पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबादस्थित पाकिस्तान इन्स्टिच्युट अफ मेडिकल साइन्सेस (पिम्स) अस्पतालको नर्सरीमा बुधबार बिहान आगलागी हुँदा १४ नवजात शिशुको मृत्यु भएको छ।

नर्सरीमा रहेका १५ शिशुमध्ये एक जनाको भने उद्धार गरिएको अस्पतालले जनाएको छ। प्रारम्भिक विवरणअनुसार स्थानीय समयअनुसार बिहान ६:३८ बजे नर्सरीभित्र एयर कन्डिसनरमा स्पार्क भएपछि आगलागी सुरु भएको थियो। इन्क्युबेटरमा प्रयोग भइरहेको अक्सिजनका कारण आगो केही सेकेन्डमै तीव्र रूपमा फैलिएको अस्पतालले जनाएको छ।

आगलागीपछि उद्धारकर्मीले भाँचिएका झ्यालबाट नर्सरीमा प्रवेश गरी शिशुहरूलाई बाहिर निकाल्ने प्रयास गरेका थिए। अस्पतालका अनुसार नर्सरीमा रहेका चिकित्सक र नर्सले पनि तत्काल उद्धार प्रयास थालेका थिए। आगोका कारण छतको केही भाग खसेको अस्पतालले जनाएको छ।

घटनापछि केही अभिभावक र आफन्तले उद्धारमा ढिलाइ भएको भन्दै प्रश्न उठाएका छन्। उनीहरूले अस्पतालमा पर्याप्त अग्नि सुरक्षा उपकरण र आपतकालीन व्यवस्था थियो कि थिएन भन्नेबारे छानबिन गर्न माग गरेका छन्। अस्पतालले भने सबै आपतकालीन निकास खुला रहेको र ३५ वटा आगो निभाउने उपकरणसहित आवश्यक सुरक्षा व्यवस्था रहेको जनाएको छ।

आगो नर्सरीमै सीमित भएको र अस्पतालका अन्य भागमा ठुलो क्षति नपुगेको अधिकारीहरूले बताएका छन्। उद्धार टोलीले सोही तलाको अर्को वार्डमा रहेका ७३ जना बिरामीलाई पनि सुरक्षित स्थानमा सारेको अस्पतालले जनाएको छ।

घटनाको छानबिन गर्न इस्लामाबाद जिल्ला प्रशासनले एक समिति गठन गरेको छ। समितिलाई २४ घण्टाभित्र प्रतिवेदन बुझाउन भनिएको छ। समितिले आगलागीको कारण, आगो फैलिनुको अवस्था, अग्नि सुरक्षा व्यवस्था र उद्धार कार्यबारे अनुसन्धान गर्नेछ।

प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले स्वास्थ्य सचिव असलम घौरीलाई पदबाट हटाउन आदेश दिएका छन्। स्वास्थ्य मन्त्री मुस्तफा कमलले घटनामा लापरवाही गर्ने जोसुकै भए पनि कारबाही गरिने बताएका छन्।

प्रधानमन्त्री शरीफ र राष्ट्रपति आसिफ अली जरदारीले घटनाप्रति दुःख व्यक्त गर्दै मृतक शिशुका परिवारप्रति समवेदना जनाएका छन्। जरदारीले अस्पतालहरूमा प्रभावकारी अग्नि सुरक्षा र आपतकालीन व्यवस्था सुनिश्चित गर्न आग्रह गरेका छन्।

भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीमा परेका शव चितवनमा फेला पर्न थालेका छन् । राति ८:३० बजेको समय सम्ममा चितवनमा मात्रै ५३ जनाको शव फेला परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय चितवनका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक रामेश्वर पौडेलले जानकारी दिए ।

‘शव फेला पर्ने क्रम जारी छ, हामी शव व्यवस्थापनमा लागि परेका छौं’–प्रहरी प्रमुख पौडेलले भने ।

रसुवाबाट दिउँसो बाढी चितवन आइपुगेपछि चितवनमा शव फेला पर्न थालेका हुन् । चितवनमा नारायणगढ क्षेत्रबाट ३७ वटा शव फेला परेको छ भने फिस्लिङदेखि मुग्लिनसम्ममा १६ जना गरि ५३ जनाको शव फेला परेको प्रहरी उपरीक्षक पौडेलले जानकारी दिए ।

सुदूरपश्चिम प्रदेशको बाजुरामा स्थित ऐतिहासिक, धार्मिक र सास्कृतिक महत्व बोकेको पर्यटकीय स्थल बडीमालिकामा हजारौ भक्तजनको चहलपहलले गुल्जार बनेको छ। साउन शुक्ल चतुदर्शीका दिन भदौ ११ गते बिहीबार बिशेष पूजाआजासहित मेला लाग्ने भएकाले भक्तजनको उल्लेख्य उपस्थिति छ ।

प्रत्येक वर्ष साउन शुक्ल चतुदर्शीका दिन बडिमालिकामा बिशेष पुनाआजा गरिने र मेला लाग्ने गर्छ । यस पटक भदौ १ गतेदेखि नै बडिमालिकामा मेला सुरु भएको छ। देशभित्र मात्र नभई भारतबाट समेत भक्तजन आउने बडिमालिका मेलाको सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशमा विशेष महत्व रहेको छ ।

परापुर्वकाल देखि नै याहाँ पूजाआजा गर्ने चलन रहिआएको छ । बाईसे चौबिसे राज्य हुदाँ जुम्लाको सिंजा राज्य र डोटी राज्य बाट सरकारी टोली पूजाआजाको सामग्री सहित पूजाआजा गर्न बडीमालिका पुग्ने चलन थियो । भने त्यसपछि पनि सरकारका तर्फबाट दुवै प्रदेशका जुम्ला, कालिकोट, डोटी, बाजुरा लगायतका जिल्ला प्रशासनको टोली पूजा सामग्री सहित बढीमालिका पुगेर पूजाअर्चना गर्ने चलन कायमै छ ।

जिल्ला प्रशासनबाट सुनको सामग्री, टीका लगायतका पूजा सामग्री सहितको टोली चलन अनुसार बडिमालिका पुगिसकेको छ ।

‘सुनको जलफ लगाएको सिक्री, टिका लगायतको पूजाको सामग्रीसहितको गाँथ लगेर जिल्ला प्रशासनको कर्मचारी र एक पुरेत लगायतको ६ जनाको टोली भदौ १ गते नै बडीमालिकाको मेलाको पूजाका लागी याहाँबाट गएको छ’ जिल्ला प्रहरी प्रशासन कार्यालय जुम्लाका प्रशासकीय अधिकृत तथा सूचना अधिकारी मीन बहादुर रावलले भने । बडिमालिकाको पूजाको सामग्रीसहित बडिमालिका पूजाका लागी १ लाखको बजेट नै बिनियोजन गरिने उनले बताए। यसैगरि कर्णाली प्रदेशको कालीकोटबाट पनि जिल्ला प्रशासनको टोली पूजासामग्रीसहित बडिमालिका पुगेको छ ।

यसैगरि डोटी र बाजुरा जिल्लाबाट पनि पूजाआजाको सामग्रीसहित सरकारी टोली बढीमालिका पुगेको छ ।

तीन तहकै सरकारको टोली बडिमालिकामा

संघीय सरकार मातहतरहेको जिल्ला प्रशासनको टोली मात्र पूजाआजाको सामग्रीसहित बडिमालिका जाने गरेको थियो । पछिल्ला वर्षमा तीन तहकै सरकारको टोली पूजाआजा गर्न बडिमालिका जाने चलन सुरु भएको छ । गतबर्ष देखि सुदूरपश्चिमको एक मात्र उपमहानगरपालिका रहेको धनगढी उपमहानगरपालिकाको टोली पनि पूजाआजाको सामग्री सहित बडिमालिका मेलामा जान सुरु गरेको छ । गतबर्ष उपनगर प्रमुख कन्दकला रानाको नेतृत्वमो पूजासामग्री सहित धनगढी उपमहानगरपालिकाको टोली बडीमालिका मेला गएको थियो । यस पटक धनगढी उपमहानगरपालिकाका प्रमुख गोपाल हमालको नेतृत्वमा पूजा सामग्री सहितको धनगढी उपमहानगरपाकिलाको टोली बढीमालिका प्रस्थान गरेको थियो । स्वास्थ्यमा समस्या देखिएपछि नगरप्रमुख हमाल बढीमालिका नपुग्दै फर्केका छन् । धनगढी उपमहानगरपालिकाको टोली पूजाआजाको सामग्री सहित बढीमालिका पुगेको छ ।

यसैगरि सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारका तर्फबाट पनि गतबर्ष देखि पूजाआजाको सामग्री सहित टोली बढीमालिकामा गएको छ । प्रदेश शभा सदस्य पदमबहादुर शाहीको नेतृत्वमा प्रदेश सरकारको टोली पूजाआजाको सामग्री सहित बढिमालिका गएको छ ।

