नेकपा एमालेका अध्यक्ष एवं पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले समाजमा घृणा र विध्वंसको प्रवृत्ति त्यागेर निर्माण तथा सकारात्मक सोचको विकास गर्न आह्वान गरेका छन्। उनले नागरिकलाई कुरा मात्र गर्ने ‘बात बहादुर’ नभई काम गरेर देखाउने ‘काम बहादुर’ बन्न आग्रह गरे।

बडादसैं,दीपावली, नेपाल संवत् ११४७ तथा छठ पर्वको अवसरमा नेकपा एमाले जिल्ला कमिटी भक्तपुरले सोमबार आयोजना गरेको चियापान तथा शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष ओलीले यस्तो बताएका हुन्।

खराब आचरण भएका मानिसको तुलना जनावरसँग गर्न नमिल्ने तर्क गर्दै ओलीले भने, ‘खराब काम गर्ने मानिसलाई पशुसँग तुलना गर्नु पनि पशुमाथि अन्याय हो। पशुले मानिसले जस्तो अन्याय, षड्यन्त्र र जालझेल गर्दैन।’

अत्यधिक लोभ र स्वार्थले मानिसलाई नैतिक रूपमा पतन गराउँदै राक्षसी प्रवृत्ति तर्फ धकेल्ने उनको टिप्पणी थियो।

बस्नयोग्य र सभ्य समाज निर्माणमा जोड दिँदै अध्यक्ष ओलीले भने, ‘हामी सबैले बस्नयोग्य, सभ्य र समुन्नत समाज निर्माण गर्न आफ्नो नैतिक, सांस्कृतिक र मानवीय चेतना उँचो बनाउन आवश्यक छ। राजनीति र अर्थतन्त्रलाई सही दिशामा अघि बढाउने आधार पनि यही नैतिक चेतना हो। हामी कुरा गर्ने मात्र होइन, काम गर्ने बन्नुपर्छ। विध्वंसकारी होइन, निर्माणकर्ता बन्नुपर्छ।’

नागरिकको नैतिक बल, भावना र सांस्कृतिक मनोवृत्ति उन्नत भए मात्र राजनीति र अर्थतन्त्र स्वतः सकारात्मक दिशामा अघि बढ्ने ओलीको भनाइ थियो। उनले समाजमा परस्पर घृणा, लोभ, छलकपट र स्वार्थ त्यागेर प्रेम, करुणा, इमानदारी र सहकार्यको भावना विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिए।

संस्कृतिले सिकाएका असल मूल्य र मान्यतालाई आत्मसात गर्नुपर्ने बताउँदै ओलीले राम्रा परम्पराको संरक्षण र समयअनुसार परिमार्जन गर्दै नयाँ पुस्ताका लागि अझ सभ्य, समृद्ध र सुन्दर समाज निर्माणमा जुट्न सबैलाई आग्रह गरे।

झापाको काँकडभिट्टा नाका भएर गत असोज महिनामा मात्रै ९८ करोड ८८ लाख ८४ हजार रुपैयाँ बराबरको अलैँची निर्यात भएको छ।

मेची भन्सार कार्यालयका अनुसार सो महिनामा ५ लाख ४१ हजार ९४० केजी अलैँची भारततर्फ निर्यात भएको हो। अलैँचीसँगै पूर्वी नाकाबाट चिया र प्लाइउडको निर्यात पनि उच्च देखिएको छ।

कार्यालयका सूचना अधिकारी माङ्कल राईका अनुसार असोजमा ४९ करोड ५४ लाख ५२ हजार रुपैयाँ बराबरको १७ लाख १५ हजार ९३२ केजी चिया र ४४ करोड २३ लाख ४८ हजार रुपैयाँको १ लाख १८ हजार ४४४ केजी प्लाइउड निर्यात भएको छ।

अलैँची, चिया र प्लाइउड पूर्वी पहाडी तथा तराईका जिल्ला झापा, इलाम, पाँचथर र ताप्लेजुङमा उत्पादन हुने मुख्य निर्यातजन्य वस्तु हुन्।

यस्तै, औद्योगिक उत्पादनतर्फ २९ करोड ८४ लाख ६७ हजार रुपैयाँ बराबरको २० लाख ८० हजार ७६३ केजी फलामे पाता निर्यात भएको छ।

अम्रिसोको व्यापार पनि उल्लेख्य रहेको छ। असोजमा ८ करोड ९५ लाख ५० हजार रुपैयाँको १३ लाख १९ हजार १४० केजी अम्रिसो भारत पठाइएको सूचना अधिकारी राईले बताए।

नाकाबाट कुकुर-बिरालोको आहाराका रूपमा प्रयोग हुने छुर्पी र सुकुटीको निर्यातसमेत राम्रो देखिएको छ। सो महिनामा ८ करोड ९५ लाख ३६ हजार रुपैयाँ मूल्यको ४६ हजार ७४५ केजी छुर्पी र ४ करोड ८३ लाख १८ हजार रुपैयाँ बराबरको ४८ हजार ३१८ केजी सुकुटी (सुकाएको मासु) निर्यात भएको भन्सार कार्यालयले जनाएको छ।

नेपाल मौसम विज्ञान विभागले आगामी कात्तिक २७ गतेसम्म देशका हिमाली तथा पहाडी भू-भागमा आंशिक बादल लाग्नुका साथै केही स्थानमा हल्का वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको जनाएको छ।

विभागले सोमबार साँझ जारी गरेको विशेष बुलेटिनअनुसार हाल नेपालमा पश्चिमी वायुको आंशिक प्रभाव रहेको छ। यसको प्रभावले आगामी पाँच दिन पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा मौसम बदली हुने भए पनि तराईका अधिकांश भू-भागमा भने मौसम मुख्यतया सफा रहनेछ।

विभागका अनुसार सोमबार राति बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी तथा कर्णाली प्रदेशका हिमाली भू-भागका एक-दुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा वा हिमपातको सम्भावना छ।

मङ्गलबार पनि हिमाली र पहाडी भेगमा आंशिक बादल लाग्ने र हिमाली क्षेत्रका एक-दुई स्थानमा वर्षा तथा हिमपात हुन सक्नेछ।

कात्तिक २५ गते बुधबार कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली भू-भागका थोरै स्थानमा तथा पहाडी भू-भागका एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ।

सोही दिन लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली भेगका एक-दुई स्थानमा पनि वर्षा र हिमपात हुन सक्ने विभागले जनाएको छ।

यसैगरी, कात्तिक २६ गते बिहीबार कोशी र बागमती प्रदेशका पहाडी भू-भागका एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षा तथा हिमपात हुन सक्नेछ।

कात्तिक २७ गते शुक्रबार पनि कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भेगका एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको विभागको पूर्वानुमान छ।

उक्त अवधिभर देशका अन्य भाग र विशेषगरी तराई क्षेत्रमा भने मौसम सफा रहने उल्लेख गरिएको छ।

