प्रधानमन्त्रीको स्वास्थ्य

बिहिबार, ०५ भदौ २०७६

बुधबार गृहमन्त्रालयमा बसेको संविधान दिवस तथा राष्ट्रिय दिवस मूल समारोह समितिको बैठकमा प्रधानमन्त्री ओलीले विरोधीले आफूलाई ‘मरी हालोस्’ भनेर प्रचार गरेको गुनासोसमेत गरेका छन्। साथै उनले आलोचकहरूलाई आगामी निर्वाचनमा अस्तित्व रक्षाका लागि तयारी थाल्न चुनौतीसमेत दिएका छन्।

असफलताः दोष कसको?

बिहिबार, ०५ भदौ २०७६

पूर्वदरबारिया र पश्चगामी शक्तिको मनोबल बढ्नुमा कमरेड ओलीको आडम्बर,निकम्मापन र अक्षमता जिम्मेवार छैन र ?

सरकारलाई निःशुल्क सल्लाह

बिहिबार, ०५ भदौ २०७६

सरकार र सत्तासीन नेकपालाई एकातर्फ कम्युनिस्ट पार्टीको नाम, गरिमा, इतिहास र आदर्शमा देखिनुपर्ने बाध्यता छ भने अर्कातर्फ भ्रष्टतन्त्र(क्लेप्टोक्रेसी) को संरक्षक बन्नुपर्ने विवशता !

सुरक्षित अर्थतन्त्र, असुरक्षित युवा

बिहिबार, ०५ भदौ २०७६

विदेशी भूमिमै कति नेपालीको अस्तित्व मेटिएको छ। कतिको अस्मिता लुटिएको छ। त्यही अस्तित्व र अस्मिताको मूल्य चुकाएर भित्रिन्छ नेपालमा, कूल राष्ट्रिय बजेटको आधाभन्दा बढी हिस्सा रेमिट्यान्स। जसले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई अहिलेसम्म सुरक्षित बनाइराखेको छ।

‘कश्मीर’मा चीनको चासो

बिहिबार, ०५ भदौ २०७६

पाकिस्तानले संयुक्त राष्ट्र संघमा उठाएको कुरामा चीनले समर्थन गरेपछि कश्मीर मुद्दामा भारत एक्लिन पुग्यो। भारतको पुरानो मित्र रुसका विदेशमन्त्री सर्गेइ लाभारोभले पनि भारतमाथि चिसो पानी खन्याइदिए।

परित्यक्त पीडितहरू

बुधबार, ०४ भदौ २०७६

द्वन्द्व पीडितका समस्या समयमै समाधान गरिएन भने त्यसले भविष्यमा थप नयाँ समस्या जन्माउँछ भन्ने हेक्का सरोकारवाला पक्षले राखेन। सत्ता र शक्ति प्राप्त गर्ने राजनीतिक दलका तुलनामा पीडित व्यक्ति कमजोर हुने भए पनि तिनको आवाज कमजोर छैन।

सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालय सुधार

बुधबार, ०४ भदौ २०७६

मुलुकको दोस्रो ठूलो विश्वविद्यालयका रूपमा रहेको सुदूरपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालयको ‘राजनीति’ पनि बुझिनसक्नुको छ।

मुद्दामा मिडिया ‘ट्रायल’

बुधबार, ०४ भदौ २०७६

अदालतले फैसला गर्नुअघि वा पछि कुनै पनि व्यक्तिलाई मिडियाले दोषी वा निर्दाेष साबित गराउने प्रयासलाई ‘मिडिया ट्रायल’ वा ‘ट्रायल बाई मिडिया’ भनिन्छ।

तीजमा तडकभडक

बुधबार, ०४ भदौ २०७६

दिदीबहिनी मिलेर बनाएको अर्गानिक काँक्राको अचार, लाहुरे भैँंसीको दूध, मोही र दही सबैको स्वाद आज ठूला–ठूला पार्टी प्यालेस र रेस्टुरेन्टका बनावटी परिकारले इतिहास बनाइदिए।

दलित बिर्सिएको सुदूर बजेट

बुधबार, ०४ भदौ २०७६

माओवादी पृष्ठभूमिबाट आएका सुदूरपश्चिम प्रदेशका अर्थमन्त्रीको दलितप्रति कुनै सोचनै नभएको देख्दा अचम्म लाग्यो ।