बडिमालिकामा भक्तजनको घुइँचो

बडीमालिका मन्दिरमा भदौ १ गतेदेखि पूजा तथा मेला सुरु भएको छ । मुख्य पूजा भदौ ११ गते हुने भए पनि एकैदिन अत्यधिक दर्शनार्थीको भीड हुने भएकाले यस पटक १० दिनअघिदेखि नै पूजा सुरु गरिएको हो । मेलामा बिभिन्न देशका बिभिन्न जिल्ला तथा भारतको उत्तराखण्डको कुमाउ, गढवाल, पिथौरागढ लगायतको ठाउँबाट समेत तिर्थयात्री र भक्तजना उल्लेख्य संख्यामा आएका छन् । गतबर्ष मेलामा ४५ हजारभन्दा बढी भक्तजन तथा तिर्थालु आएको पूजारीले बताएका छन् ।

रास्वपाका वरिष्ठ नेता एवं प्रधानमन्त्री बालेन शाहले निर्वाचन अघि धनगढीमा चुनावी शभामा बडीमालिकालाई ‘स्विट्जरल्यान्डको बाउ’ भनेर उल्लेख गरेपछि यसको चर्चा थप चुलिएको छ । यस पटक बडिमालिका मेलामा भक्तजन, पर्यटक र तीर्थालुको संख्या उल्लेख्य रुपमा बढेको छ ।

हरेक वर्ष साउन शुक्ल चतुर्दशी अर्थात जनैपूर्णिमाको अघिल्लो दिन मुख्य पूजा हुने गरे पनि अन्य समयमा पनि पर्यटक बडीमालिका पुग्ने गरेका छन् । बडीमालिकाको दर्शन गर्नाले मनोकामना पूरा हुने, रोग निको हुने, पुत्र प्राप्ति हुने लगायतका धार्मिक विश्वास रहिआएको छ ।

समुद्री सतहबाट करिब ४ हजार २ सय मिटर उचाइमा बाजुरा जिल्लामा अवस्थित बडिमालिकामा मनमोहक त्रिवेणी क्षेत्र, २२ पाटन, फाँटमा फुलेका रङ्गीचङ्गी फूल, खेतीबेती, विष्णुपानी, धर्मद्वार बडीमालिका क्षेत्रका प्रसिद्ध तथा आकर्षक स्थल हुन् । खेतिबेती क्षेत्रमा परापूर्वकालमा भगवती र मैसासुरको युद्धका क्रममा रोपिँदै गरेको धान यथास्थितिमा रहेको किंवदन्ती छ ।

परापूर्वकालदेखि बडिमालिकाको पूजा गर्ने प्रचलन अनुसार सरकारी टोली सहित स्थानिय भक्तजन बडिमालिका मन्दिर पुगेका छन् ।

नेपाल टेलिकमले बडीमालिका क्षेत्रमा टावर निर्माण तथा जडान कार्य सम्पन्न गरेर गत सोमबार देखि टु जी र फोर–जी सेवा सञ्चालनमा ल्याएको छ ।

भोटेकोशीमा आज गएको बाढीले बगाएर ल्याएका १८ वटा शव त्रिशूली नदीको गोरखातर्फको बगरमा फेला पारेको छ।

राति ९ः०० बजेसम्ममा गोरखातर्फ १८ वटा शव फेला परेको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी नेत्रप्रसाद शर्माले बताए।

‘शव धमाधम फेला परिरहेका छन्। हालसम्म १८ वटा फेला छ’, उनले भने। शवहरूको खोजीकार्य हालसम्म पनि जारी रहेको उनको भनाइ छ।

जिल्लाको गण्डकी गाउँपालिका वडा नं-८ धवादीघाट, वडा नं-६ भुम्लिचोक, गण्डकी-१ बुट्टार, वडा नं-४ फेवाटार र वडा नं-७ ज्यामिरेघाटस्थित त्रिशूली नदी किनारमा उक्त शवहरू फेला परेका जिल्ला प्रहरी कार्यालय गोरखाका सूचना अधिकारी एवं प्रहरी नायब उपरीक्षक राजकुमार श्रेष्ठले बताए।

नेपाल-चीन सीमावर्ती क्षेत्रमा बुधबार आएको बाढी र पहिरोमा कम्तीमा ९८ जनाको मृत्यु भएको छ भने सयौं मानिस बेपत्ता भएका छन्।

नेपालमा मात्रै कम्तीमा ९५ जनाको मृत्यु भएको प्रधानमन्त्री कार्यालयले जनाएको छ। नेपाल र चीन दुवैतर्फ गरी बेपत्ताको संख्या ६ सयभन्दा बढी पुगेको प्रारम्भिक विवरण छ। नेपालतर्फ ३४१ विदेशी नागरिकसहित ४०३ जना बेपत्ता छन्। पर्यटन बोर्डका प्रवक्ता सुनील शर्माका अनुसार बेपत्ता विदेशीमा भारतका १३३, अमेरिकाका ४७, अस्ट्रेलियाका ३४, बेलायतका ३३ र क्यानडाका २४ जना छन्। तीमध्ये धेरै कैलाश मानसरोवर यात्राका लागि तिब्बततर्फ गएका तीर्थयात्री हुन्।

रसुवाको गोसाइकुण्ड क्षेत्रमा जनै पूर्णिमाको अवसरमा पदयात्रामा गएका कम्तीमा ६२ नेपाली पनि बेपत्ता छन्। नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता अभि नारायण काफ्लेका अनुसार कम्तीमा २८ जना प्रहरीसमेत बेपत्ता भएका छन्।

भोटेकोशी नदीमा बुधबार बिहान आएको बाढीले धेरै गाउँ, सडक र जलविद्युत आयोजनामा क्षति पुर्‍याएको छ। नुवाकोटलगायत प्रभावित जिल्लामा घरका तल्ला हिलोले पुरिएका छन् भने सवारीसाधन पुरिएका छन्। रुखका हाँगा तथा तारहरूमा भग्नावशेष अड्किएको छ। अधिकारीले भोटेकोशी, त्रिशुली र नारायणी नदी आसपासका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरेका छन्। सरकारका प्रवक्ता सस्मित पोखरेलले भारत र चीन दुवैलाई उद्धार प्रयासमा सहयोग गर्न आग्रह गरेको जानकारी दिएका छन्।

उता, चीनको सिजाङ स्वायत्त क्षेत्रको ग्यारोङ काउन्टीमा पहिरोमा परी तीन जनाको मृत्यु भएको छ। यस विपद्मा २६५ जना बेपत्ता भएको चिनियाँ अधिकारीले बताएका छन्। चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङले बेपत्ताको खोजी तीव्र बनाउन, जोखिममा रहेका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सार्न र घाइतेलाई तत्काल उपचार गर्न निर्देशन दिएका छन्। उनले पूर्वसूचना प्रणाली बलियो बनाउन, वैज्ञानिक ढंगले उद्धार गर्न र थप विपत्ति रोक्न आवश्यक कदम चाल्न पनि निर्देशन दिएका छन्।

प्रधानमन्त्री ली छियाङले बेपत्ता र प्रभावितको संख्या तत्काल यकिन गर्न तथा उद्धार र राहत कार्य तीव्र बनाउन निर्देशन दिएका छन्। उनले सम्बन्धित देशसँग समन्वय गरी सूचना आदानप्रदान र उद्धारमा सहकार्य गर्न पनि निर्देशन दिएका छन्। उपप्रधानमन्त्री झाङ गुओकिङको नेतृत्वमा अधिकारीको टोली घटनास्थल पुगेको छ। घटनापछि दुवैतर्फ खोजी तथा उद्धार कार्य जारी छ।

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीबाट प्रभावित नागरिकहरूको तत्काल उद्धार, राहत तथा दीर्घकालीन पुनःस्थापनाका लागि सरकारले प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा आर्थिक सहयोग गर्न सबैमा अपिल गरेको छ।

प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले बुधबार एक सार्वजनिक अपिल जारी गर्दै रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखालगायतका तटीय जिल्लाहरूमा बाढीले अपूरणीय जनधनको क्षति पुर्‍याएको जनाएको छ।

विस्थापित परिवारलाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा व्यवस्थापन गर्न र दीर्घकालीन रूपमा पुनःस्थापना गर्न ठूलो स्रोतको आवश्यकता परेकाले स्वदेश तथा विदेशमा रहेका नागरिक, संघसंस्था एवं दाताहरूलाई कोषमा सक्दो रकम जम्मा गरिदिन सरकारले अनुरोध गरेको हो।

सरकारले आर्थिक सहयोग जम्मा गर्नका लागि विभिन्न बैंकका खाता नम्बरहरू सार्वजनिक गरेको छ।

प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषका खाता नम्बरहरू

हिमालयन बैंक लिमिटेड ($ अमेरिकी डलर खाता) : 01905631210046

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक : 1130100003762001 / 113010000006006

