महरा प्रकरणको पाठ

बिहिबार, १६ असोज २०७६

महराले आफूमाथि छानबिन गरियोस् भनी सभामुखबाट राजीनामा गरी मार्गप्रशस्त गरेका छन्, त्यो प्रशंसनीय छ। उनले आफूमाथिको आरोपको छानबिन गराई सबैलाई विश्वस्त तुल्याउन सक्दा मात्र अहिलेको पद्धतिमाथि घट्दै गएको विश्वास बचाउन सकिन्छ।

विशिष्ट व्यक्तित्व

बिहिबार, १६ असोज २०७६

जन्मिएपछि एकदिन सबैले मर्नुुपर्छ। यो शाश्वत सत्यलाई कसैले चुुनौती दिन सक्दैन। हेमराजले पनि सक्नुुभएन। यसकारण भौतिक रूपमा उहाँको अन्त्य भयो। तर उहाँले गर्नुुभएका काम र आभ्यन्तर पहिचानले उहाँ अजर अमर हुुनुुहुुन्छ।

इन्डो–प्यासिफिकको उद्देश्य

बिहिबार, १६ असोज २०७६

हामीले नेपाललाई अमेरिका समर्थक बन्न वा कुनै अर्को देशको विरोधी बन्न कहिल्यै आग्रह गरेका छैनौं। हामी नेपाललाई नेपाल समर्थक हुन आग्रह गर्छौं।

सी विचारको सार

बिहिबार, १६ असोज २०७६

बिआरआई सी विचारको एउटा महत्वपूर्ण अंश हो। तसर्थ विदेशमा हुने चिनियाँ लगानी र सहयोगसँगै सी विचार पनि प्रवाह हुनेछ।

मेलम्चीका म्यादैम्याद

बुधबार, १५ असोज २०७६

१५ वर्ष पुग्यो मेलम्ची आयोजना सुरु भएको। जसको उद्देश्य थियो काठमाडौँबासीलाई स्वच्छ पानी पिउन दिने। यो अवधिमा मेलम्ची आयोजना सम्पन्न हुने मिति प्रत्येक वर्ष त्यसरी सर्दै गयो जसरी अदालतले तारिख सार्ने गर्छ। यस्तो तारिख पर्खिँदा पर्खिँदै थुप्रै वर्ष निराशामा बिताए काठमाडौँबासीले। अझ विशेषगरी दसैँको पूर्वसन्ध्यामा ‘अब दसैँमा चाहिँ मेलम्चीको पानी पिउन पाइन्छ’ भनेर डंका पिटाइन्छ।

निषेधको राजनीति र नैतिकता

बुधबार, १५ असोज २०७६

बिस्तारै अधिनायकवादको ढोका खुल्न लागेको छ। मानिसले बोल्न नपाउने गरी यन्त्रणा दिने छायाँ दलको निर्माण सत्ताले गर्न लागेपछि मानिसमा अधिनायकवादी भयले घर गर्न लागेको छ। यतिसम्म कि प्रमुख प्रतिपक्षी नेताका बाटा पनि छेकिन लागेका छन्। तनहुँको कुनै गाउँमा निर्धारित कार्यक्रममा पुग्नुभएका नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य, संघीय संसद्का सदस्य तथा पूर्वमन्त्री डा. मिनेन्द्र रिजाललाई नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका समर्थक र कार्यकर्ताले लाठी, ढुंगा प्रहार गर्दै आक्रमण गरेका छन्।

किन हुन्छ गर्भमै छोरीको हत्या ?

बुधबार, १५ असोज २०७६

सदियौंदेखि पितृसत्तात्मक सोच र चिन्तनले जेलिएको नेपाली समाज एक्काइसौं शताब्दीको दोस्रो दशक अन्त हुँदासम्म पनि त्यही समस्याले ग्रस्त मात्र नभएर त्यसैको सञ्जालमा अलमलिँदै छ ।

स्वेच्छिक मृत्यु : कुनै दिन पाउनेछ कानुनी मान्यता

बुधबार, १५ असोज २०७६

कथाबाट सुरु गरौं– एकजना बूढो मान्छे जंगलमा दाउरा खोज्न गएछ । दाउराको भारी बोकेर फकि{ंदा उसलाई निकै थकाइ लागेछ । भोक र थकाइले ग्रस्त बूढाले दाउराको भारी डिलमा बिसाएर खुइ्यय गद{ै भनेछ, ‘मलाई काल पनि आएन ।’ यति भन्न नपाउँदै उसका अगाडि काल आएर ‘लौ लिन आएँ’ भन्यो । अनि बूढाले हात जोड्दै भनेछ, ‘साह्रै थकाइलाग्दो मुखबाट फुस्किएछ, अब चाँडै नातिको बिहे हुँदै छ । बिहे सकिएपछि लिन आउनु है !’

