्याको सम्पूर्ण तस्बिर एउटै संस्थासँग नहुने मेटाले जनाएको छ।

मेटाका एसिया–प्रशान्त क्षेत्रका कानुन कार्यान्वयनसम्बन्धी निर्देशक ड्यारिल पुनले सिंगापुर प्रहरीसँगको सहकार्यले आफूहरूले आफ्नै स्रोतबाट पहिचान गर्न नसक्ने जोखिम तथा गतिविधिबारे जानकारी प्राप्त गर्न सहयोग गरेको बताए।

उनका अनुसार प्राप्त सूचनाका आधारमा ठगी गर्ने नेटवर्कलाई ठूलो स्तरमा कारबाही गर्न सकिने भएकाले ती समूहले धेरै मानिससम्म पुग्नुअघि नै उनीहरूको गतिविधि रोक्न मद्दत पुगेको छ।

मेटाको दक्षिणपूर्वी एसियाका सार्वजनिक नीति निर्देशक क्लारा कोहले ठगी गर्ने समूहहरू अहिले औद्योगिक स्तरमा सञ्चालन भइरहेको बताए।

उनका अनुसार उनीहरूले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रयोग गरेर ठूलो संख्यामा नक्कली प्रोफाइल निर्माण गर्नुका साथै नक्कली तस्बिर र अन्य सामग्री तयार गर्ने तथा हानिकारक कोडसमेत उत्पादन गर्ने गरेका छ।

मेटाले आफ्ना प्लेटफर्ममा सुरक्षा प्रणाली थप मजबुत बनाउने र प्रयोगकर्ताले देख्नुअघि नै ठगीसम्बन्धी सामग्री पहिचान गरी हटाउने प्रयासलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ। एएफपी

अमेरिकाको न्युयोर्कस्थित एउटा पिज्जा पसलको झ्यालभित्र मुसा देखिएको छ।

७न्युज अस्ट्रेलियाले जारी गरेको भिडियोमा ग्यारी क्याडियक्सको भिडियोमा 'घिनलाग्दो' दृश्य देखिएको छ। भिडियोमा क्रसगेट मलस्थित 'स्बारो' मा एउटा मुसा ब्रेडस्टिकको थुप्रोमाथि हिँडिरहेको देखिन्छ।

स्थानीय स्वास्थ्य विभागले पुनः निरीक्षण गरेपछि रेस्टुरेन्ट फेरि सञ्चालनमा आएको छ। निरीक्षणका क्रममा त्यहाँ 'कुनै पनि हानिकारक जीव वा कीराको गतिविधि भएको प्रमाण फेला परेन' भनिएको छ।

महिलाको भेषमा बच्चा बोकेर भाग्ने प्रयास गरिरहेका एक संदिग्ध पक्राउ परेका छन्। घटना ब्राजिलको हो, जहाँ प्रहरीले सिरियल किलर भएको दाबी गर्ने ३३ वर्षीय एक व्यक्तिलाई पक्राउ गरेको हो।

प्रहरीले उनीसँग सम्बन्धित दर्जनौं पुराना मुद्दा पुनः खोल्ने बताएको छ। रियो दि जेनेरियोबाट करिब दुई हजार ५०० किलोमिटर उत्तरमा पर्ने पाराइबा राज्यको मुलुङ्गु क्षेत्रका जोरलान लोपेस दा सिल्भा कम्तीमा १६ घटनामा संलग्न रहेको प्रहरीले पुष्टि गरेको छ। दुई दिनसम्म खोजी गरेपछि उनलाई गत आइतबार पक्राउ गरिएको हो।

पाराइबा प्रहरी प्रवक्ता गेर्लेन परेराका अनुसार सिल्भाले सोधपुछका क्रममा थप ११ घटनामा आफ्नो संलग्नता स्वीकार गरेका छन्। तर उनले आफू ८० जनाको हत्यामा संलग्न रहेको दाबी गरेका छन्। प्रहरीले भने हालसम्म १६ घटनामा उनको संलग्नता पुष्टि गरेको छ।

पक्राउ पर्दा दा सिल्भाले सेतो धर्का भएको कालो पोशाक, लामो कालो विग, महिलाको चप्पल, सनग्लास र रंगाएको नङ लगाएका थिए। प्रहरीले पक्राउबाट बच्न उनले महिलाको भेष धारण गरेको हुन सक्ने बताएको छ। उनी भाग्ने क्रममा एउटा बच्चा बोकेर हिँडिरहेका थिए। प्रहरीले उक्त बच्चा सिल्भासँग सम्बन्धित नभएको बताएको छ।

स्थानीय सञ्चारमाध्यममा सार्वजनिक भएका तस्बिर तथा भिडियोमा उनी महिलाको पोशाक र विग लगाएको अवस्थामा देखिएका छन्। यस घटनाको अनुसन्धानका क्रममा प्रहरीले अन्य दुई संदिग्धलाई पनि पक्राउ गरेको बताएको छ।

प्रहरीका अनुसार सिल्भा केही हप्ताअघि पक्राउ गर्न खोज्दा सुरक्षा बलसँगको भिडन्तपछि भागेका थिए। त्यसपछि उनको खोजी तीव्र पारिएको थियो।

सोधपुछका क्रममा सिल्भाले आफूले एक्लै अपराध गरेको र संगठित अपराधसँग आफ्नो सम्बन्ध नरहेको बताएका छन्। उनले आफूले लक्षित गरेका सबै व्यक्ति आपराधिक गतिविधिसँग जोडिएका रहेको दाबी गरेका छन्। आफू र आफ्नो परिवारलाई दिइएको धम्कीको प्रतिक्रियामा कानुन हातमा लिएको उनले बताएका छन्।

उनले आफू मानसिक रूपमा अस्वस्थ रहेको आरोप पनि अस्वीकार गरेका छन्। साथै, १३ वर्षको उमेरमा पहिलोपटक यस्तो अपराध गरेको बताएका छन्।

यसअघि उनलाई पक्राउ गर्ने प्रयासका क्रममा प्रहरीले बुलेटप्रुफ भेस्ट, सबमेसिन गनको भण्डार र १०० भन्दा बढी गोली बरामद गरेको थियो। सोधपुछका क्रममा सिल्भाले ती सामग्री आफ्नो भएको स्वीकार गरेको प्रहरीले जनाएको छ।

अधिकारीहरूले सिल्भासँग सम्बन्धित अन्य घटनाको समेत अनुसन्धान अघि बढाइरहेका छन्। ब्राजिलको कानुनअनुसार दोषी ठहर भए उनलाई अधिकतम ४० वर्षसम्म जेल सजाय हुन सक्ने स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्। एजेन्सीको सहयोगमा

भारतको सर्वोच्च अदालतले महिला भएकै कारण जागिरबाट वञ्चित भएको मुद्दामा एक महिलालाई १२ लाख भारतीय रुपैयाँ अर्थात् १९ लाखभन्दा बढी नेपाली रुपैयाँ क्षतिपूर्ति दिन आदेश दिएको छ।

अदालतले भारतीय आयल कर्पोरेसन (आईओसी) का नाममा यस्तो आदेश दिएको हो। एलपीजी बोटलिङ प्लान्टमा रिफिलिङ हेल्परको पदका लागि स्थानीय समितिले सिफारिस गरेका ४९ जनामध्ये उनी पनि थिइन्। अन्तर्वार्तामा सहभागी भए पनि उनले नियुक्ति पत्र पाइनन् भने अन्य ४३ जना उम्मेदवारले नियुक्ति पाए।

भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार ट्रायल कोर्टले उनले आवश्यक योग्यता पूरा गरेको र महिला भएकै कारण नियुक्ति नदिएको देखिएको भन्दै उनलाई अन्य उपयुक्त पदमा समायोजन गर्न निर्देशन दिएको थियो। तर पुनरावेदन अदालत र पञ्जाब तथा हरियाणा उच्च अदालतले उक्त निर्णय उल्टाएका थिए।

पछि सर्वोच्च अदालत पुगेको मुद्दामा न्यायाधीश अरविन्द कुमार र विपुल एम. पंचोलीको इजलासले महिला भएकै कारण अवसर नदिनु उनको सम्मान र मर्यादाको अपमान भएको बताएको छ।