नेपाल बैंक लिमिटेड : 00211600510039000003 / 00200100510039000001

स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंक नेपाल लि. : 01013243801 / 02013243801

एभरेष्ट बैंक लिमिटेड : 00100105200270 / 00101102200012

ग्लोबल आइएमई बैंक लि. : 00401010000057 / 00411010000005

नबिल बैंक लिमिटेड : 1710017505285

कृषि विकास बैंक लि. : 0100201002907014

प्रधानमन्त्री राहत कोषको खाता नम्बर:

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक : 1430100000025006 / 1430100001164001

प्रधानमन्त्री कार्यालयले सार्वजनिक गरेको क्युआर कोड तथा उल्लिखित बैंक खाताहरूमा पारदर्शी रूपमा सहयोग रकम जम्मा गर्न सकिने जनाएको छ।

प्रभावित क्षेत्रमा हाल खोज, उद्धार तथा राहत सामग्री वितरणको काम तीव्र गतिमा अघि बढाइएको छ।

नेपालमा बाढीले निम्त्याएको विनाशकारी विपद्को सामना गर्न भारत सरकारले १० टन मानवीय सहायता तथा अत्यावश्यक औषधि सहयोग पठाएको छ।

भारतीय विदेशमन्त्री डा. एस. जयशङ्करले सामाजिक सञ्जालमार्फत जानकारी दिँदै बाढी प्रभावितहरूको उद्धार तथा राहतका लागि भारतले तत्काल १० टन राहत सामग्री र औषधि नेपालतर्फ पठाएको बताएका हुन्।

विपद्को यस कठिन परिस्थितिमा भारत नेपाल र नेपाली जनताको साथमा दृढतापूर्वक उभिएको विदेशमन्त्री जयशङ्करले उल्लेख गरेका छन्।

बाढीका कारण ज्यान गुमाएका मृतकका परिवारजनप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गर्दै उनले प्राकृतिक विपत्तिबाट प्रभावित सम्पूर्ण नागरिकप्रति ऐक्यबद्धता जनाएका छन्।

यसअघि भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले पनि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहसँग संवाद गर्दै विपद् व्यवस्थापनमा नेपाललाई हरसम्भव सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए।

बुधबार नेपालीका लागि एउटा यस्तो कालो दिन बन्यो, जसमा दिनभर मोबाइलका स्क्रिन, टेलिभिजनका पर्दा, रेडियोका आवाज र सामाजिक सञ्जालका सूचनाले रसुवाको भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीको भयावह तस्बिर देखाइरहे। समाचारसँगै आशा र निराशा, उद्धारको प्रतीक्षा र आफन्तको खोजीमा छटपटाइरहेका परिवारको पीडा पनि निरन्तर सार्वजनिक भइरह्यो।

भोटेकोशीको भेलले बस्ती, सडक, पुल र संरचना मात्रै बगाएन, धेरै परिवारको आशा र भरोसामाथि पनि प्रहार गर्‍यो। बुधबार राति ९ बजेसम्म ९५ जनाको शव फेला परेको विवरणले विपत्तिको गम्भीरता देखाएको छ। तर ती शवको पहिचान हुन बाँकी छ। अझै ८५ जना सुरक्षाकर्मी, ३८४ जना पर्यटक र ६० जना जलविद्युत् आयोजनाका कर्मचारी सम्पर्कविहीन छन्। अर्थात्, खोजी र उद्धारको प्रतीक्षा अझै सकिएको छैन।

सम्पर्कविहीन हुनेमा उद्धार र सुरक्षाका लागि प्रभावित क्षेत्रमा खटिएका नेपाली सेनाका ४४, नेपाल प्रहरीका २८ र सशस्त्र प्रहरी बलका १३ जना सुरक्षाकर्मीसमेत छन्। रसुवागढी भन्सार तथा अध्यागमन कार्यालयका कर्मचारीको अवस्थासमेत अज्ञात छ। विदेशी २९१ र नेपाली ९३ गरी ३८४ पर्यटक सम्पर्कविहीन हुनु पर्यटन क्षेत्रका लागि पनि गम्भीर चिन्ताको विषय हो।

यो विपत्तिको अर्को भयावह पक्ष भौतिक संरचनाको क्षति हो। २२ मोटरेबल पुल र ४० किलोमिटर पक्की सडक पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएको प्रारम्भिक सरकारी विवरण छ। सडक र पुल बगेपछि प्रभावित क्षेत्रसँगको स्थलगत सम्पर्क विच्छेद भएको छ। यसले उद्धारमा थप कठिनाइ सिर्जना गरेको छ।

सरकारका अनुसार भोटेकोशीमा बाढी आएको सूचना बिहान ८:४० बजे प्राप्त भएको थियो। त्यसको पाँच मिनेटमै प्रधानमन्त्रीले सुरक्षा निकायसहित सम्बन्धित सबै निकायलाई खोज तथा उद्धारमा परिचालन हुन निर्देशन दिएका थिए। बिहान ९ बजेबाट जिल्ला प्रशासन र स्थानीय तहमार्फत तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन र सुरक्षित स्थानमा जान सार्वजनिक अपिल गरिएको थियो।

तर विपत्तिको वास्तविक परीक्षा सूचना आएको समयदेखि सुरु हुन्छ। आज दिनभर नेपाली सञ्चारमाध्यममा आएका समाचार, दृश्य र सम्पर्कविहीन आफन्तका विवरणले फसेका नागरिक भएको ठाउँसम्म उद्धार टोली कति छिटो पुग्न सक्छ भन्ने खोजी भइनै रह्यो ।

प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले सामाजिक सञ्जालमार्फत बाढीपीडितलाई सम्बोधन गर्दै सरकार उद्धार, राहत र उपचारमा केन्द्रित रहेको सन्देश दिएका छन्।

सत्तारुढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले पनि भोलि (बिहीबार) बिहान ९ बजे सर्वदलीय बैठक बोलाएको छ। विपत्तिको समयमा राजनीतिक मतभेदभन्दा माथि उठेर राष्ट्रिय संयन्त्रलाई एकीकृत गर्ने अवसरका रूपमा यस बैठकलाई उपयोग गर्न सक्नुपर्छ। उद्धार र राहत कुनै दलको कार्यक्रम होइन, यो राज्य र समाजको साझा जिम्मेवारी हो।

गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) ले पनि विपत्तिमा सहयोग गर्ने घोषणा गरेको छ। देशभित्रका नागरिकदेखि विदेशमा रहेका नेपालीसम्मले सहयोगको हात बढाउनु अहिलेको आवश्यकता हो। तर सहयोगसँगै त्यसको व्यवस्थित परिचालन पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ, ताकि राहत आवश्यक ठाउँमा समयमै पुग्न सकोस्।

आज हामीमध्ये धेरैले सुरक्षित ठाउँमा बसेर मोबाइलमा रसुवाका तस्बिर र समाचार हेर्‍यौँ। कसैका लागि त्यो एउटा समाचार थियो, तर प्रभावित परिवारका लागि त्यो आफ्ना मानिसको जीवन र मृत्युको प्रश्न हो। सामाजिक सञ्जालमा आउने प्रत्येक भिडियो, प्रत्येक फोन र प्रत्येक सूचनाले कसैको मनमा आशा जगाएको छ भने कसैलाई थप पीडा दिएको छ।

त्यसैले अहिले सबैभन्दा ठूलो जिम्मेवारी सूचना फैलाउने होइन, सही सूचना पुर्‍याउने हो। अपुष्ट खबर र अफवाहले उद्धारमा अवरोध पुर्‍याउन सक्छ। आधिकारिक निकाय र विश्वसनीय सञ्चारमाध्यमबाट प्राप्त सूचनालाई मात्र आधार बनाउँदै प्रभावित परिवारको संवेदनशीलतालाई सम्मान गर्नुपर्छ।

आजको दिनले हामीलाई कठोर सत्य सम्झाएको छ, प्राकृतिक विपत्तिको अगाडि राज्यको तयारी, प्रविधि, सुरक्षा संयन्त्र र मानवीय संवेदनशीलताको एकसाथ परीक्षा हुन्छ। अब दोषारोपण र बहसको समय होइन। त्यसको समीक्षा अवश्य गर्नुपर्छ, तर अहिले प्राथमिकता जीवन बचाउनु हो।

हामी जो बाँचेका छौँ, हामीले प्रभावितलाई बाँच्न सहयोग गर्नुपर्छ।

राज्यका उपलब्ध सबै सुरक्षा निकाय, स्वास्थ्य संस्था, उद्धार संयन्त्र, स्थानीय सरकार, स्वयंसेवक र आवश्यक सबै स्रोतसाधनलाई एकीकृत रूपमा परिचालन गर्नुपर्छ। प्रभावित क्षेत्रमा फसेका प्रत्येक व्यक्तिसम्म जतिसक्दो चाँडो उद्धार टोली पुग्नुपर्छ। घाइतेको उपचारमा कुनै कसर बाँकी राख्नु हुँदैन। बेपत्ता नागरिकको खोजीलाई तीव्र बनाउनुपर्छ र पीडित परिवारलाई राज्यको उपस्थितिको अनुभूति दिलाउनुपर्छ।