नेपाल मजदुर किसान पार्टीका केन्द्रीय सचिव प्रेम सुवालले भ्रष्टाचार गरेर देश डुबाउने र आन्दोलनका नाममा देश जलाउने दुवै पक्ष नेपाली जनताका साझा शत्रु भएको बताएका छन्।

नेपाल संवत् ११४७ नयाँ वर्षको अवसरमा सोमबार भक्तपुरमा आयोजित सांस्कृतिक भिन्तुना र्‍यालीपछि बोल्दै सचिव सुवालले यस्तो टिप्पणी गरेका हुन्।

पुराना र नयाँ दुवै राजनीतिक शक्तिबाट देश बन्न नसक्ने ठोकुवा गर्दै उनले भने, ‘पुराना पार्टीहरूले भ्रष्टाचार गरी देश डुबाए, नयाँ भनिएको पार्टीले गत वर्ष भदौ २३ र २४ गते देश जलायो। यी दुवै पक्षबाट देश बन्दैन।’

सुवालले देशमा भ्रष्टाचार नियन्त्रणको सुरुवात प्रधानमन्त्री स्वयंबाटै हुनुपर्ने खाँचो औंल्याए। नेतृत्व स्वच्छ भए मात्रै तलसम्म सुशासन कायम हुने उनको तर्क थियो।

प्रधानमन्त्रीको भूमिकाबारे बोल्दै उनले भने, ‘प्रधानमन्त्रीले भ्रष्टाचार गर्नुभएन भने मन्त्रीहरूले गर्न सक्दैनन्, मन्त्रीहरूले गर्न नसकेपछि हाकिमहरूले पनि गर्न सक्दैनन्।’

अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले जलवायु परिवर्तनका क्षेत्रमा विश्वका १०० प्रभावशाली व्यक्तित्वको सूचीमा परेका छन्। अमेरिकी पत्रिका टाइमले सन् २०२६ का लागि सार्वजनिक गरेको ‘टाइम १०० क्लाइमेट’ सूचीमा वाग्ले समेटिएका हुन्।

दिगो आर्थिक विकासका क्षेत्रमा करिब २८ वर्षदेखि अध्ययन, अनुसन्धान, नीति निर्माण र राजनीतिमा सक्रिय वाग्लेले जलवायु न्याय, जलवायु वित्त र अन्तर्राष्ट्रिय प्रणालीमा सुधारका लागि गरेको पैरवीलाई पत्रिकाले महत्त्व दिएको छ।

विशेषगरी रसुवा-भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीपछि उनले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा नेपालको जलवायु संकटबारे आवाज उठाउँदै आएका छन्। विश्वव्यापी हरितगृह ग्यास उत्सर्जनमा नेपालको योगदान निकै न्यून भए पनि जलवायु परिवर्तनको असर भने नेपालजस्ता विकासशील देशले बढी भोग्नुपरेको विषय उनले उठाएका छन्।

बाढीपछि नेपाल सरकारले जलवायु क्षतिपूर्तिका लागि विश्वका तीन ठुला हरितगृह ग्यास उत्सर्जक देश चीन, अमेरिका र भारतसँग औपचारिक आग्रह गरेको थियो। बाढीबाट भएको क्षतिको पुनर्स्थापना र पुनर्निर्माणका लागि करिब ५ अर्ब अमेरिकी डलर आवश्यक पर्ने अनुमान गरिएको छ। वाग्लेले जलवायुजन्य विपद्बाट प्रभावित कमजोर देशलाई सहयोग गर्न स्थापना गरिएको क्षति तथा नोक्सानी कोषबाट नेपाललाई आर्थिक सहायता उपलब्ध गराउन पहल गरेका थिए।

टाइमका अनुसार अक्टोबर २२ मा संयुक्त राष्ट्रसंघले उक्त कोषबाट नेपाललाई दुई करोड १६ लाख अमेरिकी डलर सहयोग उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको थियो। जलवायु परिवर्तनका कारण भएको क्षतिबाट प्रभावित देशलाई सहयोग गर्ने उद्देश्यले स्थापना गरिएको यस कोषबाट सहायता स्वीकृत भएको यो पहिलो घटना हो।

वाग्लेको पहलले जलवायु न्यायको विषयलाई अन्तर्राष्ट्रिय बहसमा स्थापित गर्न मद्दत गरेको टाइमले उल्लेख गरेको छ। जलवायु संकट सिर्जना गर्न सबैभन्दा कम योगदान गर्ने नेपालजस्ता देशले त्यसको ठुलो मूल्य चुकाउनुपरेको भन्दै उनले विकसित तथा बढी उत्सर्जन गर्ने देशहरूलाई जिम्मेवार बन्न आग्रह गर्दै आएका छन्।

सो सूचीमा संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेस, बेलायतका राजकुमार विलियम, युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयन र अमेरिकी प्रविधि कम्पनी मिलका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत म्याट रोजर्सलगायत समेटिएका छन्।

टाइमको ‘टाइम १०० क्लाइमेट’ सूचीमा जलवायु परिवर्तनको असर न्यूनीकरण, स्वच्छ ऊर्जाको विस्तार, जलवायु वित्त, वातावरण संरक्षण र प्रविधिको प्रयोगमार्फत जलवायु संकट समाधानमा योगदान पुर्‍याइरहेका विश्वभरका नेता, अभियन्ता, वैज्ञानिक, उद्यमी तथा नीति निर्मातालाई समेटिएको छ।

बेलायतका चर्चित अभिनेता तथा हास्य कलाकार रसेल ब्रान्डलाई बलात्कार र यौन दुर्व्यवहारको कसुरमा साढे १० वर्ष जेल सजाय सुनाइएको छ।

लन्डनस्थित साउथवार्क क्राउन कोर्टले सोमबार ५१ वर्षीय ब्रान्डलाई एक महिलालाई बलात्कार र अन्य तीन महिलामाथि यौन दुर्व्यवहार गरेको अभियोगमा दोषी ठहर गर्दै १० वर्ष ६ महिना जेल सजाय सुनाएको हो। उनले सन् २००४ देखि २००९ सम्म ती अपराध गरेको अदालतको ठहर छ।

न्यायाधीश जोएल बेन्नाथनले ब्रान्डले आफ्नो प्रसिद्धिको दुरुपयोग गर्दै महिलाप्रति अहंकारी व्यवहार देखाएको बताए। उनले ब्रान्डलाई सम्बोधन गर्दै भने, ‘तिमी प्रसिद्ध हुँदै गयौ। धेरैका नजरमा तिमी रमाइलो र आकर्षक व्यक्तित्वका धनी थियौ। तर तिमी यौन शिकारी पनि बनेका थियौ।’