विमान सेवाको बिजोग !

बुधबार, १५ असोज २०७६

विमानस्थलभरि ध्वजावाहक जहाज लाम लागेर बसेको देखेपछि एकपटक प्रधानमन्त्रीले सहयात्री साथीसँग भन्नुभएछ– नेपाल वायु सेवासँग निकै धेरै जहाज पो रहेछन् ! साथीले जवाफ दिएछ– तपाईंले भन्नुभएको कुरा ठीक हो प्रधानमन्त्रीज्यू, नेपालमा जहाज थुप्रै छन्, तर प्राय उड्दैनन् । त्यसैले जमिनमा देखिएका हुन् । विमानहरू त आकाशमा देखिनुपर्ने हो । यहाँ ‘वाइडबडी’ जहाज पनि छन्, तर जमिनमा छन्, आकाशमा छैनन् ।

भ्रमण वर्षको संकेत

मङ्गलबार, १४ असोज २०७६

सन् २०२० लाई ‘नेपाल भ्रमण वर्ष’ घोषणा गरेर २० लाखको संख्यामा विदेशी पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्य राखेको सरकारको अहिलेसम्मको तयारी र नेपाल आउने पर्यटकको संख्या हेर्दा यसले मूर्त रूप लिनसक्ने संभावना देखिएको छैन। सर्वसाधारणमाझ लोकप्रिय बन्न विभिन्न कुरा घोषणा गर्ने, केही नीति÷नियम पनि बनाउने तर कार्यान्वयनमा लैजान पटक्कै नसक्ने अधिकांश मन्त्रीको प्रवृत्ति भ्रमण वर्षको सवालमा पनि देखिएको छ।

संक्रमणकालीन न्यायको कसीमा दाहाल

मङ्गलबार, १४ असोज २०७६

गएको असोज ९गते राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगलेशीर्ष नेता तथा द्वन्द्व पीडितबीच काठमाडौँमा अन्तरसंवाद आयोजना ग-यो। द्वन्द्वपीडितका आक्रोशबीच भएको उक्त कार्यक्रममा पीडितकाअन्तरपीडा तथा अधैर्यप्रत्यक्ष सुन्ने र बुझ्ने मौका शेरबहादुर देउवा, माधवकुमार नेपाल र पुष्पकमल दाहालले पाए।

बडादसैं ‘विज्ञान’

मङ्गलबार, १४ असोज २०७६

नेपालमा दुईपटक दसैं मनाइन्छ। चैतमा मनाइने दसैंलाई चैते दसैं तथा सानो दसैं भनिन्छ भने आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म मनाइने दसैंलाई बडादसैं तथा विजयादशमी नामले सम्बोधन गरिन्छ। वास्तवमा नेपाली समाजमा बडादसैंको आफ्नै सामाजिक, सांस्कृतिक तथा मनोवैज्ञानिक महत्व छ।

राजधानी सार्ने हो कि ?

मङ्गलबार, १४ असोज २०७६

राजधानी छिर्ने मुख्य नाका नागढुंगा–नौबिसे सडकमा सवारी जामका कारण सर्वसाधारणले ज्यानै गुमाएपछि गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले सुरक्षा निकायका प्रमुखहरूलाई बोलाएर तत्काल यातायात सहज बनाउने व्यवस्था गर्न आदेश दिनुप¥यो।

मिडियामा महिला विभेद

मङ्गलबार, १४ असोज २०७६

नेपाली मिडियामा महिलाको उपस्थिति पुरुषको तुलनामा अत्यन्तै कम छ। टेलिभिजन, रेडियो र अनलाइनमा हुने बौद्धिक बहसमा आक्कल झुक्कल मात्र, महिलालाई सहभागी गराइन्छ। साप्ताहिक, मासिक वा पाक्षिक पत्रिकाहरूमा मात्र हैन, देशका प्रतिष्ठित राष्ट्रिय दैनिक पत्रिकामासमेत लैंगिक विभेद डरलाग्दो छ।

आपराधिक आक्रमण

सोमबार, १३ असोज २०७६

लोकतन्त्रवादीका निम्ति प्रिय अभिव्यक्ति हुनुपर्छ– ‘म तपाईंका विचारसँग सहमत छैन तर तपाईंको बोल्ने अधिकारका निम्ति म लडिरहनेछु।’ परिस्थिति विपरीत ढंगले विकास भइरहेको छ– ‘तपाईं मेरा विचारसँग सहमत हुनैपर्छ, मसँग असहमत विचार राख्नुभयो, त्यसविरुद्ध म आक्रमण गरिरहनेछु।’ मुलुकमा कस्तो लोकतान्त्रिक अभ्यास भइरहेको छ ? असहमत विचार गलाउन शारीरिक आक्रमणको शृंखला सुरु भएको छ।