इजलासले भनेको छ, ‘तपाईंले उनलाई महिला भएकै कारण नियुक्त गर्नुभएन? यो महिलात्वको अपमान हो।’

आईओसीका वकिलले उक्त काममा शारीरिक श्रम आवश्यक पर्ने, एलपीजी सिलिन्डर उठाउनुपर्ने र रातिको पालोसमेत हुने भएकाले उनलाई उपयुक्त नठानिएको हुन सक्ने बताएका थिए। तर अदालतले निगमको मुद्दा मध्यस्थतामा पठाउने आग्रह अस्वीकार गर्‍यो।

अदालतले महिलाहरूले घरमा नियमित रूपमा एलपीजी सिलिन्डर उठाउने र बदल्ने गरेको पनि उल्लेख गरेको छ। महिला अहिले अवकाश उमेरमा पुगिसकेकी र लामो समयदेखि आफ्नो अधिकारका लागि कानुनी लडाइँ लडिरहेकी भएकाले अदालतले नियुक्तिको सट्टा उनलाई १२ लाख भारतीय रुपैयाँ एकमुष्ट क्षतिपूर्ति दिन आदेश दिएको हो।

छाडा कुकुरको समस्या समाधान गर्न प्रशासनले चासो नदिएको भन्दै भारतमा एक नेताले रोचक तरिकाले विरोध जनाएका छन्।

शिव सेना (युबीटी) युवा सेना जिल्ला प्रमुख विक्रम रन्धावेले मंगलबार निफाड नगर पञ्चायतका प्रमुख अधिकारी धीरज भामरेको कार्यालयमै चारदेखि पाँच वटा छाडा कुकुर छाडेका हुन्।

उक्त घटनाको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएको छ। भिडियोमा रन्धावे झोला बोकेर निफाड नगर पञ्चायत प्रमुखको कार्यालयमा पुगेको देखिन्छ। केही क्षणपछि उनले झोला खोलेर अधिकारीको टेबलमा कुकुरहरू छाडे। अचानक कुकुर छाडिएपछि कुर्सीमा बसेका धीरज केही पछाडि सरे।

एउटा कुकुर झोलाभित्र थुनिँदा डराएको देखिन्छ। त्यो टाढा गएर अर्को टेबलको कुनामा बसेको थियो भने अर्को कुकुर कार्यालयभित्र यताउता हिँडेको थियो। त्यसपछि रन्धावे र निफाड नगर पञ्चायत प्रमुखबिच कुराकानी भएको देखिन्छ।

भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार रन्धावेले प्रशासनले छाडा कुकुरको समस्या समाधान गर्न नसकेको विरोधमा प्रमुख अधिकारीको टेबल वरिपरि नोटबाट बनेको माला पनि राखेका थिए। उनले नगर पञ्चायत क्षेत्रभित्र ४०० भन्दा बढी छाडा कुकुर रहेको र हरेक महिना १०० भन्दा बढी बासिन्दा कुकुरको टोकाइबाट घाइते हुने दाबी गरेका छन्।

उनले पटक-पटक गुनासो गर्दा पनि छाडा कुकुर समात्ने र नसबन्दी गर्ने प्रभावकारी व्यवस्था नगरिएको आरोप लगाए। उनले भने, ‘यस समस्याले विशेषगरी बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र मोटरसाइकल चालकलाई असर गरेको छ।’

रन्धावेले नगर पञ्चायतले छाडा कुकुरको संख्या नियन्त्रण गर्न ठोस कदम नचाले नागरिकको उपस्थितिमा फेरि कुकुरलाई प्रमुख अधिकारीको कार्यालयभित्र छाड्ने चेतावनी दिएका छन्।

लामो समयदेखि स्थानीय बासिन्दाले भोग्दै आएको समस्या देखाउन कार्यालयभित्र कुकुर छाडिएको उनले बताए।

चीनमा ७५ वर्षीया एक वृद्धाले सौन्दर्य उपचारका नाममा ३० लाख युआन (छ करोड ८६ लाख रुपैयाँभन्दा धेरै) खर्च गरेपछि जीवनभरको बचत सकिएको छ।

उनकी छोरीले यो अवस्थाबारे थाहा पाएपछि घटना बाहिर आएको हो। वृद्धाकी छोरीले हालै आमाले सौन्दर्य सेवामा सबै बचत खर्च गरिसकेको थाहा पाएपछि सांघाईको एक टेलिभिजन कार्यक्रममार्फत सहयोग मागेकी थिइन्।

साउथ चाइना मर्निङ पोस्टका अनुसार यू थर भएकी ती महिलाले सन् २०१६ देखि आफ्नो बचत योङची ब्यूटी एन्ड हेयरड्रेसिङ कम्पनीको एक शाखा र योङचीसँग सम्बन्धित मेडिकल ब्यूटी संस्थामा खर्च गरेकी थिइन्। उनले छाला कस्ने प्रक्रिया, थ्रेड लिफ्टिङ र मेरिडियन मसाजलगायतका सेवा लिएको पाइएको छ।

दुई संस्थाबाट प्राप्त बिलिङ विवरणमा यूले आँखीभौं र ओठको ट्याटु पनि मिलाएकी थिइन्।

यी सेवाको शुल्क बजार मूल्यभन्दा १० देखि २० गुणासम्म बढी रहेको पाइएको छ। ओठ ट्याटुको एउटा सत्रका लागि ३९ हजार ८०० युआन लिइएको थियो। बिलमा एउटै प्रक्रिया धेरै पटक दोहोर्‍याइएको पनि खुलेको छ।

युले आफूले उपचारको लागतमा ध्यान नदिएको बताइन्। आफू धनी भएको विश्वासका कारण खर्चबारे वास्ता नगरेको उनको भनाइ छ।

घर बेचेर जम्मा गरेको बचतसमेत सकिएपछि छोरीले यसबारे थाहा पाएकी हुन्। त्यसबेलासम्म यू फ्ल्याटको भाडासमेत तिर्न नसक्ने अवस्थामा पुगेकी थिइन्, जसकारण उनले गहना समेत बेच्नुपरेको थियो।

योङची स्टोरका कर्मचारीले उनलाई रुई नामको मेडिकल ब्यूटी क्लिनिकमा पठाएका थिए। क्लिनिकले ‘अन्तरंग हेरचाह’ प्रक्रियाका लागि तीन लाख युआन शुल्क लिएको थियो।

यूले पैसा तिरे पनि उक्त प्रक्रिया पूरा गरिनन्। अनि पछि क्लिनिकले त्यसको सट्टा अन्य छाला हेरचाह उपचार गरेको थियो।

रुईको बिलमा ‘खुशीको कुर्सी’ र ‘स्पेस क्याप्सुल’ जस्ता वस्तु पनि उल्लेख थिए, जसबारे यूले स्पष्ट पार्न सकिनन्। समाचारमा रुईसँग सम्पर्क गर्ने प्रयास गरे पनि बिलमा उल्लेख गरिएका फोन नम्बरहरूले काम नगरेको पाइएको उल्लेख छ।

यूकी छोरीले क्लिनिकले आफ्नी आमालाई योङचीको खातामार्फत बिल पठाएको पनि थाहा पाइन्।

योङचीकी एक कर्मचारीले यूले आफ्नो ‘रूपप्रतिको चिन्ता’ का कारण पटक-पटक विभिन्न सेवा माग्ने गरेको बताइन्। उनले सबै सेवाको मूल्य स्पष्ट रूपमा उल्लेख गरिएको र यूले भुक्तानी गरेर ती मूल्य स्वीकार गरेको दाबी गरिन्।

स्टोरले सम्झौताका रूपमा यूले अग्रिम तिरेको रकमको केही हिस्सा फिर्ता गरेको थियो। स्टोर व्यवस्थापनले विषय समाधान भइसकेको बताउँदै थप विवरण दिन अस्वीकार गरेको थियो।

यूले यस विषयमा कानुनी कारबाही गरेकी छैनन्। योङची स्टोर भने आधिकारिक अनुसन्धान वा निलम्बन भएको जानकारीबिना सञ्चालनमा रहेको पाइएको थियो।