ब्रान्डले आफूमाथिका आरोप अस्वीकार गर्दै महिलासँगका सबै सम्बन्ध आपसी सहमतिमा भएको दाबी गर्दै आएका थिए। तर आठ पुरुष र चार महिला सदस्य रहेको निर्णायक (जुरी) मण्डलले उनलाई चार वटा अभियोगमा दोषी ठहर गरेको हो। उनलाई अन्य दुई वटा बलात्कारका अभियोग र एक महिलामाथि अभद्र यौन दुर्व्यवहारको प्रयास गरेको आरोपबाट भने सफाइ दिइएको छ।

अभियोजक रिएल कार्मी-जोन्सले ब्रान्डमाथि आफ्नो प्रसिद्धि र प्रभाव प्रयोग गरेर महिलासम्म पहुँच बनाए आरोप लगाइन्। ‘उनले आफ्नो प्रसिद्धिसँगै आएको शक्ति महिलासम्म पहुँच बनाउन प्रयोग गरे। यसले आफूले जे गरे पनि सजाय भोग्नुपर्दैन भन्ने विश्वाससमेत उनलाई दिलाएको थियो,’ उनले अदालतमा भनिन्।

अदालतमा पीडित महिलाहरूले आफूहरूमाथि भएको घटनाले लामो समयसम्म मानसिक असर पारेको बताएका थिए। सन् २००९ मा ब्रान्डको कमेडी कार्यक्रमपछि उनीसँग भेटेकी एक महिलालाई आफ्नै घरमा बलात्कार गरेको अभियोगमा उनी दोषी ठहरिएका थिए। ती महिलाले घटनापछि खान र सुत्नसमेत समस्या भएको तथा मानसिक तनावका कारण अत्यधिक मदिरा सेवन गर्न थालेको बताइन्। ब्रान्डको प्रसिद्धि र प्रभावका कारण आफूले न्याय पाउनेमा विश्वास गर्न नसकेको उनको भनाइ थियो।

अर्की महिलाले रेडियो स्टेसनमा भएको यौन दुर्व्यवहारले आफ्नो जीवनमा लामो समयसम्म असर पारेको बताइन्। त्यस्तै, सन् २००९ मा विज्ञापनको रेकर्डिङका क्रममा अनुचित व्यवहार भएको भन्दै दोषी ठहरिएकी महिलाले तत्कालीन व्यवस्थापनले आफ्नो उजुरी दबाएको बताइन्।

ब्रान्डका वकिल इयान विन्टरले अदालतमा उनको विगतको राम्रो आचरण, परोपकारी काम र लागूपदार्थ तथा मदिराको लतबाट बाहिर निस्कने प्रयासलाई ध्यान दिन आग्रह गरेका थिए। तर अदालतले उनलाई साढे १० वर्षको जेल सजाय सुनाएको हो। उनले सजायको दुई तिहाइ अवधि जेलमा बिताएपछि सर्तसहित रिहा हुन पाउनेछन्। उनलाई यौन अपराधीको सूचीमा जीवनभर राखिनेछ।

सन् २०२३ मा द टाइम्स र च्यानल ४ ले ब्रान्डबाट यौन दुर्व्यवहार भोगेको दाबी गर्ने महिलाहरूको विवरण सार्वजनिक गरेपछि उनीविरुद्ध प्रहरी अनुसन्धान सुरु भएको थियो।

सन् २००० को दशकमा टेलिभिजन कार्यक्रम र बीबीसी रेडियो शो सञ्चालन गरेर चर्चामा आएका ब्रान्डले ‘फरगेटिङ सारा मार्सल’ र ‘गेट हिम टु द ग्रीक’ जस्ता हलिउड फिल्ममा अभिनय गरेका छन्। उनी अमेरिकी गायिका केटी पेरीका पूर्वपति पनि हुन्।

पछिल्ला वर्षमा उनी मुख्यधारको सञ्चारमाध्यमबाट टाढिएर अमेरिकाको फ्लोरिडामा बस्दै सामाजिक सञ्जालमा धार्मिक, स्वास्थ्य र षड्यन्त्रसम्बन्धी विषयमा भिडियो सार्वजनिक गर्दै आएका थिए।

यसैबिच, ब्रान्डमाथि अन्य दुई वटा बलात्कारका आरोपमा पनि प्रहरीले अनुसन्धान गरिरहेको छ। तीमध्ये एउटा घटनामा आरोप लगाउने युवती घटना हुँदा १६ वर्षकी रहेको बताइएको छ।

नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले अर्काको सम्पत्ति लुट्ने र आगो लगाउनेहरु प्रति आक्रोश पोख्दै त्यस्ता व्यक्तिहरू नेपालीका नामका कलंक भएको टिप्पणी गरेका छन्।

तिहार, नेपाल संवत् ११४७ न्हूदँ तथा छठ पर्वको अवसरमा एमाले भक्तपुर जिल्ला कमिटीद्वारा आयोजित शुभकामना आदानप्रदान तथा तुच्चा कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै अध्यक्ष ओलीले यस्तो बताएका हुन्।

देशमा विध्वंस मच्चाउने र लुटपाट गर्ने गलत संस्कार मौलाएको भन्दै ओलीले भने, ‘नेपाली जाति आज विश्वभर कति बदनाम भयो हेर्नुस् त ! २१ वटा भाटभटेनी लुटिए, आगो लगाइए। नेपालीहरूलाई लाज हुनुपर्दैन अर्काको सम्पत्ति लुटेर काँधमा बोकेर गुडुडुडु कुदेर भाग्न ? छ्या छ्या छ्या, ती नेपालीका नामका कलंक हुन्।’

नागरिकलाई राष्ट्रिय सम्पत्ति जलाउन र झुट बोल्न सिकाइएको आरोप लगाउँदै उनले सांस्कृतिक भावना कमजोर हुँदा समाज गलत बाटोमा गएको बताए।

‘आगो लगाउन र राष्ट्रिय सम्पत्ति जलाउन ट्रेनिङ दिइयो,’ ओलीले थपे, ‘राम्रो घर देख्नै नहुने, आगो लगाइदिने र अर्काको सम्पत्ति लुट्नेतिर मान्छे किन गयो ? किनभने हाम्रो सांस्कृतिक भावना कमजोर भयो।’

विकास भएका संरचना भत्काउने र झुटको खेती गर्ने विकृत प्रचलन समाजमा जबर्जस्त स्थापित गर्न खोजिएको ओलीको दाबी थियो। मानिसहरूलाई सत्य र सिर्जनाको साटो विध्वंस गर्न तालिम दिएर उचालिएको उनले बताए।

चाडपर्वको शुभकामना साटासाट गर्ने दिन भएकाले आफूले धेरै अप्रिय कुरा नगर्ने भन्दै अध्यक्ष ओलीले उपस्थित सबैलाई तिहार, नयाँ वर्ष नेपाल संवत् र छठ पर्वको शुभकामना दिए।

नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) अन्तर्गत सोमबार सम्पन्न ‘डे-नाइट’ खेलमा काठमाडौं गोर्खाजले चितवन राइनोजलाई १० रनले पराजित गर्दै रोमाञ्चक जित हात पारेको छ।