९५ वटा शव फेला परिसक्दा पनि ९५ परिवारको शोक अझै पहिचानको प्रतीक्षामा छ। सयौँ परिवार आफ्ना मानिसको खबर कुरिरहेका छन्। यही प्रतीक्षालाई अब राज्यको पहिलो प्राथमिकता बनाउनुपर्छ।

भोटेकोशीले आज हामीलाई ठूलो पीडा दिएको छ। यो दिनलाई केवल विपत्तिको दिनका रूपमा सम्झिने होइन, एकअर्काको जीवन बचाउन राज्य र समाज एक ठाउँमा उभिएको दिन बनाउने जिम्मेवारी अब हाम्रो हो।

प्रकृतिले दिएको यो पीडाको उत्तर मानवीय एकता, शीघ्र उद्धार, संवेदनशील राज्य र जिम्मेवार समाजबाट दिनुपर्छ।

भोटेकोशीमा गएको बाढीसँगै तनहुँको त्रिशूली र देवघाटको नारायणीमा छ शव भेटिएका छन्।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी शिवलाल तिवारीका अनुसार मुग्लिनभन्दा केही तल तथा सिमलतालमा एक/एक र देवघाटमा चार शव भेटिएका छन्।

प्रहरी उपरीक्षक टेकबहादुर कार्कीले नदी आसपासका क्षेत्रमा प्रहरीले निगरानी गरिरहेको बताए।

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण देशको कुल विद्युत् उत्पादन क्षमताको करिब १० प्रतिशत प्रणालीबाट बाहिरिएको छ।

बाढीले जलविद्युत् गृह, प्रसारण लाइन र सबस्टेशनहरू ध्वस्त पारेपछि ४३१.१ मेगावाट विद्युत् उत्पादन ठप्प भएको छ भने विभिन्न आयोजनामा कार्यरत १९६ जनाभन्दा बढी कर्मचारी तथा प्राविधिकहरू सम्पर्कविहीन भएका छन्।

ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री विराज भक्त श्रेष्ठका अनुसार विद्युत् उत्पादन, प्रसारण र वितरण संरचनामा ठूलो क्षति पुगे पनि हालसम्म राष्ट्रिय प्रणालीलाई सन्तुलित राख्न नेपाल विद्युत् प्राधिकरण सफल भएको छ।

तर, क्षतिको दायरा अत्यन्त फराकिलो भएकाले आगामी दिनमा माग र आपूर्ति व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बन्न सक्ने भन्दै प्राधिकरणले आपत्कालीन व्यवस्थापनलाई तीव्रता दिएको छ।

बाढीका कारण सञ्चालनमा रहेका १२ वटा विद्युत् उत्पादन केन्द्रहरू पूर्ण रूपमा बन्द भएका छन्। जसअन्तर्गत रसुवागढी (१११ मेगावाट), माथिल्लो त्रिशूली-३ ‘ए’ (६० मेगावाट), सालासुङ्गी (७८ मेगावाट), साञ्जेन (४२.५ मेगावाट), त्रिशूली (२४ मेगावाट), चिलिमे (२२ मेगावाट), लाङटाङ (२० मेगावाट), माथिल्लो साञ्जेन (१४.८ मेगावाट), माथिल्लो मैलुङ (१४.८ मेगावाट), देवीघाट (१४ मेगावाट), मैलुङ (५ मेगावाट) र प्राधिकरणको सौर्य आयोजना (२५ मेगावाट) को उत्पादन ठप्प भएको हो।

यसबाहेक सोही नदी बेसिनमा निर्माणाधीन ४७० मेगावाटका १५ वटा जलविद्युत् आयोजनामा समेत भौतिक क्षति पुगेको छ।

बाढीका कारण विभिन्न आयोजनामा कार्यरत कर्मचारी तथा कामदारहरू ठूलो संख्यामा सम्पर्कविहीन भएका छन्। प्राधिकरणको विवरणअनुसार रसुवागढी जलविद्युत् केन्द्रका ९२ जना र माथिल्लो त्रिशूली ३ ‘ए’ को मर्मतमा खटिएका ४५ जना कामदार सम्पर्कविहीन छन्।

यस्तै, निर्माणाधीन त्रिशूली ३ ‘बी’ साइटका ३२ जना, त्रिशूली २२० केभी हब सबस्टेशनका १६ जना, चिलिमे जलविद्युत् केन्द्रका ७ जना तथा त्रिशूली, देवीघाट र रसुवा वितरण केन्द्रका ४ जना गरी कुल १९६ जनाको अवस्था अज्ञात रहेको छ।

प्रसारण पूर्वाधारतर्फ त्रिशूलीस्थित २२० केभी ३ ‘बी’ हब सबस्टेशन पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएको छ भने धादिङको झरेस्थित ३३ केभी सबस्टेशन ५ फिट लेदोले पुरिएको छ।

यस्तै, चिलिमे-त्रिशूली ६६ केभी, चिलिमे हब-त्रिशूली ३ ‘बी’-मातातीर्थ २२० केभी, त्रिशूली-बालाजु ६६ केभी र समुद्रटार-त्रिशूली १३२ केभी प्रसारण लाइनहरू अवरुद्ध भएका छन्। यसबाट रसुवा जिल्लामा विद्युत् सेवा पूर्ण रूपमा ठप्प भएको छ भने नुवाकोट, धादिङ र गोरखामा आंशिक अवरोध पुगेको छ।

क्षतिग्रस्त संरचनाको मर्मत र वैकल्पिक व्यवस्थाका लागि प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशकसहितको टोली प्रभावित क्षेत्रमा खटिएको छ।

प्रभावित क्षेत्रमा १५ भन्दा बढी सवारीसाधन र प्राविधिक टोली परिचालन गरी धादिङबेँसी सबस्टेशनबाट गजुरी-गल्छी तथा सिन्धुपाल्चोक हुँदै समुद्रटार र चौघडा सबस्टेशनबाट आंशिक विद्युत् आपूर्ति सुरु गरिएको छ।

मन्त्री श्रेष्ठले बेपत्ता कर्मचारीको खोजी, मानवीय सुरक्षा र विद्युत् सेवाको शीघ्र पुनःस्थापनालाई सरकारले उच्च प्राथमिकतामा राखेर काम गरिरहेको जानकारी दिए।

सत्तारुढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेले सर्वदलीय बैठक आव्हान गरेका छन्।

भोलि (बिहीबार) बिहान ९ बजेलाई बोलाइएको बैठकमा भोटेकोशी बाढी, बाढीले पुर्‍याएको क्षति, खोजी, उद्वार, राहत र पुनस्थापनाका विषयमा छलफल गरिने रास्वपाले जनाएको छ ।

बैठक रास्वपा संसदीय दलको कार्यालयमा सिंहदरबारमा बस्ने पार्टी प्रवक्ता जगदीश खरेलले जानकारी दिए ।

यसअघि सभापति लामिछानेले रसुवामा आएको बाढीबाट प्रभावित नागरिकको जीवनरक्षा र उद्धारलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर संयमित तथा जिम्मेवार ढंगले अघि बढ्न पार्टीका नेता, कार्यकर्ता तथा शुभेच्छुकलाई अपिल गरेका थिए।

लामिछानेले बाढी तथा विपद्को जोखिममा रहेका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा जान, जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा नबस्न तथा स्थानीय प्रशासन र सुरक्षा निकायका निर्देशन पूर्ण रूपमा पालना गर्न आग्रह गरेका छन्।

उनले विपद्सम्बन्धी सूचना प्राप्त गर्दा आधिकारिक सरकारी निकाय, स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय तथा विश्वसनीय सञ्चारमाध्यमबाट प्राप्त सूचनालाई मात्र आधार बनाउन आग्रह गरेका छन्। अप्रमाणित सूचना, हल्ला वा अफवाह सामाजिक सञ्जालमा नफैलाउन पनि उनले अनुरोध गरेका छन्।

गलत सूचनाले उद्धार तथा राहत कार्यमा थप कठिनाइ सिर्जना गर्नुका साथै नागरिकमा अनावश्यक त्रास फैलाउन सक्ने भन्दै लामिछानेले संवेदनशील अवस्थामा सबैलाई जिम्मेवार बन्न आग्रह गरेका हुन्।

रास्वपाका स्थानीय तहदेखि केन्द्रीय तहसम्मका नेता तथा सदस्यलाई सम्बन्धित स्थानीय प्रशासन र सुरक्षा निकायसँग समन्वय गरी उद्धार, राहत तथा स्वयंसेवी कार्यमा सक्रिय रूपमा सहभागी हुन पनि उनले आह्वान गरेका छन्।