प्राज्ञलाई प्राथमिकता

मङ्गलबार, ०३ भदौ २०७६

विश्वविद्यालयको उपकुलपति बन्न र बनाउन अहिले अस्वाभाविक लबिङ भइरहेको छ। खासमा विश्वविद्यालयलाई नेतृत्व दिन सक्ने सक्षम र व्यावसायिक व्यक्ति पद याचना गरेर हिँडदैनन्। पद माग्दै हिँड्नेहरू आफैंमा सक्षम होलान् भन्ने हुन्न। त्यसैले अहिलेको अवस्थामा उपकुलपति बन्न ‘प्राज्ञिक’हरू नेताको घरदैलो गर्ने क्रममा छन्। त्यति मात्र होइन, उनीहरूले आफू विश्वविद्यालयको नेतृत्वमा आए शैक्षिक क्षेत्र सुधार गर्ने प्रतिबद्धता पनि दिइरहेका हुन सक्छन्। मुख्य पक्ष आफूलाई नियुक्त गर्ने राजनीतिक दल र नेताको स्वार्थमा काम गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका हुन सक्छन्। त्यसो त राजनीतिक दल र नेताले चाहने पनि आफू र आफ्नो दलप्रति बफादार व्यक्ति नै हो। को व्यक्ति व्यावसायिक र सक्षम छ भन्ने पक्ष उनीहरूका लागि गौण हुन्छ। त्यसैले पनि अहिलेको अवस्थामा उपकुलपति बन्न÷बनाउन खोज्नेहरूको स्वार्थ यस्तै विषयमा मिल्छ। शैक्षिक उन्नयनको पक्ष यतिबेला गौण छ। त्यसैले फेरि यसपटक पनि रिक्त हुन लागेका सातवटा विश्वविद्यालयमा राजनीतिक दलहरूको भागबन्डा र स्वार्थमा उपकुलपति नियुक्तिको चलखेल सुरु भएको छ।

मार्क्सवाद र दलित मुक्ति

मङ्गलबार, ०३ भदौ २०७६

मेरो जन्म, हुर्काइ र पढाइ पञ्चायतकालमा भए तापनि पञ्चायती व्यवस्था हाम्रो हितमा छैन भन्ने चेत तत्कालीन समयमा भूमिगतरूपमा आउने वामपन्थी नेताहरूका प्रशिक्षणबाट थाहा पाएकी थिएँ । किनभने उनीहरूमध्ये धेरैले हाम्रो पाल्पाको घरमा सेल्टर लिन्थे, हामीले पकाएको खान्थे । जातका हिसावले उनीहरू उपल्लो जातकानै हुन्थे । यसरी हाम्रै घरमा आएर हामीले पकाएको खाएर जाने वामपन्थी नेताहरूप्रति हाम्रो सम्मान बढ्नु र उनीहरूको छुवाछूत विरोधी समानताको व्यवहारले हामी प्रभावित हुनु स्वाभाविक थियो । काठमाडौंँ आएपछि वामपन्थी विद्यार्थी राजनीतिमा सक्रिय भएँ । कैयौँ वरिष्ठ नेताहरूबाट प्रशिक्षण लिएंँ । ती सबै प्रशिक्षणको सार माक्र्सवादी विचारधारालेनै आमदलित÷उत्पीडितहरूलाई मुक्ति दिलाउँंछ भन्ने थियो ।

ओलीसरकारले गर्नुपर्ने काम

मङ्गलबार, ०३ भदौ २०७६

नेपालमा पानीजहाजको चर्चा धेरै नै छ। खासगरी ओली सरकारको नेतृत्वमा आएपछि। विभिन्न नदीमा सानै किन नहोस्, पानीजहाज चल्नसमेत थालेका समाचार आइरहेका छन्। त्यसैगरी यो सरकारले अन्तरिक्षमा आफ्नै फुच्चे यान पनि पठायो। यो विश्व रंगमंचमा नेपालीका लागि खुसीको खबर हो।

जम्मु–कश्मिरका कष्ट

मङ्गलबार, ०३ भदौ २०७६

जम्मु कश्मिर लामो समयदेखि राजनीतिक र संवैधानिक दुःखमा छ।भारतीय संविधानको भाग २१ मा अस्थायी, संक्रमणकालीन तथा विशेष उपबन्धको व्यवस्था छ। यही भाग २१ को धारा ३७० मा जम्मु कश्मिर राज्यका सम्बन्धमा अस्थायी उपबन्ध छ।

समाज स्वस्थ बनाउने जिम्मा कसको ?