त्रिवि अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा काठमाडौंले प्रस्तुत गरेको १८१ रनको लक्ष्य पछ्याएको चितवन निर्धारित २० ओभरमा ७ विकेट गुमाएर १७० रनमै रोकियो।

चितवनका लागि रवि बोपाराले अर्धशतकीय इनिङ्स खेले पनि टोलीलाई जित दिलाउन सकेनन्।

बोपाराले ३५ बलमा २ चौका र ३ छक्का प्रहार गर्दै सर्वाधिक ५५ रन बनाए। उनले ३४ बलमा अर्धशतक पूरा गरेका थिए। जिततर्फ अग्रसर रहेको अवस्थामा १९.२ ओभरमा बोपारालाई कप्तान करण केसीले क्याच आउट गराएपछि खेल काठमाडौंको पक्षमा मोडिएको थियो।

ड्यान मौसलेले ३२ बलमा २९ रन जोडे। यसअघि ओपनर कामिल मिशाराले ११ बलमा १ चौका र ३ छक्कासहित विष्फोटक २८ रन र अर्जुन साउदले २१ बलमा २३ रन बनाएका थिए।

अन्य ब्याटरमा कुशल मल्ल १३, कप्तान सिकन्दर राजा २ र विवेक यादव ४ रनमा आउट भए। कमल ऐरी ४ र रिजन ढकाल १ रनमा अविजित रहे। चितवनले अतिरिक्त १० रन पाएको थियो।

काठमाडौं गोर्खाजका लागि बलिङतर्फ सहन अराचिगेले ४ ओभरमा ३७ रन खर्चेर २ विकेट लिए। गणेश गौतमले ३ ओभरमा मात्र १६ रन, सन्तोष यादवले ३ ओभरमा १९ रन, जहान्दाद खानले ४ ओभरमा ३७ रन र कप्तान करण केसीले ३.५ ओभरमा ४२ रन दिएर समान १-१ विकेट हात पारे।

यसअघि टस हारेर पहिले ब्याटिङ गरेको काठमाडौंले २० ओभरमा ८ विकेट गुमाउँदै १८० रन बनाएको थियो। काठमाडौंका लागि अलराउन्डर रसिद खानले ३० बलमा २ चौका र ४ छक्कासहित ५२ रनको विष्फोटक इनिङ्स खेलेका थिए।

सहन अराचिगेले ३३ रन, विलियम बोसिस्टोले २७ रन र अन्त्यतिर कप्तान करण केसीले ७ बलमा ३ छक्कासहित २० रनको योगदान दिएका थिए।

चितवनका रिजन ढकालले ४ ओभरमा १४ रन खर्चेर ३ विकेट लिएका थिए भने कमल ऐरी र कप्तान सिकन्दर राजाले समान २-२ विकेट लिएका थिए।

चीनले अमेरिकाबाट आयात हुने वस्तुमा लगाउँदै आएको २४ प्रतिशत अतिरिक्त भन्सार शुल्कको निलम्बन थप दुई महिनाका लागि लम्ब्याउने निर्णय गरेको छ। तर १० प्रतिशत अतिरिक्त भन्सार शुल्क भने यथावत् रहनेछ।

चीनको राज्य परिषद्अन्तर्गतको भन्सार शुल्क आयोगले सोमबार यस्तो निर्णय सार्वजनिक गरेको हो। आयोगका अनुसार नयाँ व्यवस्था नोभेम्बर १० देखि लागू हुनेछ।

यो निर्णय वासिङ्टनमा चीन र अमेरिकाका राष्ट्रप्रमुखबिच भएको भेटवार्तामा बनेको सहमति कार्यान्वयन गर्ने उद्देश्यले गरिएको आयोगले जनाएको छ।

चीनले सन् २०२५ मा जारी गरेको घोषणाअनुसार अमेरिकाबाट आयात हुने वस्तुमा थप २४ प्रतिशत भन्सार शुल्क लगाउने निर्णय स्थगित गरेको थियो। अहिले त्यसको निलम्बनलाई थप दुई महिनाका लागि निरन्तरता दिने निर्णय गरिएको हो। यद्यपि, १० प्रतिशत अतिरिक्त शुल्क भने कायमै रहनेछ।

चीनले आफ्नो भन्सारसम्बन्धी कानुन, भन्सार ऐन, वैदेशिक व्यापार ऐन र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनका आधारभूत सिद्धान्तअनुसार यो निर्णय गरेको जनाएको छ।

चीनको भन्सार शुल्क आयोगका अनुसार अमेरिकाले अन्तर्राष्ट्रिय आपतकालीन आर्थिक शक्ति ऐन (आईईईपीए) अन्तर्गत लगाएका भन्सार शुल्कलाई धारा ३०१ अन्तर्गतका शुल्कले प्रतिस्थापन गर्ने योजना बनाएको जानकारी दिएको छ।

आयोगले अमेरिकी पक्षका आगामी कदमलाई नजिकबाट निगरानी गर्ने र परिस्थितिअनुसार आफ्ना भन्सारसम्बन्धी जवाफी उपायमा आवश्यक परिवर्तन गर्ने जनाएको छ।

अमेरिकी वस्तुमा लगाइएको अतिरिक्त भन्सार शुल्कको केही हिस्सा निलम्बन गर्दा दुवै देशका व्यवसायीबिच सहकार्य गर्न सहज हुने चीनको विश्वास छ। यसले व्यापारका लागि स्थिर र अनुमान गर्न सकिने वातावरण बनाउन तथा चीन-अमेरिका आर्थिक र व्यापारिक सम्बन्धलाई दीर्घकालीन रूपमा अघि बढाउन सहयोग पुग्ने आयोगले जनाएको छ।

चीनको पछिल्लो निर्णयले दुई देशबिच जारी व्यापारिक तनाव कम गर्न र वार्तामार्फत सहमति खोज्न थप समय उपलब्ध गराउने अपेक्षा गरिएको छ।

नेपाली कांग्रेसका वरिष्ठ उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले पार्टीको महाधिवेशनमा नेतृत्व परिवर्तनका लागि आर्थिक चलखेल भएको भन्दै सामाजिक सञ्जालमा चलाइएको प्रचार पूर्ण रूपमा आधारहीन भएको बताएका छन्।

नेपाली कांग्रेस काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला कार्यसमितिले आयोजना गरेको कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै शर्माले कुनै बिचौलियाले भनेकै भरमा करोडौँ रुपैयाँको लेनदेन भएको निष्कर्ष निकाल्न नमिल्ने बताए।

गगन थापा र आफूले पार्टीको नेतृत्व फेर्न करोडौँ रुपैयाँ बुझाएको भन्ने आरोपप्रति प्रश्न उठाउँदै उनले पटक-पटक सत्ताको लाभ लिएका नेताहरू र आफूहरूबीचको राजनीतिक तथा आर्थिक हैसियत तुलना गर्न आग्रह गरे।