लामिछानेले विपद्को यस घडीमा नागरिकको जीवनरक्षा, सुरक्षित उद्धार र मानवीय सहयोगलाई सबैको साझा प्राथमिकता बनाउनुपर्ने बताएका छन्। उनले बाढीबाट प्रभावित सबै नागरिकप्रति ऐक्यबद्धता जनाउँदै सुरक्षित रहन र एकअर्कालाई सहयोग गर्न अपिल गरेका छन्।

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा बुधबार आएको विनाशकारी बाढीमा परी साँझसम्म ९५ जनाको शव फेला परेको छ।

प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले साँझ ७:०० बजेसम्मको आधिकारिक विवरण सार्वजनिक गर्दै ८५ जना सुरक्षाकर्मी, ३८४ जना पर्यटक र ६० जना जलविद्युत् आयोजनाका कर्मचारी अझै सम्पर्कविहीन रहेको जनाएको छ। फेला परेका ९५ वटै शवको पहिचान हुन भने अझै बाँकी रहेको छ।

प्रधानमन्त्री कार्यालयका अनुसार बाढी प्रभावित क्षेत्रमा कार्यरत नेपाली सेनाका ४४, नेपाल प्रहरीका २८ र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका १३ जना गरी कुल ८५ जना सुरक्षाकर्मी सम्पर्कविहीन भएका छन्। यसका साथै रसुवागढी भन्सार तथा अध्यागमन कार्यालयका कर्मचारीहरूसमेत सम्पर्कविहीन रहेको सरकारले जनाएको छ।

बाढीका कारण पदयात्रा तथा भ्रमणमा रहेका २९१ जना विदेशी र ९३ जना स्वदेशी गरी कुल ३८४ जना पर्यटक सम्पर्कविहीन भएका छन् भने प्रभावित क्षेत्रका विभिन्न जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत ६० जना कर्मचारीको अवस्था पनि अज्ञात रहेको छ।

बाढीले भौतिक पूर्वाधारमा समेत अपार क्षति पुर्‍याएको छ। प्रधानमन्त्री कार्यालयको तथ्यांकअनुसार बाढीका कारण १९ वटा मोटरेबल पुल र ४० किलोमिटर पक्की सडक पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन्। सडक तथा पुल भत्किएका कारण प्रभावित क्षेत्रमा स्थलगत सम्पर्क विच्छेद भई उद्धार कार्यमा चुनौती थपिएको छ।

सरकारले बाढीको सूचना प्राप्त हुनासाथ तत्कालै तीव्र कदम चालेको जनाएको छ। बिहान ८:४० बजे भोटेकोशीमा बाढी आएको सूचना प्राप्त हुनासाथ ८:४५ बजे प्रधानमन्त्रीबाट सुरक्षा निकायसहित सम्पूर्ण सरोकारवालालाई खोज तथा उद्धारमा खटिन निर्देशन भएको थियो।

त्यसलगत्तै बिहान ९:०० बजेदेखि नै सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालय तथा स्थानीय तहहरूमार्फत तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउन र बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा जान सार्वजनिक अपिल जारी गरिएको थियो।

प्राकृतिक विपत्तिमा ज्यान गुमाएकाहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै प्रधानमन्त्री कार्यालयले शोकसन्तप्त परिवारजनमा गहिरो समवेदना प्रकट गरेको छ।

हाल प्रभावित क्षेत्रमा मानवीय तथा भौतिक क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन गर्ने र खोजी तथा उद्धार कार्यलाई निरन्तर अघि बढाउने काम जारी रहेको सरकारले जनाएको छ।रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीमा परी बुधबार साँझसम्म ९५ जनाको शव फेला परेको छ।

प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले साँझ ७:०० बजेसम्मको आधिकारिक विवरण सार्वजनिक गर्दै ८५ जना सुरक्षाकर्मी, ३८४ जना पर्यटक र ६० जना जलविद्युत् आयोजनाका कर्मचारी अझै सम्पर्कविहीन रहेको जनाएको छ।

प्रधानमन्त्री कार्यालयका अनुसार बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट हालसम्म ९५ जनाको शव फेला परेको भए पनि उनीहरूको पहिचान हुन बाँकी छ।

बाढीमा परी सुरक्षा तथा उद्धारमा खटिएका नेपाली सेनाका ४४, नेपाल प्रहरीका २८ र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका १३ जना गरी कुल ८५ जना सुरक्षाकर्मी सम्पर्कविहीन भएका छन्। यस्तै, रसुवागढी भन्सार र अध्यागमन कार्यालयका कर्मचारीहरूसमेत सम्पर्कविहीन रहेको सरकारले जनाएको छ।

पदयात्रा तथा भ्रमणमा रहेका २९१ जना विदेशी र ९३ जना स्वदेशी गरी कुल ३८४ जना पर्यटक सम्पर्कविहीन भएका छन्। यसका साथै बाढी प्रभावित क्षेत्रका विभिन्न जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत ६० जना कर्मचारीको अवस्था पनि अज्ञात रहेको छ।

बाढीले भौतिक पूर्वाधारमा अपूरणीय क्षति पुर्‍याएको छ। प्रधानमन्त्री कार्यालयको तथ्यांकअनुसार बाढीका कारण १९ वटा मोटरेबल पुल र ४० किलोमिटर पक्की सडक पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन्। जसका कारण प्रभावित क्षेत्रमा सडक सम्पर्क विच्छेद भई उद्धार कार्यमा समेत चुनौती थपिएको छ।

प्राकृतिक विपत्तिमा ज्यान गुमाएकाहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै प्रधानमन्त्री कार्यालयले शोकसन्तप्त परिवारजनमा गहिरो समवेदना प्रकट गरेको छ।

प्रभावित क्षेत्रमा हाल मानवीय तथा भौतिक क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन गर्ने र खोजी तथा उद्धार कार्यलाई तीव्रता दिने काम निरन्तर जारी रहेको सरकारले जनाएको छ।

रसुवास्थित भोटेकोशी नदीमा बुधवार बिहान आएको विनाशकारी भीषण बाढीबाट प्रभावित तथा पीडित नागरिकको उद्धार, राहत र स्वास्थ्य सेवाका लागि गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए)ले तत्काल ५ करोड रुपैयाँ सहयोग गर्ने घोषणा गरेको छ।

बाढीबाट प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यक राहत सामग्री, स्वास्थ्य सेवा तथा पुनःस्थापनाका लागि सहयोग पुर्‍याउने उद्देश्यले संघले यो निर्णय गरेको हो।

गैरआवासीय नेपाली संघका अध्यक्ष डा. हेमराज शर्माको अध्यक्षतामा बुधबार बसेको बृहत् भर्चुअल बैठकले रसुवाका बाढीपीडितका लागि तत्काल राहत तथा स्वास्थ्य सेवामा सहयोग गर्ने निर्णय गरेको हो।

बैठकले प्राकृतिक विपत्तिको यस कठिन घडीमा स्वदेश तथा विदेशमा रहेका नेपालीलाई एकताबद्ध भएर मानवीय सहयोगमा जुट्न आह्वानसमेत गरेको छ।

बैठकलाई सम्बोधन गर्दै अध्यक्ष डा. शर्माले रसुवा क्षेत्रमा बाढीबाट प्रभावित नागरिकको तत्काल उद्धारसँगै दीर्घकालीन राहत तथा पुनःस्थापनाका लागि एनआरएनए सक्रिय रूपमा अघि बढ्ने बताए।

“विपद्को यस कठिन समयमा विदेशमा रहेका नेपालीहरूको सामूहिक सहयोग र ऐक्यबद्धता आवश्यक छ,” बैठकमा अध्यक्ष डा. शर्माले भने। उनका अनुसार संघले तत्काल राहतका साथै प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यकताका आधारमा स्वास्थ्य, पुनःस्थापना तथा अन्य मानवीय सहयोगलाई निरन्तरता दिनेछ।

एनआरएनएका संस्थापक अध्यक्ष डा. उपेन्द्र महतोले बाढी प्रभावित क्षेत्रमा स्वास्थ्य सेवा तत्काल पुर्‍याउन चिकित्सकको विशेष टोली परिचालन गर्न आफ्नो तर्फबाट सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

डा. महतोले प्राकृतिक विपत्तिका बेला घाइते तथा प्रभावित नागरिकको स्वास्थ्य उपचार सबैभन्दा महत्वपूर्ण विषय भएकाले चिकित्सकीय जनशक्ति र आवश्यक स्वास्थ्य सामग्रीसहितको टोली परिचालनमा सहयोग गर्ने बताए। उनले विगतमा नेपालमा भएका विभिन्न प्राकृतिक विपत्तिका समयमा जस्तै यसपटक पनि विश्वभर रहेका नेपालीलाई मानवीय सहयोगका लागि एकजुट हुन आह्वान गरे।