स्टोरले ‘स्पष्ट रूपमा उल्लेख गरिएका मूल्य’ लाई आफ्नो बचाउका रूपमा प्रस्तुत गरे पनि चीनको मूल्य निर्धारणसम्बन्धी कानुनले व्यवसायीलाई पारदर्शिता, निष्पक्षता र इमानदारीका सिद्धान्त पालना गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ।

एक पर्यवेक्षकले भने, ‘वृद्ध व्यक्तिहरूलाई पनि सौन्दर्यको पछि लाग्ने समान अधिकार छ, तर उनीहरूको इच्छाको बेइमान व्यवसायले शोषण गर्नु हुँदैन।’

अर्का पर्यवेक्षकले भने, ‘सौन्दर्य पसलहरू ग्राहकको अतिरिक्त खर्चमा निर्भर हुन्छन्। उनीहरूको यस्तो रणनीतिबाट सावधान रहनु महत्त्वपूर्ण छ।’

सुत्दा पैसा पाइन्छ भन्ने सुन्दा अनौठो लाग्न सक्छ। तर राम्रोसँग सुत्न सक्ने व्यक्तिले २२ लाख २० हजार येन जित्ने प्रतियोगिता जापानमा आयोजना हुँदैछ।

‘म्याटरेस बाइ कोआला’ नाम दिइएको यो अनौठो निद्रा प्रतियोगिता अक्टोबर ५ मा टोकियोमा हुँदैछ। यसको नारा ‘जो राम्रोसँग सुत्छ, उसैले जित्छ’ भन्ने रहेको छ। प्रतियोगितामा दौडने, हाम फाल्ने वा तौल उठाउने होइन, सहभागीले ९० मिनेटसम्म सकेसम्म राम्रो निद्रा लिनुपर्नेछ।

कोआला जापानले सेप्टेम्बर ४ मा प्रतियोगिताको घोषणा गरेको हो। प्रतियोगिता टोकियोको मिनाटो वार्डस्थित सेयर ग्रीन मिनामी आओयामामा हुनेछ।

प्रतियोगितामा दिनभरि तीनवटा दौड हुनेछन् र प्रत्येकमा करिब २० जना सहभागी हुनेछन्। आवेदन धेरै परेमा सहभागी छनोट चिठ्ठामार्फत गरिनेछ। आवेदन सेप्टेम्बर १६ (आज) राति ११:५९ बजे स्थानीय समयसम्म खुला रहनेछ।

सहभागीले निद्रा मापन गर्ने उपकरण लगाएर कोआला गद्दामा ९० मिनेट सुत्नुपर्नेछ। निद्राको गहिराइ, समग्र गुणस्तर, निदाउन लाग्ने समय र निद्राको स्थिरतालाई आधार बनाएर ‘स्लीप स्कोर’ दिइनेछ। चिकित्सकको निगरानीमा हुने मूल्यांकनमा सबैभन्दा बढी स्कोर ल्याउने सहभागीले २२ लाख २० हजार येन पुरस्कार पाउनेछन्।

तर प्रतियोगिता केवल ओछ्यानमा पल्टिएर सुत्ने मात्र हुनेछैन। प्रतियोगिता सुरु हुनुअघि सहभागीले ‘स्लीप वार्मअप’ अर्थात् निद्राका लागि तयारी अभ्यास गर्नुपर्नेछ। त्यसपछि उनीहरूलाई निद्राको गुणस्तरमा प्रभाव पार्न सक्ने विभिन्न ‘स्लीप आइटम’ पनि दिइनेछ।

प्रतियोगिता चलिरहेका बेला आयोजकले जानाजानी निद्रामा अवरोध सिर्जना गर्नेछन्। यस्तो अवस्थामा पनि सहभागीले कति राम्रोसँग निद्रा कायम राख्न सक्छन् भन्ने परीक्षण गरिनेछ। सहभागीलाई प्रतियोगिताअघि रातभर जाग्राम बस्ने, निद्राको चक्की खाने वा छिटो निदाउन अन्य औषधि प्रयोग गर्ने अनुमति हुने छैन।

प्रतियोगितामा मुख्य पुरस्कारबाहेक विभिन्न विशेष पुरस्कार पनि राखिएका छन्। गहिरो निद्रा लिने सहभागीलाई ‘डीप स्लीप अवार्ड’ र असामान्य तरिकाले सुत्ने सहभागीलाई पनि विशेष पुरस्कार दिइनेछ।

प्रतियोगितामा सहभागी हुन शुल्क लाग्ने छैन। पहिलो दौड स्थानीय समयअनुसार दिउँसो १२ बजेदेखि २ बजेसम्म, दोस्रो २:३० बजेदेखि ४:३० बजेसम्म र तेस्रो साँझ ५ बजेदेखि ७ बजेसम्म हुनेछ। यी समयभित्र दर्ता, तयारी र अन्य प्रक्रिया पनि समावेश हुनेछन् भने वास्तविक निद्रा प्रतियोगिता ९० मिनेटको हुनेछ।

आयोजकका अनुसार प्रतियोगिताको उद्देश्य जापानमा रहेको निद्राको समस्यातर्फ ध्यान खिच्नु हो। जापानमा औसत निद्रा अवधि अन्य विकसित देशको तुलनामा कम (पाँचदेखि सात घण्टा) रहेको विषयलाई प्रतियोगितामार्फत उठाउन खोजिएको छ।

विश्वमा यसअघि पनि निद्रासँग सम्बन्धित यस्ता असामान्य प्रतियोगिता आयोजना भइसकेका छन्। मार्चमा चीनमा पनि पर्याप्त आरामको महत्त्वबारे ध्यान खिच्न नगद पुरस्कारसहित बाहिरी निद्रा कार्यक्रम आयोजना गरिएको थियो।

दक्षिणी अफ्रिकी देश जाम्बियाको काफु राष्ट्रिय निकुञ्जका तीन अफ्रिकी जंगली कुकुरहरूले साथी र नयाँ क्षेत्रको खोजीमा लगभग ४ हजार १२६ किलोमिटर यात्रा गरे।

तीन दाजुभाइहरू २०२५ को मध्यमा आफ्नो मूल बथानबाट अलग भए र लगभग नौ महिनासम्म विभिन्न क्षेत्रहरूमा घुमे। अप्रिल २०२६ सम्ममा यी कुकुरहरू दक्षिण लुआङवा र तल्लो जाम्बेजी राष्ट्रिय निकुञ्जहरू बीचको आंशिक रूपमा संरक्षित वन्यजन्तु क्षेत्र, खेल व्यवस्थापन क्षेत्रमा पुगे।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार यो अफ्रिकी स्तनधारी जनावरले जीवनसाथीको खोजीमा यति लामो यात्रा गरेको सबैभन्दा लामो रेकर्ड गरिएको समय हो।

यी तीन कुकुरलाई 'मायुकुयुकु मेलेस' को रूपमा पहिचान गरिएको छ। कुकुरहरूको यात्रा सिधा थिएन। काफुए छोडेर कुकुरहरू पहिले पूर्वतिर लागे र किटवे र एनडोला जस्ता औद्योगिक शहरहरू नजिकै पुगे।

अफ्रिकी जंगली कुकुरहरू सामाजिक जनावरहरू हुन् जुन बथानमा बस्छन्, सँगै शिकार गर्छन् र आफ्ना बच्चाहरूको हेरचाह गर्छन्। परिपक्व हुँदै जाँदा धेरै भाले र पोथीहरू नयाँ क्षेत्र र जोडी खोज्नका लागि आफ्नो जन्म बथानबाट अलग हुन्छन्। यसलाई फैलावट भनिन्छ, जुन बसाइँसराइ भन्दा फरक छ।

बसाइँसराइमा जनावरहरू सामान्यतया मौसम, खाना वा बासस्थानको आधारमा एक क्षेत्रबाट अर्को क्षेत्रमा सर्छन् र कहिलेकाहीँ फर्कन पनि सक्छन्।

छरपस्ट हुँदा, जनावरहरूले नयाँ साथी वा नयाँ क्षेत्र खोज्न आफ्नो जन्म बथान छोड्छन्।

जंगली कुकुरहरू सामान्यतया आफ्नो जन्म समूहभित्र प्रजनन गर्दैनन्। त्यसैले, यिनीहरू परिपक्व हुँदै जाँदा नयाँ जोडी खोज्ने विकल्प हुन्छ। यिनीहरू सामान्यतया २ देखि ३ वर्षको उमेरमा आफ्नो समूह छोड्न सक्छन्।