कुनै आपराधिक घटनामा पक्राउ परेको व्यक्तिले कसैको नाम जोड्दैमा त्यसलाई अदालत वा कानुनले प्रमाणका रूपमा स्वीकार नगर्ने बताउँदै शर्माले सामाजिक सञ्जालका प्रायोजित हल्लाको पछि नलाग्न अनुरोध गरे।

शर्माले कांग्रेसको विशेष महाधिवेशनदेखि १५ औं महाधिवेशनसम्मका सम्पूर्ण प्रक्रिया पार्टीको विधि, विधान, पद्धति र संविधानअनुसार नै सम्पन्न भएको दाबी गरे।

महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूको सार्वभौम निर्णय कार्यान्वयन भइसकेको भन्दै उनले पार्टीभित्रको लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई लिएर अनावश्यक भ्रम नछर्न आग्रह गरे।

पार्टी रूपान्तरणबारे बोल्दै शर्माले भने, ‘राष्ट्रिय आवश्यकता र बदलिँदो परिस्थितिअनुसार नेपाली कांग्रेसलाई नयाँ सोच, ऊर्जा र दिशासहित अघि बढाउनुपर्ने समय आएको छ। पार्टीको विशेष महाधिवेशनदेखि आगामी १५ औं महाधिवेशनसम्मका प्रक्रिया विधि, विधान र पद्धतिअनुसार अघि बढेका छन्। अपुष्ट आरोप र हल्लाभन्दा तथ्य, प्रमाण र विवेकलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।’

पार्टीलाई चुस्त, व्यवस्थित र योजनाबद्ध रूपमा अघि बढाउँदै देशको समृद्धिमा लाग्नुपर्ने खाँचो औंल्याउँदै उनले थपे, ‘अब काभ्रे कांग्रेसले गाउँ, टोल र जनताको घरदैलोसम्म पुगेर संगठन बलियो बनाउनुपर्छ। अनुभवी नेतृत्व र युवापुस्ताको सहकार्यमा जिल्लामा नयाँ उत्साह, विश्वास र ऊर्जा जगाउनुपर्छ। हामी अध्ययन, मेहनत, एकता र योजनाका साथ पार्टी तथा देशको समृद्धिका लागि अघि बढ्नुपर्छ।’

वरिष्ठ उपसभापति शर्माले संगठन विस्तार र सुदृढीकरणका लागि कार्यकर्ताहरू गाउँ र समुदायस्तरमा पुग्नुपर्ने बताए। कार्यकर्तामा आशा र आत्मविश्वास जगाउन सके मात्र समाजमा कांग्रेसप्रति नयाँ विश्वास स्थापित हुने उनको भनाइ थियो।

प्रधानमन्त्री बालेन शाह तिहारको अवसरमा आयोजित देउसी-भैलो कार्यक्रममा सहभागी भएर नाचगानमा रमाएका छन्।

सोमबार आयोजित कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री शाह चर्चित नेपाली गीत ‘कुटुमा कुटु’ मा छमछमी नाचेका हुन्। मौलिक पर्वको उत्साहमा प्रधानमन्त्री शाह आफैं नाचेको उक्त भिडियो अहिले सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बनेको छ।

सार्वजनिक भिडियोमा प्रधानमन्त्री शाह आफ्ना राजनीतिक सल्लाहकार असिम शाहसहित सचिवालयका सदस्यहरू र कलाकारहरूसँगै तालमा ताल मिलाएर खुलेर नाचिरहेको देखिन्छ।

तिहारको रौनकताबीच देउसी-भैलो टोलीसँगै परम्परागत लयमा प्रधानमन्त्रीको यस्तो रमाइलो प्रस्तुतिलाई सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले निकै रुचाएका छन्।

प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह तिहारको सार्वजनिक बिदामा फरक लुकमा देखिएका छन्।

उनले सोमबार सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत कालो पहिरन र कालो चस्मामा देखिएको आफ्नो नयाँ तस्बिर सार्वजनिक गरेका हुन्।

तिहारको बिदामा फुर्सदिलो समय बिताइरहेका प्रधानमन्त्री शाह तस्बिरमा गाडीभित्र बसेको देखिन्छन्। कालो पहिरन, कालो चस्मा र हल्का बढेको दाह्रीमा देखिएका उनले एक हातले कपाल समातेर क्यामेरातर्फ हेरेका छन्।

उनले तस्बिरसँगै अमेरिकी र्‍यापर जे-जेडको ‘लुसिफर’ गीतको संगीत पनि राखेका छन्। पोस्टमा कुनै सन्देश वा राजनीतिक टिप्पणी नगरी उनले मुस्कानको इमोजी मात्र राखेका छन्।

यसअघि पनि प्रधानमन्त्री शाहलाई लिएर सामाजिक सञ्जालमा ‘लुसिफर’ शब्द जोडेर विभिन्न टिप्पणी हुने गरेका थिए। यसपटक भने उनले त्यही नामको गीतसँगै आफ्नो फरक शैलीको तस्बिर सार्वजनिक गरेका छन्।

प्रधानमन्त्री शाहका फरक शैलीका तस्बिर र पोस्टले बेलाबेला सामाजिक सञ्जालमा चर्चा पाउने गरेका छन्। उनको पछिल्लो तस्बिरले पनि प्रयोगकर्ताको ध्यान खिचेको छ।

नेकपा एमालेका सचिव महेश बस्नेतले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) र भक्तपुर-२ बाट निर्वाचित राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद राजिव खत्रीमाथि राजनीतिक प्रहार गरेका छन्।

उनले प्रधानमन्त्री बालेनलाई ‘लेन्डुप दोर्जेको पार्ट-२’ को भने। साथै, सांसद खत्रीले कहिल्यै भक्तपुर नटेकेको आरोप लगाए।

तिहार, नेपाल संवत् ११४७ न्हूदँ तथा छठ पर्वको अवसरमा एमाले भक्तपुर जिल्ला कमिटीद्वारा आयोजित शुभकामना आदानप्रदान तथा तुच्चा कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै सचिव बस्नेतले यस्तो अभिव्यक्ति दिएका हुन्।

भक्तपुर-२ मा आफूलाई पराजित गरेका रास्वपा सांसद राजिव खत्रीप्रति लक्षित गर्दै बस्नेतले भने, ‘कहिले भक्तपुर नटेकेको, कहिले भक्तपुर नदेखेको, भक्तपुरको कतै ठाउँ थाहा नभएको, घण्टी बजाउँदै जितेको एउटा लाउकेले चुनाव जितेर गयो।’

आफूहरूले बनाएको सडकको भत्किएको पिच टाल्ने हैसियतसमेत नभएको र ३०० मिटर पुल वा सामान्य कामका लागि १ लाख रुपैयाँ बजेट ल्याउन नसक्ने व्यक्ति सांसद बनेको आरोप उनले लगाए।