बाढी प्रभावित क्षेत्रमा स्वास्थ्य जोखिम बढ्न सक्ने अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै चिकित्सक टोलीले प्राथमिक स्वास्थ्य उपचार, स्वास्थ्य परीक्षण, औषधि वितरण तथा आवश्यक बैठकले राहत तथा उद्धार कार्यलाई व्यवस्थित रूपमा अघि बढाउन राहत तथा उद्धार उच्चस्तरीय समिति, आर्थिक समिति तथा स्वयंसेवक परिचालन समितिलगायतका संरचना गठन गर्ने निर्णय गरेको छ। बैठकले कोषाध्यक्ष कृष्ण तिमल्सीनाको संयोजकत्वमा आर्थिक संकलन समिति गठन गरेको छ ।

बैठकमा संघका प्रमुख संरक्षक डा. बद्री केसीले गैरआवासीय नेपाली संघले यसअघि प्राकृतिक प्रकोपमा गरेको सहयोगको अनुभवको आधारमा रसुवाका बाढी पिडितलाई उद्धार गर्न सुझाव दिए । उनले देशमा परेको बेलामा एनआरएनएले सहयोग गर्छ भन्ने पहिचान रहेको बताउँदै सबै जनालाई आआफ्नो ठाउँबाट सक्रिय रुपमा खटिन अनुरोध गरे ।

राहत तथा उद्धार उच्चस्तरीय समितिको संयोजकमा एनआरएनए अध्यक्ष डा. हेमराज शर्मा रहनेछन्। समितिमा बाढी प्रभावित क्षेत्रसँग सम्बन्धित एनआरएनए राष्ट्रिय समितिका अध्यक्षहरू तथा संघका सम्पूर्ण पदाधिकारीहरू सहभागी हुने व्यवस्था गरिएको छ।

उच्चस्तरीय समितिले नेपाल सरकार, स्थानीय प्रशासन, प्रभावित क्षेत्रका सम्बन्धित निकाय तथा एनआरएनएका राष्ट्रिय समितिहरूसँग आवश्यक समन्वय गरी राहतको प्राथमिकता निर्धारण गर्नेछ।

बाढीपीडितलाई राहत तथा सहयोग पुर्‍याउने कार्यमा नेपाल सरकारसँग प्रत्यक्ष समन्वय गर्न एनआरएनएका पूर्व कार्यकारी अधिकृत रविकिरण अधिकारीलाई फोकल पर्सनको जिम्मेवारी दिने निर्णय बैठकले गरेको छ।

अधिकारीले प्रधानमन्त्री कार्यालयलगायत सम्बन्धित सरकारी निकायसँग आवश्यक समन्वय गर्ने तथा प्रभावित क्षेत्रको आवश्यकता, राहतको प्राथमिकता र एनआरएनएबाट उपलब्ध गराइने सहयोगबीच प्रभावकारी तालमेल कायम गर्नेछन्।

बैठकमा एनआरएनएका केन्द्रीय पदाधिकारी, केन्द्रीय सल्लाहकार, विभिन्न राष्ट्रिय समितिका अध्यक्ष तथा प्रतिनिधिलगायतको सहभागिता रहेको थियो। सहभागीहरूले रसुवामा देखिएको विपद्को अवस्थाप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गर्दै तत्काल उद्धार तथा राहतसँगै प्रभावित परिवारको दीर्घकालीन पुनःस्थापनामा समेत सहयोग आवश्यक रहेको बताएका थिए।

बैठकमा एनआरएनए यूके, क्यानाडा, नेदरल्याण्ड, स्वीजरल्याण्ड, अष्ट्रेलिया,जापान, सिसेल, साउदी अरब, यूएई, चीन लगायतका देशहरुले आर्थिक सहयोग गर्ने घोषणा गरेका छन् ।

संघले विदेशमा रहेका नेपाली समुदाय, एनआरएनएका राष्ट्रिय समितिहरू, सामाजिक संघसंस्था तथा व्यक्तिगत रूपमा सहयोग गर्न इच्छुक नेपालीलाई उद्धार तथा राहत अभियानमा जोडिन आह्वान गरेको छ।

भोटेकोशीको बाढीमा नेपाल प्रहरीका २८ जना सम्पर्कविहीन बनेका छन् । प्रहरीका प्रवक्ता प्रहरी नायव महानिरीक्षक अभिनारायण काफ्लेले बाढी प्रभावित क्षेत्रमा नेपाल प्रहरीका २८ जना सम्पर्कविहीन भएको बताए ।

उनले अहिलेसम्म ९५ जनाको मृत्यु भएको पनि बताए । मृतकका शव रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, चितवन, तनहुँ, गोरखा, नवलपरासी पूर्वमा भेटिएको काफ्लेले जानकारी दिए ।

बाढी प्रभावित क्षेत्र पुगेका ४०३ पर्यटक बेपत्ता भएका छन् । प्रभावित क्षेत्रमा बेपत्ता भएका पर्यटक, नागरिक, कर्मचारीको खोजीकार्य जारी राखेको उनले बताए ।

त्रिवि शिक्षण अस्पतालको आकस्मिक कक्षको बेड नम्बरमा पल्टिरहेका ३६ वर्षीय गिरीलाल बुढाथोकीको आँखा अस्पतालको सेतो सिलिङमा एकटक अडिएको छ।

शरीरभरि गहिरा र नीला डामहरू छन्। टाउको र ढाडमा सेतो पट्टि बेरिएको छ, अनुहारभरि चोटपटक र सुकिसकेका रगतका छिटा प्रस्ट देखिन्छन्।

छेउमा कोही आफन्त वा स्वास्थ्यकर्मी पुगेर सोधपुछ गर्दा उनी ओछ्यानबाट जुरुक्क उठ्ने कोसिस गर्छन्। तर, शरीरको असह्य दुखाइभन्दा पनि उनको मनभित्र चर्किएको बज्रपातले उनलाई फेरि बेडमै थचक्क पारिदिन्छ।

बुधबार बिहान रसुवाको टिमुरेमा आएको भोटेकोशीको विनाशकारी बाढीबाट भाग्ने क्रममा गम्भीर घाइते भएका गिरीलाललाई नेपाली सेनाको हेलिकप्टरमार्फत उद्धार गरेर दिउँसो काठमाडौं ल्याइएको हो। गिरीलालको शरीर त बाँच्यो, तर उनको श्रीमती र चार छोराछोरी एकै चिहान भयो।

सल्यान घर भई विगत लामो समयदेखि रसुवाको सीमावर्ती टिमुरे बजारमा मजदुरी गर्दै आएका गिरीलाल परिवारका तीन दाजुभाइमध्ये माइला हुन्।

उनको बस्ती भोटेकोशी नदीको सामान्य सतहभन्दा झन्डै ३०० मिटर माथि थियो। नदीबाट यति धेरै उचाइमा रहेको आफ्नो थातथलोमा उर्लिएको भेल पसेर जीवन नै सखाप पार्ला भन्ने उनले कहिल्यै कल्पनै गरेका थिएनन्।

बुधबार बिहान टिमुरेमा पारिलो घाम लागेको थियो। सीमावर्ती बजारमा दैनिक चहलपहल सुरु भइसकेको थियो। बिहान करिब ८ बजेको समयमा गिरीलाल कोठाको फोहोर बाहिर फालेर भर्खरै भित्र पसेका थिए। अचानक बाहिर ठूलो गर्जन सुनियो।

‘आँखाअगाडि सेतो कुहिरोको मुस्लो जस्तो पानीको भयानक मुल्को उर्लिएर आयो,’ अस्पतालको बेडबाट गिरीलालले त्यो भयानक क्षण सम्झिए, ‘केही सोच्नै पाइएन। क्षणभरमै घरभित्र बाढी पस्यो।’

बाढीको भेल घरभित्र पसेपछि गिरीलाल र नातामा उनका एक जना ज्वाइँ पर्ने व्यक्ति ज्यान जोगाउन घरको छतमा पुगे। त्यहाँबाट बाहिर हामफाल्ने क्रममा उनका ज्वाइँलाई उर्लंदो भेलले आँखाअगाडि नै बगाएर लग्यो।

गिरीलाल भने छतबाट हामफालेर नजिकैको भित्तामा पुग्न सफल भए। तर, भत्किएको घरको भग्नावशेषले उनलाई भित्तामै चेप्यो।

उनी भित्ताको एउटा रुखको हाँगा समातेर ज्यान जोगाउने अन्तिम संघर्षमा जुटिरहे। त्यतिञ्जेल उनको टाउको र ढाडमा गम्भीर चोट लागिसकेको थियो। केही सेकेन्डमै उनी उभिएको जमिन भासियो।

तर, भाग्यवश उनले माथिल्लो कान्लो समातेर आफूलाई माथितिर घिसार्न सफल भए। जब उनी माथि सुरक्षित ठाउँमा पुगेर पछाडि फर्किए, त्यहाँ न उनको घर थियो, न त परिवारका कुनै सदस्य नै बाँकी थिए।