मायुकुयुकु समूहका यी तीन भाइले पनि त्यसै गरे। तर यिनीहरूको यात्रा अन्य जंगली कुकुरहरूको भन्दा फरक थियो, किनकि यिनीहरूले हजारौं किलोमिटर यात्रा गरेका थिए।

वैज्ञानिकहरूले यी तीन भाइहरूलाई मात्र निगरानी गरेनन्। अनुसन्धानका क्रममा जीपीएस कलर प्रयोग गरेर १९ वटा जंगली कुकुर समूहहरूलाई ट्र्याक गरिएको थियो। यी सबै समूहहरू जाम्बियाका सात राष्ट्रिय निकुञ्जहरू भित्र वा वरपर घुमेका थिए।

यी मध्ये चार समूहले छुट्टाछुट्टै अवसरहरूमा जाम्बियाको सीमाबाट केही किलोमिटर भित्र प्रवेश गरेका थिए। अंगोला, प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो, मलावी र जिम्बाब्वेको सिमानामा यिनीहरूको गतिविधि रेकर्ड गरिएको थियो।

वैज्ञानिकहरूले यसअघि बोत्सवाना, तान्जानिया र जिम्बाब्वेमा जंगली कुकुरहरूको लामो दूरीको आवागमन रेकर्ड गरिसकेका छन्।

यी घटनाहरूले दक्षिणी र पूर्वी अफ्रिकामा जंगली कुकुरहरूको ठूलो जनसंख्या अझै पनि जोडिएको हुन सक्छ भन्ने सुझाव दिन्छ।

यसको अर्थ यिनीहरू बीचको आवागमन पूर्ण रूपमा रोकिएको छैन र नयाँ क्षेत्र वा साझेदार खोज्दै गर्दा बथान अर्को जनसंख्यामा पुग्न सक्छ। एजेन्सी

सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेको १९८० को दशकको एआई ट्रेन्डमा नेकपा एमालेका नेताहरू पनि सहभागी भएका छन्।

शनिबार अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलगायत नेताहरूका ८० दशकको शैलीमा तयार गरिएका तस्बिर सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक गरेको हो। एआईको प्रयोग गरेर अहिले मानिसहरूले आफ्ना तस्बिरलाई १९८० को दशकको फेसन, हेयरस्टाइल, डेनिम, चस्मा र रेट्रो शैलीमा बदलिरहेका छन्। इन्स्टाग्रामबाट सुरु भएको यो ट्रेन्ड टिकटक हुँदै फेसबुकसम्म फैलिएको छ।

एमाले नेताहरूका तस्बिरमा पनि सोही शैलीको रेट्रो लुक देखाइएको छ।

तस्बिर : नेकपा एमालेको फेसबुकबाट

किसानले बजारमा ल्याउने तरकारीमा विषादी बढी हुन थालेपछि परीक्षण बढाइएको छ। यससँगै किसानले विषादी प्रयोग गरेलगत्तै बजारमा बिक्री गर्नेक्रम घटाएको पाइएको हो।

यहाँ रहेको विषादी अवशेष द्रुत परीक्षण प्रयोगशालामा वार्षिक रुपमा तरकारी परीक्षण दर बढ्दै गएको छ। तरकारीमा विषादीको प्रयोग बढ्न थालेसँगै परीक्षणलाई तीव्र पारिएको हो।

भरतपुर महानगरपालिका-२ क्षेत्रपुरमा रहेको महानगर तरकारी तथा फलफूल थोकबजार परिसरमा रहेको सो प्रयोगशालामा गत आर्थिक वर्षमा मात्र एक हजार १७२ वटा नुमनाको परीक्षण गरिएको थियो।

सो परिसरमा आएका चितवनसहित जुनसुकै जिल्लाका तरकारीको नमुना लिइ विषादी परीक्षण गर्ने गरिएको कृषि विकास कार्यालय चितवनका प्रमुख झलकनाथ कँडेलले जानकारी दिए। उनका अनुसार गत आवमा गरिएको परीक्षणका क्रममा ३५ प्रतिशतभन्दा कम विषादी भएका (उपभोग्य) एक हजार १५८ नमुना छन्।

यस्तै, १० वटा नमुना ३५ देखि ४५ प्रतिशत विषादी प्रयोग भएको पाइएको छ। यस्ता नमुनालाई उपभोग गर्न केही दिन पर्खनुपर्ने हुन्छ। चार वटा नमुना ४५ प्रतिशतभन्दा बढी विषादी देखिएपछि बिर्सजन गरिएको उनले जानकारी दिए। पैँतालिस प्रतिशतभन्दा बढी विषादी देखिएका तरकारी बिक्रीवितरण गर्दा उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा नराम्रो असर पर्ने हुँदा ती नमुनासहित सो नमुना सङ्कलन गरिएका ठाउँको तरकारी बिर्सजन गरिएको हो।

आव २०८१/८२ मा प्रयोगशालाले ९०७ तरकारीका नमुनाको परीक्षण गरिएको थियो। त्यसमा बिर्सजन गर्नुपर्ने पाँच वटा, केही दिनपछि उपभोग गर्न सकिने आठ वटा र उपभोग गर्न सकिने ८९४ वटा नमुना रहेका थिए।

यस्तै, आव २०८०/८१ मा ५९० नमुनाको परीक्षण गरिएको थियो। चार वटा नमुना बिर्सजन गर्नुपर्ने, नौ वटा केही दिन राखेर मात्र प्रयोग गर्नुपर्ने र ५७७ वटा नमुना उपभोग्य भेटिएको थियो। यस प्रयोगशालामा गोलभेडा, तनेबोडी, सिमी, भान्टा, भेडेखुर्सानी, काउली, बन्दा, करेला, काँक्रो, साग, घ्युसिमीलगायत तरकारीको तथा फलफूलमा बढीमात्रामा विषादी परीक्षण गर्ने गरिन्छ। कँडेलका अनुसार परीक्षण हुने भएपछि किसानले विषादी प्रयोग गरेलगत्तै बिक्री गर्न ल्याउनेक्रम घटेको छ। किसानलाई विषादी प्रयोग गरेसँगै मानव स्वास्थ्यमा असर पर्नेगरी बजारमा नल्याउन सचेतना जगाइएको उनले जानकारी दिए। रासस

पोल्याण्डको राजधानी वार्सामा एआई नियमनको माग गर्दै करिब ३० रोबोटले प्रदर्शन गरेका छन्।

सोमबार डिजिटल मामिला मन्त्रालयअगाडि रोबोटहरूले झण्डा बोकेर प्रदर्शन गरेका हुन्। ‘एआई र रोबोटाइजेसनले श्रम बजारमा पार्ने प्रभावबारे बहस सुरु गर्ने’ उद्देश्यले डेमोक्रेटिज्मले प्रदर्शन आयोजना गरेको थियो।

प्रदर्शनमा मानवरूपी रोबोटदेखि कुकुरजस्ता चार खुट्टे रोबोटसम्म सहभागी थिए। ‘कामको रक्षा गरौँ’, ‘नियम बनाउने समय भयो’ र ‘नपर्खौँ, नियमन गरौँ’ जस्ता नारा लाउडस्पीकरमार्फत बजाइएको थियो।

एआईबाट चल्ने मानवरूपी रोबोट एजिबोट ए३ ले प्रदर्शनमा सहभागी रोबोटहरू प्रविधि अहिले नै वास्तविकतामा आइसकेको देखाउनका लागि रहेको बताएको थियो।

आयोजक ग्र्जेगोर्ज कुलिसले मानवरूपी रोबोट र एआईका कारण मानिसको रोजगारी विस्थापित हुन सक्ने विषयमा ध्यान दिनुपर्ने बताए। ‘अहिले नै प्रतिक्रिया नदिए चाँडै समस्या आउन सक्छ,’ उनले भने। उनले कामदारको सुरक्षा गर्न स्पष्ट नियम आवश्यक रहेको बताए।

रोबोटहरूको प्रदर्शनले सर्वसाधारणको ध्यान समेत तानेको थियो। कुलिसले रोबोटको प्रयोग उनीहरूमा रहेको क्षमता र विषयको गम्भीरता देखाउन गरिएको बताए। ‘यी रोबोटहरू आफैं हिँडडुल गर्न सक्छन्, उनीहरू अहिले नै ‘प्रदर्शन’ गरिरहेका छन्,’ उनले थप भने।