सांसद खत्रीका कारण भक्तपुरवासीको प्रतिष्ठा र बजेट घटेको दाबी गर्दै बस्नेतले भने, ‘हिजो करोडौं बजेट माग्ने भक्तपुरवासीको आज १० लाख बजेट माग्ने हैसियत छैन। यस्ता नक्कली स्याल र भेडाको छाला ओढेका ब्वाँसाहरूको पर्दाफास गर्नैपर्छ।’

त्यसैगरी प्रधानमन्त्री बालेनप्रति आक्रोश पोख्दै बस्नेतले देशको राष्ट्रियता संकटमा परेको दाबी गरे। ‘लेन्डुप दोर्जेको पार्ट-२ का रूपमा आएका बालेनहरूले जसरी सिक्किमलाई भारतको अंग बनाए, त्यसैगरी नेपाललाई कुनै देशको अंग बनाउने हुन् कि भन्ने चिन्ता लाग्न थालेको छ,’ उनले भने, ‘कतै देश नै ध्वस्त हुने र हामी नेपाली नागरिक हौं भन्न नसक्ने अवस्था आउने हो कि भन्ने संशय पैदा भएको छ।’

नेपाली जनताले खोजेको विकास र समृद्धिको वास्तविक संवाहक नेकपा एमाले र पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओली मात्र भएको दाबी गर्दै उनले एक वर्षयता जनताले भोगेको दुःखको समीक्षा सुरु भइसकेको बताए।

राष्ट्रिय विभूति शंखधर साख्वाको कसम खाँदै बस्नेतले अध्यक्ष ओलीको नेतृत्वमा एमालेले राष्ट्रियताको रक्षा र समृद्धिको अभियानलाई दृढताका साथ अगाडि बढाउने प्रतिबद्धता जनाए।

गृह मन्त्रालयले तिहारका अवसरमा सञ्चालन हुने देउसी-भैलो कार्यक्रममा कसैलाई पनि चन्दा वा दक्षिणा दिन बाध्य पार्न नपाइने जनाएको छ।

मन्त्रालयले नेपाली मौलिक कला, संस्कृति र सामाजिक सद्भावलाई संरक्षण गर्ने गरी अनुशासित तथा मर्यादित रूपमा परम्परागत देउसी-भैलो कार्यक्रम २४सै घण्टा सञ्चालन गर्न दिन जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरूलाई निर्देशन दिएको हो।

गृह मन्त्रालयका अनुसार देउसी-भैलो कार्यक्रम पूर्ण रूपमा स्वेच्छिक र मर्यादित ढंगले सञ्चालन हुनुपर्नेछ। कार्यक्रमका क्रममा कसैलाई चन्दा वा दक्षिणा दिन दबाब दिन पाइने छैन।

त्यस्तै विभिन्न जातजाति, धर्म, भाषा, लिंग वा समुदायप्रति घृणा र द्वेष फैलाउने किसिमका अश्लील नृत्य, गीत, संगीत वा नारा प्रयोग गर्न पनि नदिन निर्देशन दिइएको छ।

चाडपर्व मनाउने क्रममा जुवा तथा तास खेल्न नहुने, सार्वजनिक स्थानमा मदिरा सेवन गरी होहल्ला गर्न नहुने तथा मादक वा लागू पदार्थ सेवन गरेर सवारी साधन चलाउन नहुने मन्त्रालयले जनाएको छ।

अत्यधिक ठूलो आवाजमा साउन्ड सिस्टम वा ध्वनि उपकरण प्रयोग नगर्न पनि भनिएको छ। अस्पताल र वृद्धाश्रमजस्ता संवेदनशील क्षेत्रमा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्ने मन्त्रालयको निर्देशनमा उल्लेख छ।

सार्वजनिक तथा निजी सम्पत्तिको संरक्षण गर्दै वातावरणीय सरसफाइ कायम राख्न र जथाभावी फोहोरमैला नगर्न पनि गृह मन्त्रालयले आग्रह गरेको छ।

काठमाडौं गोर्खाजले प्रस्तुत गरेको १८१ रनको लक्ष्य पछ्याएको चितवन राइनोजले आक्रामक सुरुवात गर्दै पावरप्लेमा २ विकेट गुमाएर ५७ रन जोडेको छ।

त्रिवि अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा जारी एनपीएलको २० औं खेलमा चितवनले ६.४ ओभरको समाप्तिमा २ विकेटको क्षतिमा ५९ रन बनाएको छ। चितवनलाई जितका लागि अब बाँकी ८० बलमा १२२ रन आवश्यक छ। हाल क्रिजमा ड्यान मौसले ४ रन र रवि बोपारा १ रन बनाएर अविजित छन्।

चितवनका लागि ओपनरद्वयले आक्रामक सुरुवात दिलाएका थिए। विष्फोटक ब्याटिङ गरेका कामिल मिशाराले मात्र ११ बलमा १ चौका र ३ छक्का प्रहार गर्दै २८ रन बनाए। उनी ५.२ ओभरमा सहन अराचिगेको बलमा मोहम्मद आदिल आलमको हातबाट क्याच आउट भए।

यसअघि अर्का ओपनर अर्जुन साउदले २१ बलमा ४ चौकासहित २३ रन जोडे। उनलाई ४.६ ओभरमा सन्तोष यादवले बोल्ड गरेका थिए। चितवनले ५.१ ओभरमा ५० रन पूरा गरेको थियो।

काठमाडौं गोर्खाजका लागि बलिङतर्फ सन्तोष यादवले १.३ ओभरमा ९ रन दिएर १ विकेट र सहन अराचिगेले १ ओभरमा ९ रन खर्चेर १ विकेट लिए। यस्तै जहान्दाद खानले २ ओभरमा १४ रन र करण केसीले २ ओभरमा २६ रन खर्चिए। चितवनले अतिरिक्त २ रन पाएको छ।

तिहारको समयमा ठुलो आवाज निकाल्ने २५ वटा मोटरसाइकललाई काठमाडौं प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ।

जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौं मातहतका प्रहरी वृत्त र प्रभागबाट खटिएको टोलीले विभिन्न स्थानमा चेकजाँच तथा निगरानी गर्ने क्रममा ती मोटरसाइकल नियन्त्रणमा लिएको हो।

प्रहरीका अनुसार सवारी साधनको स्वरूप परिवर्तन गरी ठुलो आवाज निकाल्ने मोटरसाइकलमाथि कारबाही गरिएको हो। तिहारका बेला सर्वसाधारणलाई सुरक्षित र शान्त वातावरणमा आवतजावत गर्ने व्यवस्था मिलाउने उद्देश्यले विशेष चेकजाँच गरिएको प्रहरीले जनाएको छ।

नियन्त्रणमा लिइएका २५ वटा मोटरसाइकलमाथि थप अनुसन्धान भइरहेको जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंले जनाएको छ।