बाढीले उनका १३ र १५ वर्षका दुई छोरा, १५ र १८ वर्षका दुई छोरी तथा ३५ वर्षीया श्रीमतीलाई क्षणभरमै निलिसकेको थियो।

घटना हुनुभन्दा करिब आधा घण्टाअघि मात्रै गिरीलालले आफ्ना जेठा दाजु यमलाल बुढाथोकीलाई फोन गरेका थिए। यमलाल आफ्नो उपचारका लागि सल्यानबाट काठमाडौं आएका थिए। फोनमा गिरीलालले दाइको स्वास्थ्य अवस्था सोधेका थिए र भनेका थिए, ‘दाइ, म पनि तपाईंलाई भेट्न काठमाडौं आउँछु।’

तर, त्यो कुराकानी भएको आधा घण्टा बित्न नपाउँदै गिरीलालको फेरि फोन आयो। फोनमा गिरीलालको आवाज कामिरहेको थियो। रुँदै उनले भनेका थिए, ‘दाइ, हाम्रो त सबै सकियो... बाढी आएर घरसँगै सबैलाई बगायो।’

त्यसपछि फोन सम्पर्क टुट्यो। यमलाल भाइको खबर सुनेर स्तब्ध भए। दिउँसो घाइते भाइलाई हेलिकप्टरबाट टिचिङ अस्पताल ल्याइएको खबर पाएपछि उनी दौडिँदै अस्पताल पुगे। अहिले यमलाल भाइको कुरुवा बसेर हेरचाह गरिरहेका छन्।

यमलालका अनुसार बुवाको निधन हुँदा गत वर्षको साउनमा माइला भाइ गिरीलालसँग सल्यानमा भेट भएको थियो। त्यसपछि फोनमा मात्रै कुरा हुन्थ्यो। ‘केही दिनअघि मात्रै कान्छी भतिजीसँग फोनमा कुरा भएको थियो। उसले ‘ठूलोबुबा, म यसपालिको दसैंमा घर आउँछु’ भनेकी थिई,’ यमलालले आँखाभरि आँसु पार्दै भने, ‘दसैंमा आउँछु भन्ने मेरी छोरी अब कहिल्यै नफर्किने गरी गई। भगवान्ले पनि कस्तो बज्रपात पारेको !’

यमलालका अनुसार टिमुरेको उक्त बस्तीमा करिब दुई सय घरधुरी थिए। तर, बुधबारको भीषण बाढीपछि त्यहाँका मुस्किलले २०/३० जना मात्र जीवित बचेका छन्।

टिचिङ अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा गिरीलालसँगै टिमुरेकै कर्म श्रेष्ठ पनि उपचाररत छिन्। उनी पनि आफ्ना आमाबुबालाई बाढीले बगाएपछि भागेर बाँच्न सफल भएकी हुन्।

आफ्नै आँखाअगाडि बुवा र आमा दुवैलाई बाढीले बगाएको विभत्स दृश्य देखेकी उनी यतिबेला गम्भीर मानसिक आघातमा छिन्। उनी बोल्न सक्ने अवस्थामा छैनन्।

अस्पताल परिसरमा रसुवामा आफन्त गुमाएका र सम्पर्कविहीन भएका परिवारजनहरूको रुवाबासी चलिरहेको छ। टिमुरेकी याम्चु तामाङ आफ्ना दिदी-भिनाजु र अन्य आफन्तको खोजीमा बुधबार साँझ टिचिङ अस्पताल पुगेकी थिइन्। तर, घाइतेहरूको सूचीमा आफन्तको नाम नदेखेपछि उनी भक्कानिएर रोइन्।

‘हामी बिहानैदेखि काठमाडौंका सबै अस्पताल चहारिरहेका छौं, कतै अत्तोपत्तो छैन,’ याम्चुले आँसु पुछ्दै भनिन्, ‘उद्धारमा खटिएका हेलिकप्टरले सजिलो ठाउँमा भेटिएका मानिसलाई मात्रै ल्याएछन्। पहिरोमा अड्किएका हाम्रा मान्छेलाई खोजेर छिटो उद्धार गरिदिनुपर्‍यो।’

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयअन्तर्गतको स्वास्थ्य आपत्कालीन कार्यसञ्चालन केन्द्रका अनुसार बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट उद्धार गरिएका घाइतेहरूको काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न अस्पतालहरूमा उपचार भइरहेको छ।

टिचिङ अस्पतालका सूचना अधिकारी कालिप्रसाद रोसराका अनुसार अस्पतालमा भर्ना गरिएका अधिकांश घाइतेहरू हिलाम्मे अवस्थामा र गम्भीर चोटपटकसहित ल्याइएका छन्।

टिचिङ अस्पतालमा उपचाररत १७ जना घाइतेहरूमा रसुवा टिमुरेका ३४ वर्षीय तेजबहादुर तामाङ, ४८ वर्षीय पेमा तामाङ, २५ वर्षीय कुशल मगर, ४० वर्षीय ए. कार्की, २७ वर्षीय राजेन्द्र भट्ट, ३२ वर्षीय मीनबहादुर तामाङ, ३६ वर्षीय गिरीलाल बुढाथोकी, ३५ वर्षीय सुजन बस्नेत, २३ वर्षीय रोहन श्रेष्ठ, ५० वर्षीय बलबहादुर घर्ती, ३० वर्षीय अशोक श्रेष्ठ, २८ वर्षीय कर्म योञ्जन नगरकोटी र २२ वर्षीया सुरुची रानामगर रहेका छन्।

यस्तै दोलखाकी २० वर्षीया रीता डोल्चा, ३५ वर्षीया रीता दोचाच, रामप्रसाद थारू र नाम नखुलेका एक पुरुषको सोही अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ।

यसैगरी, काठमाडौंको राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टरमा नुवाकोट विदुरका भक्त भण्डारी, सीता भण्डारी, विवेक कुमाल र रिहाना लामिछाने गरी ४ जनाको उपचार भइरहेको छ भने छाउनीस्थित वीरेन्द्र सैनिक अस्पतालमा रसुवा गोसाइँकुण्डकी दावा डोल्मा उपचाररत छिन्।

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका सह-प्रवक्ता डा. समीरकुमार अधिकारीका अनुसार रसुवा बाढीका घाइतेहरूको आकस्मिक उपचारका लागि उपत्यकाका ६ वटा ठूला ‘हब’ अस्पतालहरूलाई तयारी अवस्थामा राखिएको छ।

जसमा वीर अस्पताल, राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टर, त्रिवि शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्ज, पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान, निजामती कर्मचारी अस्पताल र वीरेन्द्र सैनिक अस्पताल छाउनी रहेका छन्।

राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीबाट प्रभावित नागरिकहरूको खोज, उद्धार र राहतका लागि राज्यका सम्पूर्ण संयन्त्र परिचालन गर्न प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहलाई आग्रह गरेका छन्।

बुधबार साँझ प्रधानमन्त्री शाहलाई टेलिफोन गर्दै राष्ट्रपति पौडेलले बाढी प्रभावित क्षेत्रको पछिल्लो अवस्थाबारे जानकारी लिएका हुन्।

उनले विपद्‌मा परेका नागरिकको जीवन रक्षा, खोजी तथा राहत कार्यलाई थप तीव्रता दिन सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको राष्ट्रपति पौडेलका प्रेस सल्लाहकार किरण पोखरेलले जानकारी दिए।

संवादका क्रममा प्रधानमन्त्री शाहले बाढीले पुर्‍याएको मानवीय तथा भौतिक क्षतिको विवरणबारे राष्ट्रपतिलाई अवगत गराएका थिए।

प्रधानमन्त्री शाहले प्रभावितहरूको उद्धार, स्वास्थ्य उपचार र राहतका लागि राज्यका सबै सुरक्षा तथा प्रशासनिक अंगहरू परिचालन गरिएको र सरकारले हरसम्भव प्रयास गरिरहेको बताएका थिए।

यसअघि राष्ट्रपति पौडेलले भोटेकोशीको आकस्मिक बाढीबाट भएको ठूलो क्षतिप्रति गहिरो दुःख व्यक्त गर्दै उद्धार र राहतमा सरकार, राजनीतिक दल, सामाजिक संघसंस्था, सुरक्षा निकाय र आम नागरिकलाई एकजुट हुन आह्वान गरेका थिए।

उनले तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउनसमेत अपिल गरेका छन्।

प्रधानमन्त्री बालेन शाहले रसुवाको भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित नागरिकहरूलाई यस कठिन परिस्थितिमा एक्लो महसुस नगर्न आग्रह गर्दै उनीहरूको उद्धार, निःशुल्क उपचार, खानपिन र दीर्घकालीन पुनःस्थापनाको सम्पूर्ण जिम्मेवारी सरकारले लिने घोषणा गरेका छन्।