एन्टिबायोटिक युगको अन्त्य

सोमबार, १३ असोज २०७६

नेपालमा अझै पनि एन्टिबायोटिक बजारमा सजिलै किन्न पाइन्छ। मेडिकल प्रेसक्रिप्सनबिना औषधि पसलमा खोजे जति एन्टिबायोटिक भेटिन्छ। अधिकांश पसले सकेसम्म बिरामी छिटो निको हुने अर्थात् कडाखालका एन्टिबायोटिक बेच्ने गर्छन्। अस्पताल नपुगी र डाक्टरै नभेटी सजिलै औषधि पाएकामा ग्राहक पनि खुसी नै हुन्छन्। क्षणिक लाभका लागि क्रेता र बिक्रेताबीच हुने यस्तो सौदाबाजीले देशमा दिन÷प्रतिदिन ब्याक्टेरियाले एन्टिबायोटिक प्रतिरोधक क्षमता विकास गर्दै गएको छ।

दसैँको सार्थकता

सोमबार, १३ असोज २०७६

कुनै पनि कार्यालयमा कुनै काम लिएर गयो कि दसैँपछि आउनोस् भन्न थालिएको छ। कसैले कसैलाई तिर्नु पैसा माग्यो कि दसैँपछि भन्ने बहाना सुरु भइसकेको छ। कुनै पनि काम फत्ते गर्ने मिति नजिकै आइसक्दा पनि त्यसलाई टार्नेहरू दसैँलाई नै भजाएर अब दसैँ सकिएपछि भन्न थालेका जताजतै सुनिन्छ। भनाइको मतलव सबै नेपालीलाई यतिबेला दसैँको चटारोले छोइ नै सक्यो भन्दा हुन्छ। बस÷हवाईजहाजको टिकट लिन होस् वा घर पोत्न, खसी÷बोका किन्न होस् वा कपडा जोहो गर्न, सातुसामल जोकाड गर्न होस् वा मरमसला, सबैलाई दसैँले चटारोमा पारेको त यतिबेला।

राजतन्त्र पुनःस्थापनाको प्रश्न

सोमबार, १३ असोज २०७६

असोजको पहिलो बिहान। सगरमाथा टेलिभिजनका अन्तर्वार्ताकारले कांग्रेसी सांसद नारायण खड्कालाई एकपछि अर्को अनेक प्रश्न गर्दै थिए– बढ्दो जनअसन्तोषको सामना गर्दै गणतन्त्र ‘थेगीखाने’ सामथ्र्य छ तपाईंहरूको ? दुईतिहाइको सत्ताधारीसामु मात्र २३ जना निर्वाचित सदस्यबाट बनेको प्रमुख प्रतिपक्ष कसरी प्रस्तुत हुन खोज्दै छ ?

बढ्दै ‘एआई’ अर्थात् क्रृत्रिम बौद्धिकता

सोमबार, १३ असोज २०७६

व्यापारिक निगम र सरकारी नीति निर्माणमा अचेल कृत्रिम बौद्धिकता(एआई)को प्रयोग बढ्दै छ। एआई मेसिन अझै मूलतः प्रयोजनमा नभई नाफालाई जोड दिने संस्थाका हातमा छन्। तर यो नयाँ प्रविधि सामाजिक कल्याणका लागि पनि उत्तिकै प्रभावकारी हुन सक्छ। निगम र सरकारी नीति निर्माणमा अचेल कृत्रिम बौद्धिकता(एआई)को प्रयोग बढ्दै छ। एआई मेसिन अझै मूलतः प्रयोजनमा नभई नाफालाई जोड दिने संस्थाका हातमा छन्। तर यो नयाँ प्रविधि सामाजिक कल्याणका लागि पनि उत्तिकै प्रभावकारी हुन सक्छ।

‘सी विचारधारा’को सान्दर्भिकता

सोमबार, १३ असोज २०७६

नेकपाका नेतृत्व वर्ग तथा ‘बौद्धिक’हरूले गत साता २ दिनसम्म चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका नेताहरूबाट राष्ट्रपति तथा पार्टी महासचिव सी चिनफिङका ‘विचारधारा’बारे प्रशिक्षण लिए। ‘दुई दलबीच विचारधारात्मक छलफल’ भनिए पनि दोहोरो नभएको र चिनियाँहरूले मात्र कार्यपत्र पेस गरी एकोहोरो प्रशिक्षण दिएको सो तामझामपूर्ण कार्यक्रमका सहभागी निकै प्रसन्न देखिन्थे।

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

Ncell Footer Ad