कालिकोटबाट बिरामी बोकेर सुर्खेततर्फ जाँदै गरेको बोलेरो जिप दैलेखमा दुर्घटना हुँदा मृत्यु हुनेको संख्या दुई पुगेको छ।

दुर्घटनामा गम्भीर घाइते भएका चालकको पनि उपचारका क्रममा मृत्यु भएपछि मृतकको संख्या दुई पुगेको हो।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय दैलेखका अनुसार कालिकोटको सान्नीत्रिवेणी गाउँपालिका-७ का २२ वर्षीय जिप चालक योगेश सिम्खडाको उपचारका क्रममा मृत्यु भएको छ। उनलाई सुर्खेतस्थित कर्णाली प्रदेश अस्पताल कालागाउँ पुर्‍याइएकोमा चिकित्सकले मृत घोषणा गरेका थिए।

यसअघि सोही दुर्घटनामा सान्नीत्रिवेणी-६ का ४१ वर्षीय रने सार्कीको घटनास्थलमै मृत्यु भएको थियो।

कालिकोटबाट बिरामी लिएर जाँदै गरेको कर्णाली प्रदेश ०२-००१ च १२१५ नम्बरको बोलेरो जिप सोमबार बिहान ८ बजे दैलेखको गुराँस गाउँपालिका-१ काफलतोलीमा दुर्घटनामा परेको थियो।

उक्त जिपमा सान्नीत्रिवेणी-६ मेहेलमुडीकी २७ वर्षीया बिरामी कैली सार्कीसहित उनका आफन्तहरू सवार थिए। दुर्घटनामा घाइते भएका ६ जनामध्ये चालकसहित दुई जनाको ज्यान गएको हो।

बिरामी कैलीसहित अन्य चार जना घाइतेको सुर्खेतस्थित कर्णाली प्रदेश अस्पतालमा उपचार भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ.

अन्तर्राष्ट्रिय दूरसञ्चार संघ (आईटीयू) को महासम्मेलनमा नेपाली प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्दै सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिना कतारको राजधानी दोहा पुगेका छन्।

नोभेम्बर ९ देखि २७ सम्म आयोजना हुने महासम्मेलनमा सहभागी हुन उनी नोभेम्बर ७ मा दोहा पुगेका हुन्। हमाद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उनलाई कतारस्थित नेपाली राजदूतावासका कार्यवाहक राजदूत कुमार राईसहितका अधिकारीहरूले स्वागत गरेका थिए।

मन्त्री तिमिल्सिनाले नोभेम्बर ८ मा कतारका सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री र सञ्चार नियामक प्राधिकरणले आयोजना गरेको मन्त्रीस्तरीय गोलमेच बैठकमा सहभागिता जनाएका थिए। बैठकमा महासम्मेलनका प्रमुख कार्यसूची, दूरसञ्चार क्षेत्रका साझा सरोकार र दोहा घोषणापत्रका विषयमा विभिन्न देशका मन्त्रीहरूबिच छलफल भएको थियो। उनले प्रतिनिधिमण्डल प्रमुखहरूको बैठकमा समेत सहभागिता जनाएका थिए।

कतार भ्रमणका क्रममा मन्त्री तिमिल्सिनाले दोहास्थित नेपाली राजदूतावासको भ्रमण गरी नेपाल-कतार सम्बन्ध र दूतावासका गतिविधिबारे जानकारी लिएका थिए। उनले कतारमा रहेका नेपालीलाई छिटोछरितो र प्रभावकारी सेवा दिन तथा सेवा प्रवाहलाई सहज र पारदर्शी बनाउन सूचना प्रविधिको अधिकतम उपयोग गर्न दूतावासका अधिकारीहरूलाई निर्देशन दिएका थिए। उनले गैरआवासीय नेपाली संघ कतारलगायत नेपाली समुदायका प्रतिनिधिसँग पनि अन्तरक्रिया गरेका थिए।

मन्त्री तिमिल्सिनाको नेतृत्वमा रहेको प्रतिनिधिमण्डलमा मन्त्रालयका सचिव राजेन्द्रकुमार पौडेल, नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणका अध्यक्ष अर्जुन घिमिरे, कार्यवाहक राजदूत कुमार राई र नेपाल दूरसञ्चार कम्पनीकी प्रबन्ध निर्देशक संगीता पहाडी अर्याललगायत सहभागी छन्।

हरेक चार वर्षमा आयोजना हुने आईटीयू महासम्मेलन संघको सर्वोच्च नीति निर्माण गर्ने निकाय हो। यसले संस्थाको नीति, चार वर्षीय रणनीतिक तथा वित्तीय योजना तय गर्नुका साथै विभिन्न पदाधिकारी र सदस्यहरूको निर्वाचन गर्छ। महासम्मेलनमा नेपालको सहभागिताले विश्वव्यापी दूरसञ्चार नीति निर्माणमा नेपालको प्रतिनिधित्व र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।

अलराउन्डर रसिद खानको विष्फोटक अर्धशतकप्रेरित काठमाडौं गोर्खाजले नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) अन्तर्गत सोमबारको डे-नाइट खेलमा चितवनसामु १८१ रनको प्रतिस्पर्धात्मक लक्ष्य प्रस्तुत गरेको छ।

कीर्तिपुरस्थित त्रिवि अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा टस हारेर पहिले ब्याटिङको निम्तो पाएको काठमाडौंले निर्धारित २० ओभरमा ८ विकेट गुमाएर १८० रनको योगफल तयार पारेको हो।

१३ रनमै २ विकेट गुमाएर संकटमा परेको काठमाडौंको इनिङ्स रसिद खानले उकासे। उनले मात्र ३० बलमा २ चौका र ४ छक्का प्रहार गर्दै ५२ रनको उत्कृष्ट अर्धशतकीय इनिङ्स खेले।

रसिदले विलियम बोसिस्टोसँग तेस्रो विकेटका लागि ६२ रन र सहन अराचिगेसँग चौथो विकेटका लागि ५३ रनको महत्वपूर्ण साझेदारी गरे। अराचिगेले २० बलमा ३ चौका र २ छक्कासहित ३३ रन तथा बोसिस्टोले २२ बलमा २७ रनको योगदान दिए।

अन्त्यतिर कप्तान करण केसीले विष्फोटक ब्याटिङ गर्दै मात्र ७ बलमा ३ छक्काको मद्दतले २० रन जोडे। सन्तोष यादवले २ बलमा १ छक्कासहित अविजित ८ रन, मोहम्मद आदिल आलमले ९ रन र जहान्दाद खानले ६ रन बनाउँदा भीम सार्की शून्य रनमा अविजित रहे।

यसअघि स्टार ब्याटर डेभिड वार्नर १ रन र विकेटकिपर साहिल पटेल † ८ रनमै आउट भएका थिए। काठमाडौंले अतिरिक्त १६ रन पाएको थियो।

चितवनका लागि तीव्र गतिका बलर रिजन ढकालले निकै किफायती बलिङ गर्दै ४ ओभरमा मात्र १४ रन खर्चेर ३ विकेट लिए।