बुधबार देशवासीका नाममा सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले नागरिकको ज्यान जोगाउनु र प्रभावितलाई सुरक्षा दिनु नै सरकारको पहिलो प्राथमिकता भएको बताए।

घाइतेहरूको उपचारका लागि काठमाडौंको वीर अस्पताल र राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टरमा १०० वटा शय्या पूर्ण रूपमा निःशुल्क व्यवस्था गरिएको जानकारी दिँदै उनले उपत्यकाका अन्य ठूला अस्पताललाई पनि तयारी अवस्थामा राखिएको बताए।

प्रभावित क्षेत्रमै आकस्मिक स्वास्थ्य सेवा पुर्‍याउन ट्रमा सेन्टर, सुरक्षा निकाय, नेपाल स्काउट र विश्व स्वास्थ्य संगठनका चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीको टोली औषधि उपकरणसहित फिल्डमा खटाइसकिएको छ।

बाढीका कारण भत्किएका सडक, पक्की पुल, बिजुली र खानेपानीका संरचनाहरू प्राथमिकताका साथ पुनर्निर्माण गरी जनजीवनलाई चाँडोभन्दा चाँडो पुरानै लयमा फर्काउने प्रतिबद्धता प्रधानमन्त्रीले व्यक्त गरे।

रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र गोरखाका सबैभन्दा बढी प्रभावित पालिकाहरूमा खाद्यान्न, शुद्ध पिउने पानी र अस्थायी आवासको प्रबन्ध तुरुन्त मिलाइएको बताउँदै उनले रातभर पनि खोजी तथा उद्धार कार्य नरोकिने बताए।

संकटको यस घडीमा उच्च राष्ट्रिय एकताको खाँचो औंल्याउँदै प्रधानमन्त्री शाहले पीडित नागरिकलाई सामान्य जीवनमा फर्काउने राज्यको अभियानमा साथ दिन निजी क्षेत्र, उद्योगी-व्यवसायी, युवा स्वयंसेवक र नागरिक समाजलाई अपिल गरेका छन्।

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीमा परी मृत्यु हुने नागरिकको संख्या ९५ पुगेको छ।

नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता अबिनारायण काफ्लेका अनुसार बाढी प्रभावित विभिन्न तटीय क्षेत्रबाट हालसम्म ९५ जनाको शव फेला परेको पुष्टि भएको हो। फेला परेका शवहरूको पहिचान खुलाउने र कानुनी प्रक्रिया पूरा गर्ने कार्य भइरहेको छ।

बाढीमा अझै ठूलो संख्यामा नागरिक तथा सुरक्षाकर्मीहरू बेपत्ता रहेकाले खोजी तथा उद्धार कार्यलाई तीव्र पारिएको प्रवक्ता काफ्लेले बताए।

प्रभावित क्षेत्रमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलको टोलीले डुङ्गा, हेलिकोप्टर तथा विशेष विपद् व्यवस्थापन उपकरणको प्रयोग गरी खोजी तथा उद्धार जारी राखेका छन्।

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीमा परी हालसम्म ९५ जनाभन्दा बढी नागरिकको मृत्यु भएको छ।

विपद्‌मा फसेका नागरिकहरूको खोज तथा उद्धारका लागि राज्यका सम्पूर्ण संयन्त्रहरू परिचालन गरिएको र उद्धार कार्य रातभर जारी रहने प्रधानमन्त्री बालेन शाहले जानकारी दिएका छन्।

बुधबार देशवासीका नाममा सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले बाढीका कारण पुगेको अपूरणीय मानवीय र भौतिक क्षतिले सिङ्गो देश स्तब्ध भएको बताए।

उनका अनुसार नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको टोलीले हेलिकोप्टरमार्फत हालसम्म २५० भन्दा बढी नागरिकको सकुशल उद्धार गरिसकेको छ।

घाइतेहरूको निःशुल्क र सहज उपचारका लागि काठमाडौंको वीर अस्पताल र राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टरमा १०० वटा शय्या सुरक्षित गरिएको छ। यस्तै, ट्रमा सेन्टर, सुरक्षा निकायका चिकित्सक टोली, नेपाल स्काउट र विश्व स्वास्थ्य संगठनका स्वास्थ्यकर्मी तथा अत्यावश्यक औषधि बाढी प्रभावित क्षेत्रमै पठाइसकिएको प्रधानमन्त्रीले बताए।

बाढीबाट नुवाकोटको विदुर; रसुवाको उत्तरगया र गोसाइँकुण्ड; धादिङको गजुरी, गल्छी, बेनीघाट, त्रिपुरासुन्दरी र सिद्धलेख तथा गोरखाको शहीद लखन र गण्डकी गाउँपालिका सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन्। ती क्षेत्रहरूमा खानेकुरा, शुद्ध पिउने पानी, औषधि र अस्थायी आवासको तत्काल व्यवस्था मिलाइएको छ।

आपत्कालीन स्वास्थ्य सेवा र रगतको अभाव हुन नदिन बागमती र गण्डकी प्रदेशका स्वास्थ्य मन्त्रालय, नेपाल रेडक्रस सोसाइटी, रक्तसञ्चार केन्द्र, लायन्स क्लब र स्थानीय सांसदहरूसँग निरन्तर समन्वय भइरहेको उनले बताए।

बाढीबाट भत्किएका सडक, पक्की पुल, विद्युत् र खानेपानी आयोजनाहरू प्राथमिकताका साथ पुनर्निर्माण गरिने प्रतिबद्धता जनाउँदै प्रधानमन्त्री शाहले भने, ‘तपाईंहरूले भोग्नुपरेको पीडा सानो छैन, तर यो कठिन घडीमा तपाईंहरू एक्लो हुनुहुन्न। उद्धार, उपचार, खानपिन र पुनःस्थापनाको पूर्ण जिम्मेवारी राज्यले लिन्छ।’

प्रधानमन्त्री शाहले राहत र उद्धार अभियानमा आ-आफ्नो क्षेत्रबाट हातेमालो गर्न उद्योगी, व्यवसायी, सामाजिक संघसंस्था, युवा स्वयंसेवक र आम नागरिकहरूमा हार्दिक अपिलसमेत गरेका छन्।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले रसुवाको भोटेकोशी बाढी पीडितहरूको उद्धार तथा राहतका लागि ५० लाख रुपैयाँ आर्थिक सहयोग गर्ने निर्णय गरेको छ।

साथै, पार्टीका सम्पूर्ण राजनीतिक तथा साङ्गठनिक गतिविधिहरू अनिश्चितकालका लागि स्थगित गरी सम्पूर्ण शक्ति विपद् व्यवस्थापनमा केन्द्रित गर्ने भएको छ।

चीनको तिब्बततर्फबाट आएको भीषण बाढीका कारण रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, नवलपरासीलगायतका जिल्लामा भएको ठूलो जनधनको क्षतिको समीक्षा गर्न बुधबार बसेको पार्टी सचिवालयको बैठकले यस्तो निर्णय गरेको हो।

रास्वपाका महामन्त्री विपिन कुमार आचार्यद्वारा जारी विज्ञप्तिअनुसार पार्टीको तर्फबाट सरकारको एकद्वार प्रणालीमार्फत ५० लाख रुपैयाँ राहत कोषमा उपलब्ध गराइनेछ।

राहत वितरणलाई पारदर्शी र प्रभावकारी बनाउन एकद्वार प्रणालीबाट मात्र सहयोग गर्न रास्वपाले सबैमा आग्रहसमेत गरेको छ।

विपद् व्यवस्थापनका लागि केन्द्रदेखि स्थानीय तहसम्मका पार्टी समिति, सदस्य र शुभचिन्तकहरूलाई स्थानीय प्रशासन र सुरक्षा निकायसँगको समन्वयमा ‘र्‍याट’ मार्फत उद्धार कार्यमा खटिन निर्देशन दिइएको छ।

यसको समग्र संयोजनको जिम्मेवारी पूर्व र्‍याट संयोजक आशिष थापालाई तोकिएको छ।

विज्ञप्तिमार्फत रास्वपाले बेपत्ता नागरिकहरूको खोजी तीव्र पार्न, बाढी प्रभावित क्षेत्रमा सम्भावित महामारी फैलिन नदिन तत्काल विशेषज्ञ स्वास्थ्य टोली परिचालन गर्न र पीडितहरूका लागि दीर्घकालीन पुनःस्थापनाको ठोस कार्ययोजना ल्याउन सरकारसँग माग गरेको छ।

संकटको यस घडीमा आधिकारिक सरकारी सूचनालाई मात्र आधार मान्न र सामाजिक सञ्जालमा भ्रामक समाचार एवं अफवाह नफैलाउन आग्रह गर्दै रास्वपाले प्राकृतिक विपत्तिको सामना गर्न उच्च राष्ट्रिय एकताका साथ सरकार र अन्य सरोकारवालासँग हातेमालो गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।