प्रदर्शनस्थलमा पोल्याण्डका डिजिटल मामिला मन्त्री क्रिजिस्टोफ गाव्कोव्स्की पनि पुगेका थिए। सो अवसरमा उनले रोबोटमा प्रयोग गरिने र भविष्यमा अझ विकसित हुने अनियन्त्रित एआई मोडेल ठुलो समस्या बन्न सक्ने बताए।

कुलिस रोबोटिक्स कम्पनीका प्रमुख र रोजगार एजेन्सीका प्रमुख पनि हुन्। उनले श्रम बजारसम्बन्धी परिषद्मा दुई कार्यकाल काम गरेका थिए।

जुलाईमा पोल्याण्डका राष्ट्रपति कारोल नौरोकीले युरोपेली संघको एआई ऐन कार्यान्वयन गर्नेसम्बन्धी विधेयकमा हस्ताक्षर गरेका थिए। उक्त कानुनले ईयूका विद्यमान एआई नियम कार्यान्वयन गर्न राष्ट्रिय निकाय गठन गरेको छ। एजेन्सी

संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) का चर्चित डिजिटल क्रिएटर तथा उद्यमी खालिद अल अमेरी नेपाल आइपुगेका छन्। उनी हालै रसुवामा आएको भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावितलाई सहयोग गर्न नेपाल आएका हुन्।

नेपाल पुगेपछि उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत भोटेकोशी विपत्तिबाट प्रभावितलाई सहयोग गर्न र घटनाबारे जनचेतना फैलाउन आफू आएको बताएका छन्।

‘हामी नेपाल आइपुगेका छौं। यहाँ हालै भएको दुःखद घटनामा सहयोग गर्न र जनचेतना फैलाउन आएका हौं। हामी चार वर्षअघि पनि नेपाल आएका थियौं र यहाँको समुदायले हामीलाई धेरै माया दिएको थियो। यसपटक हामी केही सकारात्मक योगदान गर्न सक्छौं भन्ने आशा छ, इन्साअल्लाह,’ उनले लेखेका छन्।

अमेरी यूएईका चर्चित डिजिटल क्रिएटर, कथावाचक र उद्यमी हुन्। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत सांस्कृतिक विविधता, दैनिक जीवन र मानवीय सम्बन्धसँग जोडिएका मनोरञ्जनात्मक सामग्री बनाउँदै आएका छन्।

विश्व चर्चित पुस्तक ‘रिच ड्याड पुअर ड्याड’का लेखक रोबर्ट कियोसाकी १.२ अर्ब अमेरिकी डलर ऋणमा रहेको खुलासा भएको छ।

तर यो रकम उनको व्यक्तिगत ऋण मात्र नभई साझेदारहरूसँग गरिएको ठुलो घरजग्गा लगानीसँग सम्बन्धित रहेको बताइएको छ। ७९ वर्षीय कियोसाकीले लामो समयदेखि ऋणलाई सम्पत्ति निर्माणको माध्यमका रूपमा प्रयोग गर्नुपर्ने धारणा राख्दै आएका छन्। गत गर्मीमा ‘गेट रिच एजुकेशन’ पोडकास्टमा उनले आफू १.२ अर्ब डलर ऋणमा रहेको बताएका थिए।

‘त्यसैले म १.२ अर्ब डलर ऋणमा छु,’ उनले भनेका थिए। ऋणको सही प्रयोग गर्न चाहनेले त्यसबारे पर्याप्त शिक्षा लिनुपर्ने पनि उनले बताएका थिए। ‘तपाईंहरूले मैले गर्ने काम जस्ताको तस्तै गर्नु हुँदैन। मैले सन् १९७४ देखि यसको अध्ययन गरिरहेको छु। यदि ऋणको सही प्रयोग गर्न चाहनुहुन्छ भने पहिले त्यसबारे शिक्षा लिनुपर्छ,’ उनले भनेका थिए।

कियोसाकीकी पूर्वपत्नी तथा व्यापारिक साझेदार किम कियोसाकीले भने १.२ अर्ब डलरको ऋणलाई धेरैले गलत रूपमा बुझेको बताएकी छन्। उनका अनुसार यो ऋण ठुलो घरजग्गा पोर्टफोलियोसँग सम्बन्धित छ, जसमा करिब एक हजार ५०० अपार्टमेन्ट युनिट छन्।

‘प्राविधिक रूपमा हो, हामीसँग यो सबै ऋण छ,’ किमले भनेकी छन्। तर उक्त ऋणको ठुलो हिस्सा साझेदारहरूसँग सम्बन्धित भएकाले कियोसाकीको व्यक्तिगत हिस्सामा पर्ने ऋण भने निकै कम रहेको बताइएको छ। रिपोर्टअनुसार उनको व्यक्तिगत ऋण करिब तीन करोडदेखि छ करोड डलरसम्म हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

कियोसाकीको रणनीति घरजग्गाको मूल्य बढेपछि त्यसबाट बनेको इक्विटीलाई आधार बनाएर थप ऋण लिने र त्यसलाई नयाँ लगानीमा प्रयोग गर्ने हो। सम्पत्ति बिक्री नगरी ऋण लिँदा करको भार कम गर्न सकिने उनको तर्क छ। उनले आफ्ना विभिन्न लगानीलाई छुट्टाछुट्टै सीमित दायित्व कम्पनीमार्फत राख्ने गरेका छन्।

कर तथा घरजग्गा लगानीसम्बन्धी विज्ञ डेभिड ए. पेरेजले ठुलो मात्रामा सम्पत्ति-समर्थित ऋण लिनु घरजग्गा लगानीकर्ताबिच सामान्य रहेको बताएका छन्। तर थप ऋणले ब्याज, किस्ता र नगद प्रवाहको दबाब बढाउन सक्ने चेतावनी पनि उनले दिएका छन्।

अमेरिकाको एरिजोनास्थित वित्तीय परामर्शदाता जोन पूल भने यति ठुलो ऋणमा थप सावधानी आवश्यक रहेको बताउँछन्। ‘राम्रो ऋण हुन्छ, खराब ऋण हुन्छ र त्यसपछि १.२ अर्ब डलरको ऋण हुन्छ। यति ठुलो ऋण लिनु छ भने तपाईंले के गर्दै हुनुहुन्छ भन्ने राम्रोसँग थाहा हुनुपर्छ,’ उनी भन्छन्।

उनका अनुसार बजार बढिरहेको समयमा लिभरेजले राम्रो प्रतिफल दिन सक्छ। तर सम्पत्तिको मूल्य घटेमा यही रणनीति ठुलो आर्थिक संकटको कारण बन्न सक्छ। ‘यो सधैंभरि चल्दैन। कुनै न कुनै दिन ऋण तिर्नुपर्छ,’ उनले भनेका छन्।

कियोसाकीले सन् १९९७ मा प्रकाशित ‘रिच ड्याड पुअर ड्याड’ पुस्तकबाट विश्वव्यापी लोकप्रियता कमाएका थिए। भ्यानिटी फेयरका अनुसार उक्त पुस्तकका चार करोड ४० लाखभन्दा बढी प्रति बिक्री भइसकेका छन्। पुस्तकमार्फत कियोसाकीले आम्दानी दिने सम्पत्तिमा लगानी गर्न र लगानीका लागि ऋण प्रयोग गर्नुपर्ने धारणा प्रचार गर्दै आएका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमको सहयोगमा

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पकी १९ वर्षीया नातिनी काई ट्रम्पले कलेज जीवन सुरु गर्दाको आफ्नो अनुभव साझा गरेकी छन्।

उनले आफ्नो युट्युब च्यानलमा सार्वजनिक गरेको भिडियोमा घर छाडेर कलेज जानुपर्दा भावुक भएकोदेखि पहिलो सातामै बिरामी परेकोसम्मका अनुभव सुनाएकी हुन्। काई फ्लोरिडास्थित युनिभर्सिटी अफ मियामीको महिला गल्फ टोलीमा आबद्ध भएकी छन्।