यस्तै, कमल ऐरीले ४ ओभरमा २५ रन खर्चेर २ विकेट र सिकन्दर राजाले ३ ओभरमा १९ रन दिएर २ विकेट हात पारे। ड्यान मौसलेले १ विकेट लिए भने कुशल मल्लले २ ओभरमा ३९ रन, रञ्जित कुमारले २ ओभरमा १७ रन, मौसम ढकालले २ ओभरमा १७ रन र रवि बोपाराले १ ओभरमा १३ रन खर्चिए।

बंगलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाले भारतबाट स्वदेश फर्किने तयारीस्वरूप नयाँ पासपोर्ट र राष्ट्रिय परिचयपत्र (एनआईडी) का लागि आवेदन दिएकी छन्। उनले डिसेम्बरमा बंगलादेश फर्किने इच्छा व्यक्त गरेकी छन्।

हसिनाका बेलायतस्थित वकिलहरूले सोमबार नयाँदिल्लीस्थित बंगलादेशको उच्च आयोगलाई पत्र पठाउँदै नयाँ पासपोर्ट र राष्ट्रिय परिचयपत्र जारी गर्न आग्रह गरेका हुन्। उनको यसअघिको पासपोर्ट र राष्ट्रिय परिचयपत्र खारेज भएको विवरण सार्वजनिक भएपछि नयाँ कागजातका लागि अनुरोध गरिएको हो।

रोयटर्सले प्राप्त गरेको पत्रमा हसिनाको बंगलादेशी नागरिकताको आधारमा आवश्यक कागजात छिटो जारी गर्न आग्रह गरिएको छ। तर, उनी कहिले र कुन माध्यमबाट बंगलादेश फर्किने भन्ने निश्चित मिति भने पत्रमा उल्लेख छैन।

बंगलादेशका गृहमन्त्री सलाहुद्दिन अहमदले सोमबार हसिनाको पासपोर्ट र राष्ट्रिय परिचयपत्रसम्बन्धी आवेदनबारे जानकारी आएको तर त्यसको आधिकारिक पुष्टि हुन बाँकी रहेको बताए।

उनले परराष्ट्र र कानुन मन्त्रालयले आवेदनको सत्यता, कानुनी आधार, प्रक्रिया पूरा भए-नभएको र हसिना ती कागजात प्राप्त गर्न योग्य भए-नभएको विषयमा अध्ययन गरिरहेको बताए।

'आवेदनको कानुनी आधार, प्रक्रिया पूरा भएको छ कि छैन र पासपोर्ट माग्ने अधिकार छ कि छैन भन्ने सबै विषय समीक्षा भइरहेका छन्,' उनले पत्रकारहरूसँग भने।

हसिनालाई स्वदेश फर्काउने विषयमा गृहमन्त्री अहमदले भारतसँग कूटनीतिक माध्यमबाट प्रत्यर्पणका लागि पत्र पठाइसकेको जानकारी दिए।

'हामीले कानुनी प्रक्रियाअनुसार उहाँलाई फिर्ता पठाउन भारतलाई पत्र पठाइसकेका छौं,' उनले भने।

प्रत्यर्पणमार्फत फर्काउन बंगलादेशको जोड
बंगलादेशका परराष्ट्र राज्यमन्त्री हुमायुन कबिरले हसिनालाई नयाँ पासपोर्ट दिनुभन्दा भारतबाट प्रत्यर्पणमार्फत फिर्ता ल्याउने सरकारको नीति रहेको बताएका छन्।

उनले बंगलादेश र भारतबीच प्रत्यर्पण सन्धि रहेको उल्लेख गर्दै हसिनालाई स्वदेश फर्काउन यही प्रक्रिया अपनाइने बताए।

'उहाँले न्यायको सामना गर्न आफैं आत्मसमर्पण गर्नुपर्छ,' कबिरले भने।

उनका अनुसार हसिनालाई फिर्ता ल्याउन पासपोर्ट आवश्यक नभई भारतले प्रत्यर्पण सन्धिअनुसार बंगलादेशलाई सुम्पिनुपर्ने हुन्छ।

यसअघि हसिनालाई मृत्युदण्ड सुनाउने मुद्दाका मुख्य अभियोजक एमडी अमिनुल इस्लामले उनको पासपोर्ट आवेदनलाई राजनीतिक गतिविधिका रूपमा व्याख्या गरेका थिए। उनले यसले कानुनी प्रक्रियामा कुनै परिवर्तन नल्याउने बताएका थिए।

भारतमा दुई वर्षदेखि बस्दै हसिना
सन् २०२४ अगस्ट ५ मा विद्यार्थी नेतृत्वको आन्दोलन चर्किएपछि हसिनाले प्रधानमन्त्री पद छाडेकी थिइन्। त्यसपछि उनी हेलिकप्टरमार्फत भारतको नयाँदिल्ली पुगेकी थिइन्। त्यसयता उनी भारतमै बस्दै आएकी छन्।

सन् २०२४ मा भएको आन्दोलनका क्रममा प्रदर्शनकारीमाथि भएको दमनसम्बन्धी मानवताविरुद्धको अपराधको मुद्दामा सन् २०२५ नोभेम्बरमा बंगलादेशको अदालतले उनलाई अनुपस्थितिमै मृत्युदण्ड सुनाएको थियो। हसिनाले भने आफूविरुद्धका आरोप अस्वीकार गर्दै आएकी छन्।

उनले रोयटर्ससँगको कुराकानीमा बंगलादेश फर्किएर अदालतसमक्ष आत्मसमर्पण गर्ने योजना रहेको बताएकी छन्। उनका सहयोगीहरूले पनि आवश्यक प्रक्रिया पूरा भएपछि फर्किने मिति सार्वजनिक गरिने बताएका छन्।

हसिनाको भारतमा निरन्तर उपस्थितिले बंगलादेश र भारतबीचको सम्बन्धमा समेत प्रभाव पारेको छ। बंगलादेशले यसअघि पनि भारतसँग उनको प्रत्यर्पण मागेको थियो। भारतले भने यस विषयमा कानुनी प्रक्रिया र अन्य पक्षलाई ध्यानमा राखेर अध्ययन भइरहेको बताउँदै आएको छ।

यसैबीच, सन् २०२६ फेब्रुअरीमा भएको निर्वाचनमा हसिनाको अवामी लिग पार्टीलाई सहभागी हुन दिइएको थिएन। उक्त निर्वाचनमा तारिक रहमान नेतृत्वको दल विजयी भएको थियो।

हसिनाको सम्भावित स्वदेश फिर्तीले बंगलादेशको राजनीतिक वातावरणमा नयाँ बहस सिर्जना गर्न सक्छ। उनको समर्थन गर्ने र विरोध गर्ने समूहबीच तनाव बढ्न सक्ने विषयलाई लिएर पनि चासो व्यक्त भइरहेको छ। एजेन्सी