विकासे मोडलको विकृत नमुना

सोमबार, २० जेठ २०७६

साढे ३ वर्षमा सम्पन्न हुनुपर्ने १४ मेगावाट क्षमताको निर्माण गर्न सजिलो धरातलमा रहेको र हेटौँंडा नजिक रहेको सानोकुलेखानी तेस्रो जलविद्युत् आयोजना बल्लतल्ल ११ वर्षमा पूरा हुने भएकोछ।

गणतन्त्रको खोजीमा १२ वर्ष

सोमबार, २० जेठ २०७६

आज पनि गणतन्त्रप्रति नागरिक आस्था कमजोर भएको छैन। तर, गणतन्त्र कुनै एक राजाको सट्टा अरू कसैलाई महाराज वा महारानी बनाइदिन ल्याइएछ भन्ने अनुभूतिचाहिँ बढ्न थालेको छ।

विपद्का विडम्बना

सोमबार, २० जेठ २०७६

बचाउन सकिने ज्यान र जोगाउन सकिने धन हेर्दाहेर्दै सत्यानाश भइरहेका छन्। मानौँ, हामी ‘निरो’ को नयाँ अवतार बन्न सकेकामा खुशी छौँ।

छुवाछूत: कहिलेसम्म ?

सोमबार, २० जेठ २०७६

दिनभर नथाक्ने गरी जातीय समानताका गफ हाँक्ने, भाषण गर्ने समाजका अगुवाहरू त बेलुकी आफ्नो घरमा गएर पुरानै ढर्रामा चल्छन्।

सम्झौताको सम्झना

आइतबार, १९ जेठ २०७६

सत्तारूढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) भित्रको विवाद यसपटक अलि अनौठो किसिमले सतहमा आएको छ। प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल दुई पाइलट भएको नेकपाले आर्जन गरेको अहिलेको दुई तिहाइको शक्तिभित्रको अन्तरविरोध हो यो विवाद। दुई अध्यक्षबीच भएको भनिएको ‘गोप्य’ सम्झौता केही अघि दुवैले सार्वजनिक गरेको एउटा पुस्तकभित्र समेटिएको हो।

हो/हल्ला मच्चाउने हो !

आइतबार, १९ जेठ २०७६

अचेल प्रश्न गर्ने गरिएको छ, सरकारले यसरी काम गरिरहेको छ– हो÷हल्ला मच्चाउने हो ? भाषण, लेख आदिमा सोधिन्छ– किन हो÷हल्ला मच्चाएको ? सरकारले यति पनि गर्न नपाउने ?

हात्ती आयो, फुस्सा...

आइतबार, १९ जेठ २०७६

अर्थशास्त्री एवं टेक्नोक्रयाट अर्थमन्त्री भएको बेलामा देश तथा त्यसभित्र रहेका विभिन्न समुदायले उनीहरूको समस्या सम्बोधन गर्लान् भन्ने अपेक्षा राख्नु स्वाभाविक हो । डा. युवराज खतिवडाको सन्दर्भमा कुरा गर्दा उनी दलितहरूका समस्याबारे राम्रो जानकार भएको कुरा उनले दलितका संघ÷संस्थाले आयोजना गर्ने कार्यक्रमहरूमा व्यक्त गरेका विचारबाट थाहा हुन्थ्यो । अतः गत साल र यो साल पनि हामी सबैले उनलाई विभिन्न ज्ञापनपत्रमार्फत दलितका समस्या सम्बोधन गर्नेगरी बजेट व्यवस्था होस् भनी अनुरोध गरेका थियौं ।

बलात्कारपछि एसिड काण्ड

आइतबार, १९ जेठ २०७६

यतिबेला मुलुकमा गम्भीर प्रकृतिका महिला हिंसा, हत्या र आक्रमणका प्रयासहरू भइरहेका छन्। सरकारले समृद्धिको कुरा गरिरहँदा शान्ति सुरक्षाको अभावमा नागरिक छटपटिइरहेका छन्। कतै महिलामाथिका घरेलु हिंसाका घटना घटेका छन् भने कतै यौनजन्य हिंसाले महिलाहरू आक्रान्त छन्। भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा २२ वर्षकी नेपाली महिलामाथि गत वैशाख २९ गते चार जनाले सामूहिक बलात्कार गरेका छन्। उनले आफू बलात्कार भएको मुद्दा मुम्बईस्थित ओसिवारा पुलिस थानामा दर्ता गराएकी छन्।

भियतनाम र कम्बोडियामा ओली भ्रमणको सन्देश

आइतबार, १९ जेठ २०७६

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले मे ९ तारिखबाट १५ तारिखसम्म भियतनाम र कम्बोडियाको भ्रमण गरेर नेपाल फिर्ती हुँदा उपलब्धि र अनुभव के बटुलेर ल्याए भनेर चियोचर्चो सर्वत्र भयो । भियतनामी प्रधानमन्त्री न्गुएन जुवान फुक र कम्बोडियाका प्रधानमन्त्री हु सेनको निमन्त्रणामा प्रधानमन्त्री ओली त्यसतर्फ गएका हँुदा नेपालको राजनीतिक वृत्तमा पनि उत्तिकै चासो र सरोकारका स्वर नसल्बलाएका भने होइनन् । दक्षिणपूर्वी एसियाली मुलुकहरूको अवस्थितिमा बडो रणनीतिक स्थानमा अवस्थित यी दुवै मुलुकको भ्रमण गर्न किन लालायित भए एकाएक ओली ? त्यो भने आमजनताले जान्नैपर्ने विषय छ । पंक्तिकारले आजको यो आलेखमा यो सन्दर्भ कोट्टाउने प्रयत्न गर्नेछ ।