कलेज जानुअघि उनले फ्लोरिडाकै ज्युपिटरमा परिवार र साथीहरूसँग बिताएका अन्तिम दिनका दृश्य पनि भिडियोमा राखेकी छन्। गल्फ खेलेर घर फर्किने क्रममा उनले परिवार र पुरानो दिनचर्या छाडेर नयाँ ठाउँमा जानुपर्दाको भावनाबारे बताएकी हुन्।

‘म शाब्दिक रूपमा रोइरहेकी छु। आज सबैलाई बिदाइ गर्नुपर्दा साँच्चै दुःख लागेको छ। म खासै भावुक हुने मान्छे होइन, त्यसैले यसरी रुनु मेरा लागि अनौठो पनि भइरहेको छ। अहिले यसबारे सोच्दा गाह्रो भइरहेको छ, तर म उत्साहित पनि छु,’ उनले भनेकी छन्।

मियामी पुगेपछि उनकी मिल्ने साथी एम्माले सामान सार्न सहयोग गरेकी थिइन्। व्यस्तताका कारण काईले खाना खान नपाएको थाहा पाएपछि एम्माले उनका लागि केही खानेकुरा पनि ल्याइदिएकी थिइन्।

त्यस क्रममा काईले आफूले तीन दिनसम्म केही नखाएको बताएकी छन्।

‘एम्माले मलाई जमेको खानेकुरा ल्याइदिइन्, किनकि मैले तीन दिनदेखि केही खाएकी थिइनँ,’ उनले भिडियोमा भनेकी छन्।

कलेजका कक्षा सुरु भएपछि काईको दिनचर्या झनै व्यस्त बन्यो। बिहानैदेखि गल्फ टोलीका अभ्यास र बैठकमा सहभागी हुनुपर्ने भएकाले आफू निकै थाकेको उनले सुनाइन्। कलेज सुरु भएको पहिलो सोमबार नै बिहान ७ बजे टोलीको बैठक रहेको उनले उल्लेख गरेकी छन्।

‘मेरो अनुहार हेरेरै पनि म कति थाकेकी छु भन्ने थाहा पाउन सक्नुहुन्छ,’ उनले भनेकी छन्।

भिडियोमा काईले युनिभर्सिटी अफ मियामीको महिला गल्फ टोलीबाट पाएको पोसाक, गल्फका सामग्री र टोलीसँगको पहिलो अभ्यासका दृश्य पनि देखाएकी छन्। तर कलेजको पहिलो साता नै उनको स्वास्थ्यमा समस्या देखिएको थियो। काईका अनुसार कक्षा सुरु भएको केही दिनमै उनलाई स्ट्रेप थ्रोट भएको थियो।

‘कलेजको पहिलो साताको बुधबार मलाई स्ट्रेप थ्रोट भयो,’ उनले भनेकी छन्। बिरामी भएपछि उनी उपचार र आरामका लागि ज्युपिटरस्थित घर फर्किएकी थिइन्।

‘म निकै बिरामी भएकाले ज्युपिटर नै फर्किएँ। आमाले मेरो हेरचाह गरेर मलाई निको पार्नुपर्ने अवस्था थियो,’ उनले भनेकी छन्।

काई सामाजिक सञ्जालमा निकै लोकप्रिय छन्। उनीसँग विभिन्न सामाजिक सञ्जालमा गरी ९२ लाखभन्दा बढी फलोअर छन्। टिकटकमा ३७ लाख, इन्स्टाग्राममा ३१ लाख, युट्युबमा १५ लाखभन्दा बढी सब्सक्राइबर र एक्समा करिब ९ लाख फलोअर छन्।

उनले सामाजिक सञ्जालमा गल्फ, कलेज जीवन, दैनिक गतिविधि र पर्दापछिका दृश्यसम्बन्धी सामग्री सार्वजनिक गर्दै आएकी छन्। यसले उनलाई ट्रम्प परिवारकी सदस्यका रूपमा मात्र नभई युवा पुस्तामाझ लोकप्रिय जीवनशैली तथा खेलकुदसम्बन्धी सामग्री निर्माता पनि बनाएको छ।

काई डोनाल्ड ट्रम्प जुनियर र उनकी पूर्वपत्नी भेनेसा ट्रम्पकी जेठी छोरी हुन्।

अफिसमा लामो समय काम गर्दा छाला बिग्रिएको, आँखा थाकेको र उमेर बढेजस्तो देखिन थालेको भन्दै चीनमा केही कर्मचारीले अनौठा उपाय अपनाउन थालेका छन्।

उनीहरूले डेस्कमै छाता राख्ने, सनस्क्रिन लगाउने, टोपी तथा पूरै अनुहार ढाक्ने मास्क प्रयोग गर्ने गरेका छन्। कर्मचारीले ‘अफिस एजिङ’ भन्दै सामाजिक सञ्जालमा आफ्नो अनुभव र यसबाट बच्ने उपाय साझा गरिरहेका छन्। पूर्वी चीनको जियाङ्सु प्रान्तका एक रेडनोट प्रयोगकर्ताले जागिर सुरु गरेको एक महिनामै आफ्नो अनुहारको रंग गाढा भएको र आँखामा बारम्बार थकान महसुस हुन थालेको बताएका छन्।

साउथ चाइना मर्निङ पोस्टका अनुसार अर्की एक प्रयोगकर्ताले केही समय कामबाट बिदा लिएपछि आफ्नो अनुहार पहिलेभन्दा गोरो देखिएको बताएकी छन्। केहीले भने साझा अफिसमा अरूले गरेको धूमपानको धुवाँका कारण समस्या भएको गुनासो गरेका छन्। त्यसपछि कतिपय कर्मचारीले डेस्कमै छाता राख्नुका साथै अनुहार र हातमा सनस्क्रिन लगाउन थालेका छन्।

लाइटिङ डिजाइनर योकीका अनुसार कर्मचारीलाई सतर्क राख्न र उत्पादकत्व बढाउने उद्देश्यले धेरै अफिसमा चिसो टोनको बत्ती प्रयोग गरिन्छ। तर अफिसको समस्या बत्तीमा मात्र सीमित छैन। सुख्खा हावा, धुलोयुक्त भेन्टिलेसन प्रणाली र कार्बन डाइअक्साइडको उच्च मात्रा लामो समय काम गर्दा शारीरिक असहजता र मानसिक थकान बढाउने कारण बन्न सक्छ।

यस्ता समस्यालाई विश्व स्वास्थ्य संगठनले ‘सिक बिल्डिङ सिन्ड्रोम’सँग जोडेको छ। यसमा टाउको दुख्ने, नाक बन्द हुने, छाला सुख्खा हुने, घाँटीमा जलन, थकान र ध्यान केन्द्रित गर्न कठिन हुनेजस्ता समस्या देखिन सक्छन्।

सामाजिक सञ्जालमा कर्मचारीले लामो समय बसेर काम गर्दा घाँटी अगाडि झुक्ने, काँध गोलो हुने र लगातार निधार खुम्च्याउँदा अनुहारमा रेखा देखिन थालेको समेत बताएका छन्। कतिपयले तनाव कम गर्न खाली मिल्क-टीका कपलाई अस्थायी ह्युमिडिफायरका रूपमा प्रयोग गर्ने तथा डेस्कमा ढुंगा र आँपको बीउजस्ता वस्तु राखेर ‘पाल्तु जनावर’ जस्तै प्रयोग गर्ने गरेका छन्।

यसको पछाडि भने कार्यस्थलको वातावरणसँगै लामो समय काम गर्नुपर्ने समस्या रहेको देखिन्छ। चीनमा औसत साप्ताहिक काम गर्ने समय ४८.२ घण्टा रहेको बताइएको छ, जुन कानुनी रूपमा तोकिएको ४४ घण्टाभन्दा बढी हो। यो प्रवृत्तिलाई स्वास्थ्य र रूप रंगको चिन्तासँगै काम गर्ने वातावरण र अत्याधिक कार्य घण्टाप्रतिको बढ्दो असन्तुष्टिसँग जोडेर समेत हेरिएको छ।

कार्यालयमा सहकर्मीले पिउने चुरोटको धुवाँ सहन नसकेपछि एक कर्मचारीले जागिरबाट राजीनामा दिएकी छन्।