विकासका लागि सांसद

शुक्रबार, १७ जेठ २०७६

समानुपातिक र राष्ट्रियसभाका सांसदलाई समेत रकम दिन स्थानीय पूर्वाधार विकास साझेदारी कार्यक्रमको कार्यविधि परिवर्तन गर्न सकिने सम्भावनासमेत छ।

निजामती प्रशासनमा सुधार

शुक्रबार, १७ जेठ २०७६

कर्मचारी नियुक्ति तथा पदोन्नतिका लागि लिइने परीक्षा र मूल्याङ्कन प्रणाली तथा निजामती कर्मचारीको आचरण र कार्यशैलीमा आमूल परिवर्तनका लागि रणनीति तयार गर्नुपर्ने देखिन्छ।

भारतीय लोकतन्त्रका तीन चुनौती

शुक्रबार, १७ जेठ २०७६

हिन्दु दक्षिणपन्थको प्रवद्र्धन, प्रजातान्त्रिक संस्थालाई कमजोर बनाउने र अलोकतान्त्रिक विचारको विकास गर्ने तीनवटै पक्षले मोदीको दोस्रो कार्यकाल अधिनायकवादी धार्मिक प्रजातन्त्रतर्फ देश रूपान्तरण हुने सम्भावना बढेको छ।

कम्युनिस्ट सरकारले गर्न नसकेको काम

शुक्रबार, १७ जेठ २०७६

अहिलेसम्म बिर्ता समस्या ज्यूँका त्यूँ छन्, मोही समस्या र गुठीका नाममा नापी गरिएका किसानका जग्गा दोहोरो स्वामित्वमा छन्।

राजा वीरेन्द्रको सम्झना

शुक्रबार, १७ जेठ २०७६

दरबारका पुराना फर्निचरसमेत मर्मत गरेर काम चलाउने, उत्ताउलो खर्च नगर्ने, सरल रहन मन पराउने, शिष्टाचारमा विशेष ध्यान दिने, राजोचित व्यवहार प्रदर्शन गर्ने, सबैलाई मीठो बोलेर आफ्नो बनाउने अद्भूत गुण थियो, वीरेन्द्रमा।

लोकप्रिय बजेटको कार्यान्वयनमा चुनौती

बिहिबार, १६ जेठ २०७६

बजेटमा जे–जसरी वितरणमुखी कार्यक्रम ल्याइएका छन्, ती सबैको कार्यान्वयन गर्दा स्रोतको जोहो कसरी गर्ने भन्ने पनि आफैंमा चुनौतीपूर्ण नै छ।

भाजपाः हिजो, आज र भोलि

बिहिबार, १६ जेठ २०७६

भाजपामा यस्तो कुनै वंशवाद छैन, कुनै जातिवाद छैन। पार्टीमा गरेको कामका आधारमा कार्यकर्ता माथि माथि पुग्दै पार्टी नेता हुन पाउँछन्। स्वयम नरेन्द्र मोदी त्यसका ज्वलन्त उदाहरण हुन्।

तातोपानी नाकाको महत्व

बिहिबार, १६ जेठ २०७६

तातोपानी नाका सामान्य व्यापारिक नाकामात्र नभएर नेपाल र चीनबीचको मित्रताको निसानी पनि हो।

खुसी जीवनका तीन गुण

बिहिबार, १६ जेठ २०७६

जीवनभर खुसी रहन संघर्ष गर्ने मानिसलाई जम्मा तीन गुण आवश्यक पर्छ। यी गुणहरूलाई जीवनमा अपनाएर पूर्णताका साथ जिउन सकिन्छ भने योभन्दा सरल उपाय अरू के होला र ?

बरालिने प्रवृत्ति र युवा

बिहिबार, १६ जेठ २०७६

जब व्यक्ति, परिवार, समाज र समुच्च प्रणाली नै कुनै रोगले ग्रसित छ भने सबभन्दा पहिले आकस्मिक उपचारमा लाग्नु जरुरी हुन्छ। श्रम, सिप र सिपालुप्रति उचित सम्मानको अभाव सिर्जना हुनमा ‘बरालिने प्रवृत्ति’ एउटा ठूलो रोगजस्तै सावित भएको छ।

बढ्दो बेरोजगारी र चिन्ता

बिहिबार, १६ जेठ २०७६

शैक्षिक योग्यता, दक्षता अथवा पुख्र्यौली पेसागत अनुभव अथवा सीपका आधारमा स्वरोजगार बन्न सकिने धेरै आधार हुँदाहुँदै पनि जागिर खाने प्रवृत्तिले युवा बेरोजगारी र विशेषगरी शिक्षित बेरोजगारीको स्थितिले भयावह रूप लिन पुगेको हो।