उनको राजीनामा इमेल सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएपछि कार्यस्थलमा धूम्रपान र निष्क्रिय धूम्रपानको विषयमा बहस सुरु भएको छ।

जान्हवी चावडाले सामाजिक सञ्जाल एक्समा सार्वजनिक गरेको राजीनामा इमेलको स्क्रिनसट भाइरल भएको हो। उनले गत बिहीबार पोस्ट गर्दै लेखेकी थिइन्, ‘हिजो मेरो जागिरबाट राजीनामा दिएँ।’

इमेलमा उनले कार्यालयमा फैलिने चुरोटको गन्धसँग मिलेर काम गर्ने प्रयास गरे पनि अन्ततः त्यस्तो वातावरणमा काम गर्न नसकेको बताएकी छन्। उनले लेखेकी छन्, ‘म चुरोटको गन्ध सहन सक्दिनँ। मैले सकेसम्म समायोजन गर्ने प्रयास गरेँ तर सकिनँ।’

उनले चुरोटको धुवाँको सम्पर्कले स्वास्थ्यमा असर गर्न सक्ने जानकारी पनि साझा गरेकी छन्। धुवाँका कारण नाक, घाँटी र श्वासनलीमा जलन हुनुका साथै केही मानिसमा छाती असहज हुने वा कसिलो महसुस हुन सक्ने बताइएको छ।

जान्हवीको निर्णयमा सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताको प्रतिक्रिया भने मिश्रित छ। केहीले स्वास्थ्यलाई प्राथमिकता दिँदै जागिर छाड्ने उनको निर्णयको समर्थन गरेका छन् भने केहीले राजीनामा दिनुअघि व्यवस्थापनसँग समस्या राख्नुपर्ने बताएका छन्।

एक प्रयोगकर्ताले मानिसहरूले आफूलाई असहज बनाउने कुरालाई समेत बेवास्ता गर्ने गरेको बताएका छन्। अर्का प्रयोगकर्ताले जान्हवीको निर्णयको समर्थन गर्दै भनेका छन्, ‘तपाईंले आफ्नो जीवनका लागि सही निर्णय गर्नुभयो।’

अर्का प्रयोगकर्ताले कार्यस्थलमा धूम्रपान र मदिरा सेवनसम्बन्धी कडा नियम लागू गर्नुपर्ने बताएका छन्।

भारतको मध्य प्रदेशस्थित ग्वालियरमा एउटा कार यतिबेला अनौठो कारणले चर्चामा छ। कारको मोडेल, मूल्य वा गति होइन, कारभरि बनाइएका करिब तीन हजार ४०० लिपस्टिकका चुम्बनका निशानका कारण यो सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएको हो। तर यही कारका कारण मालिकले पाँच हजार ५०० भारतीय रुपैयाँ जरिवाना तिर्नुपरेको छ।

घटना ग्वालियरको थाटीपुर क्षेत्रको हो। रिपोर्टअनुसार कारका मालिक आदित्य सिकरवार हुन्। उनकी प्रेमिकाले सामाजिक सञ्जालमा चलेको ट्रेन्डबाट प्रभावित भएर कारलाई लिपस्टिकका चुम्बनका निशानले सजाउने योजना बनाएकी थिइन्। कारमा करिब तीन हजार ४०० निशान बनाउन साढे तीनदेखि चार घण्टा लागेको बताइएको छ।

कार सडकमा निस्किएपछि यसको अनौठो स्वरूपले मानिसको ध्यान तान्यो। तस्बिर र भिडियो सामाजिक सञ्जालमा फैलिन थालेपछि ट्राफिक प्रहरीले पनि यसबारे जानकारी पाएको थियो। भिडियोमा देखिएको नम्बर प्लेटका आधारमा प्रहरीले कार पहिचान गरी थाटीपुर क्षेत्रबाट फेला पारेको बताइएको छ।

ग्वालियर ट्राफिक प्रहरीका टीआई अभिषेक रघुवंशीका अनुसार कार मालिकलाई बोलाएर सोधपुछ गरिएको थियो। त्यसपछि कारमा रहेका लिपस्टिकका निशान हटाउन लगाइएको र मालिकले आफैं निशान पुछेको उनले बताए। कार पानीले समेत सफा गराइएको थियो।

भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार कारमा लिपस्टिकका चुम्बनका निशान बनाउनु मात्रै अपराध हो भन्ने स्पष्ट कानुनी व्यवस्था छैन। मोटर भेहिकल्स ऐनको धारा ५२ ले सवारी साधनमा गरिने परिवर्तनलाई नियमन गर्छ। तर कारको बाहिरी भागमा लिपस्टिकका निशान बनाएको विषयलाई यही धाराअन्तर्गतको ‘परिवर्तन’ मान्न मिल्छ कि मिल्दैन भन्ने कुरा आधिकारिक चालानमा उल्लेख भएको प्रावधानबाट मात्र स्पष्ट हुन्छ।

त्यस्तै, धारा १९० असुरक्षित अवस्थामा सवारी चलाउने विषयसँग सम्बन्धित छ। केवल कारमा लिपस्टिकका निशान भएकै कारण यो धारा लागू हुन्छ भन्न मिल्दैन। तर कार सडकमा मानिसको ध्यान भंग हुने वा दुर्घटनाको जोखिम बढ्ने गरी चलाइएको भए धारा १८४ अन्तर्गत खतरनाक ड्राइभिङको प्रश्न उठ्न सक्छ।

यद्यपि, प्रहरीले पाँच हजार ५०० रुपैयाँको जरिवाना कुन-कुन धाराअन्तर्गत काटेको हो भन्ने स्पष्ट गरिएको छैन। त्यसैले उक्त जरिवाना धारा ५२, १९० वा १८४ मध्ये कुनै एउटै प्रावधानअन्तर्गत काटिएको हो भनेर निश्चित रूपमा भन्न सकिँदैन।

ग्वालियरको यो ‘किसिङ कार’ अहिले सामाजिक सञ्जालमा चर्चाको विषय बनेको छ। घटनाले सामाजिक सञ्जालको ट्रेन्ड पछ्याउँदा पनि सडक सुरक्षा र ट्राफिक नियमलाई बेवास्ता गर्न नहुने देखाएको छ।

दास व्यापार तथा यसको उन्मूलनको स्मरणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय दिवस आज विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी विश्वभर मनाइँदैछ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय शैक्षिक, वैज्ञानिक तथा सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को) का अनुसार प्रत्येक वर्ष अगष्ट २३ मा यो दिवस मनाइन्छ। दास व्यापारको इतिहास, त्यसबाट मानव समुदायले भोग्नुपरेको पीडा तथा दासत्व उन्मूलनका लागि भएका सङ्घर्षको स्मरण गर्दै दास व्यापारविरुद्ध जनचेतना अभिवृद्धि गर्नु दिवसको प्रमुख उद्देश्य हो।

अगष्ट २३ को मिति सन् १७९१ मा हालको हाइटीको सेन्ट-डोमिङ्गमा सुरु भएको दास विद्रोहको स्मरणमा छनोट गरिएको हो। सन् १७९१ अगष्ट २२ देखि २३ को रातमा सुरु भएको उक्त विद्रोहले दासत्व तथा अन्तर्राष्ट्रिय दास व्यापार उन्मूलनको अभियानमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो।

युनेस्कोका अनुसार यो दिवस पहिलोपटक सन् १९९८ मा हाइटीमा तथा सन् १९९९ मा सेनेगलको गोरे द्वीपमा मनाइएको थियो। त्यसपछि यो दिवस दास व्यापार तथा दासत्वको इतिहासबारे स्मरण, अध्ययन र जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय अवसरका रूपमा विकसित भएको छ।

दिवसले दास व्यापार तथा दासत्वका कारण उत्पन्न ऐतिहासिक अन्याय र त्यसको दीर्घकालीन प्रभावबारे नयाँ पुस्तालाई जानकारी गराउँदै मानवअधिकार, स्वतन्त्रता, समानता र मानवीय मर्यादाको सम्मानका लागि प्रतिबद्ध हुन आह्वान गर्दछ।

युनेस्कोले दास व्यापार तथा दासत्वको इतिहासलाई स्मरण गर्नु विगतप्रतिको सम्मान मात्र नभई विभेद, जातीय पूर्वाग्रह तथा अमानवीय व्यवहारका सबै स्वरूपविरुद्ध वर्तमान र भविष्यमा सचेत रहनसमेत आवश्यक रहेकोमा जोड दिँदै आएको छ।

आतङ्कवादबाट पीडित तथा प्रभावितको सम्झना, सम्मान र उनीहरूको अधिकारको संरक्षणका लागि आज विश्वका विभिन्न मुलुकमा‘आतङ्कवादका पीडितको सम्झना र सम्मानको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस’ विविध कार्यक्रमका साथ मनाइँदैछ।

सन् २०१७ मा संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभाले आतङ्कवादका पीडित तथा बाँचेकाहरूलाई सम्मान र सहयोग गर्दै उनीहरूको मानव अधिकार तथा मौलिक स्वतन्त्रताको पूर्ण उपभोग सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यले हरेक वर्ष अगष्ट २१ मा यो दिवस मनाउने निर्णय गरेको हो।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले महासभाको प्रस्तावअनुसार सन् २०२० मा सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनमा आतङ्कवादका पीडितलाई सहयोग गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य अभिवृद्धिमा जोड दिइएको छ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घको विश्वव्यापी आतङ्कवादविरोधी रणनीतिको द्विवार्षिक समीक्षाका क्रममा सदस्य राष्ट्रहरूले आतङ्कवादविरुद्धको प्रयास, हिंसात्मक अतिवादको रोकथाम, अन्तर्राष्ट्रिय ऐक्यबद्धता प्रवद्र्धन तथा पीडितका मानव अधिकारको संरक्षणमा उनीहरूको महत्वपूर्ण भूमिकालाई जोड दिँदै आएका छन्।

सन् २०१८ मा रणनीतिको छैटौँ समीक्षा भएयता अन्तर्राष्ट्रिय, क्षेत्रीय तथा राष्ट्रिय तहमा आतङ्कवादका पीडितप्रतिको सहयोग औपचारिक ऐक्यबद्धतामा मात्र सीमित नरही उनीहरूको अधिकार र आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्ने दिशामा अघि बढेको संयुक्त राष्ट्रसङ्घले जनाएको छ। सन् २०१९ मा ‘ग्रुप अफ फ्रेन्ड्स अफ भिक्टिम्स अफ टेरोरिजम’ स्थापना हुनु तथा आतङ्कवादका पीडितलाई सहयोगसम्बन्धी महासभाको प्रस्ताव पारित हुनु यस दिशाका महत्वपूर्ण प्रयास हुन्।

सन् २०२३ जुन २२ मा पारित महासभाको आठौँ समीक्षा प्रस्तावले विशेषगरी महिला, बालबालिका तथा आतङ्कवादीबाट हुने यौन तथा लैङ्गिक हिंसाबाट प्रभावित व्यक्तिको अधिकार संरक्षण र आवश्यकतामा ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिएको छ। प्रस्तावले सदस्य राष्ट्रलाई आतङ्कवादका पीडित तथा उनीहरूका परिवारका तत्कालीन, अल्पकालीन र दीर्घकालीन आवश्यकता सम्बोधन गर्न राष्ट्रियस्तरमा समग्र सहायता योजना बनाउन प्रोत्साहन गरेको छ।

सन् २०२२ सेप्टेम्बरमा राष्ट्रसङ्घको मुख्यालयमा पहिलो विश्वव्यापी आतङ्कवाद पीडित सम्मेलन आयोजना गरिएको थियो। राष्ट्रसङ्घीय आतङ्कवादप्रतिरोध कार्यालयले विश्वव्यापी पीडित सहायता कार्यक्रम र ‘युनाइटेड नेसन्स भिक्टिम्स अफ टेरोरिजम सपोर्ट पोर्टल’ मार्फत आतङ्कवादका पीडितका अधिकार र आवश्यकताबारे चेतना अभिवृद्धि गर्दै आएको छ।

राष्ट्रसङ्घीय आतङ्कवादप्रतिरोध कार्यालयले सदस्य राष्ट्र तथा संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय निकायलाई आतङ्कवादविरुद्धको विश्वव्यापी रणनीति कार्यान्वयन गर्न रणनीतिक नेतृत्व, समन्वय र क्षमता अभिवृद्धिमा सहयोग गर्दै आएको छ। साथै, पीडितलाई सहयोग गर्न नागरिक समाज र निजी क्षेत्रका संस्थासँगको सहकार्यलाई पनि यो संस्थाले प्रोत्साहन गरेको छ। रासस

चलचित्रमा जस्तै कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) ले सम्बन्ध चलाएको कथा अहिले वास्तविकतामा परिणत भएको दाबीसहित भाइरल हुँदैछ।

सामाजिक सञ्जाल एक्समा गरिएको एक पोस्टका अनुसार एक महिलाले आफ्ना प्रेमीले सम्बन्धका कुराहरू मिलाउन एआई एजेन्ट प्रयोग गरेको थाहा पाएपछि ब्रेकअप गरेकी हुन्।

डेलिया लाजारेस्कु नामक प्रयोगकर्ताले एक्समा यो घटना सार्वजनिक गरेकी हुन्। सुरुमा ती महिलाले आफ्नो प्रेमी अत्यन्तै विचारशील र रोमान्टिक भएको ठानेकी थिइन्। तर पछि प्रेमीले पठाउने सन्देश, भेटघाटको योजना, मायाका कुरा र विवाद समाधान गर्ने प्रयाससमेत एआई प्रणालीमार्फत गराउने गरेको रहस्य खुल्यो।

लाजारेस्कुले लेखेकी छन्, ‘मैले भर्खरै थाहा पाएँ कि मेरो सबैभन्दा मिल्ने साथीले सप्ताहन्तमा आफ्नो प्रेमीसँग ब्रेकअप गरिन्।’ कारण सोध्दा साथीले, ‘मैले थाहा पाएँ कि उसको सम्बन्ध व्यवस्थापन गर्ने एआई एजेन्ट थियो,’ भनी जवाफ दिएको उनले बताइन्। साथै, उनले यस अवस्थालाई प्रेमी आफ्नो कामप्रति मात्र भावनात्मक रूपमा संलग्न भएको रूपमा वर्णन गरिन्।

यद्यपि यस भाइरल पोस्टको आधिकारिक पुष्टि भने हुन सकेको छैन। यो घटना सार्वजनिक भएपछि अनलाइन प्रयोगकर्ताहरूबिच भने चर्को बहस सुरु भएको छ। कसैले यसलाई सुविधाको नयाँ रूप मानेका छन् भने धेरैले भावनासँग खेलबाड भएको भन्दै आलोचना गरेका छन्।

केही प्रयोगकर्ताले प्रेमीलाई आफ्नो रोमान्टिक जिम्मेवारी अरूलाई सुम्पिएको भन्दै खिल्ली उडाएका छन्। एक जनाले, ‘भाइले आफ्नो प्रेम जीवन आउटसोर्स गर्यो,’ भन्दै टिप्पणी गरेका छन्। अर्कोले यसलाई ‘एआई-उत्पन्न स्नेह’ भनेका छन्।

तर अर्को पक्षले भने जीवनका अन्य काममा जस्तै रोमान्टिक काममा पनि प्रविधिको सहायता लिनु गलत नभएको तर्क गरेका छन्। एक प्रयोगकर्ताले प्रश्न गरे, ‘यदि कुनै धनी व्यक्तिले आफ्नो सहयोगीमार्फत फूल पठाउँछ भने त्यो रोमान्टिक हुन्छ। तर एआईले विचारशील सन्देश पठाउँदा चाहिँ नराम्रो कसरी हुन्छ? यो त दोहोरो मापदण्ड भयो।’

आलोचना गर्ने अर्का प्रयोगकर्ताले भने, ‘यो वास्तवमा भयानक छ। उसले भावनात्मक श्रमलाई एल्गोरिदममा आउटसोर्स गर्यो र अझै पनि आफैले गरेको जस्तो श्रेयको अपेक्षा गर्छ? यो मान्नै सकिँदैन।’

यसैबिच, कतिपय प्रयोगकर्ताले अहिले नै धेरै जोडीहरूले फोन कल व्यवस्थित गर्न, मिति तय गर्न र मायाका सन्देश लेख्न एआईको प्रयोग गरिरहेको खुलाएका छन्।