मङ्गलबार, ०३ भदौ २०७६

गत साता एउटा विद्यालयमा आयोजित कविता वाचन प्रतियोगितामा निर्णायकको भूमिकामा सहभागी हुन पुगेकी थिएँ। कक्षा ३ देखि ५ सम्मका नानीहरू सहभागी उक्त कविता प्रतियोगितामा विभिन्न कविता प्रस्तुत भए, तीमध्ये प्रायः कवितामा ती नानीका आफ्नै भावना होइन, आयोजक विद्यालयका साहित्य रचना विभाग हेर्ने एकजना शिक्षकको जोडदार प्रभाव झल्किन्थ्यो। किनकि प्रस्तुत रचनाहरूमा त्यस्ता शब्द थिए, जसले दलका नेता तथा विभिन्न निकायलाई खुइल्याउने खालका थिए। त्यो तहसम्मको सोचाइ बाल मस्तिष्कमा आउन सक्दैन।

अर्गानिक गाउँबस्ती

मङ्गलबार, ०३ भदौ २०७६

मेरा एक साथीलाई खाना नपच्ने समस्या थियो। विभिन्न स्वास्थ्य संस्थामा स्वास्थ्य परीक्षण तथा अनेक औषधि सेवन गर्दा पनि उनको स्वास्थ्यमा सुधार हुन सकेको थिएन। एक दिन उनी घर आएका बेला छिमेकीसँगको भेटघाट र भलाकुसारीका क्रममा गाउँका एकजना वृद्ध आमाले भाङको तेलमा कोदोको पिठो भुटेर खाली पेटमा हप्ता दिनसम्म खान सल्लाह दिइन्। बिरामीले आमाको सल्लाहअनुसार गरे। उनको स्वास्थ्यमा क्रमिक सुधार आयो। कोदो र भाङको तेलमा के शक्ति थियो, त्यसको वैज्ञानिक कारण त थाहा भएन। तर कोदो र भाङो तेलले उनमा देखिएको वर्षांैको समस्या समाधान भयो।

नेकपा विवादको चुरो

सोमबार, ०२ भदौ २०७६

सिंगापुरबाट ‘उपचार भ्रमण’पछि स्वदेश फर्केका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले अचानक दलभित्र जिम्मेवारी बाँडफाँड टुंग्याएका छन्। तत्कालीन नेकपा (एमाले) र नेकपा (माओवादी केन्द्र) बीच गत वर्ष जेठ ३ गते एकीकरण भई नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) गठन भएको हो। दल एकीकरण प्रक्रिया निर्वाचनमा सफलता हासिल गर्नसमेत कारक रह्यो।मुलुकमा स्थिर सरकार गठन भएमा समृद्धि प्राप्त हुने सपना बाँडेका कारण एकीकरण आवश्यकता महसुस भएकै हो। त्यसै आधारमा निर्वाचनलगत्तै सफलताले अभिभूत भई पार्टीगत एकीकरण भए पनि भावनात्मक एकीकरणका निम्ति भने लामो समय लागेको छ। अहिले पनि दुई अध्यक्ष क्रमशः ओली र पुष्पकमल दाहाललाई पूर्ववत् समूहका नेता तथा कार्यकर्ताले आपसमा चिनाउँदा ‘हाम्रा अध्यक्ष’ भन्ने शब्द प्रयोग गर्ने गरेका छन्। आफ्नातर्फका नेता तथा कार्यकर्ताप्रति दुवैथरीको लगाव छ। खासमा नेकपाभित्र भावनात्मक एकता भइसकेको छैन।

आस्थाका बन्दी उपकुलपति

सोमबार, ०२ भदौ २०७६

केही दिनअगाडि एक विदेशी राजदूत भेट्दा मेलै आफ्नो परिचय दिनेबित्तिकै उनले तीतो व्यंग्यसहित प्रश्न गरे– ‘नेपालमा कसरी विश्वविद्यालय सुधार हुन्छ जहाँ उपकुलपतिको समेत राजनीतिक नियुक्ति हुन्छ?’ विदेशीले यसरी सूक्ष्मरूपमा नेपालको उच्चशिक्षा नियालेको देखेर केही समय म निःशब्द भए। शिक्षामा भइरहेको राजनीतीकरणले देश बर्बाद हुँदा र विदेशीको नजरमा हुर्मत जाँदा पनि कसैको चेत खुलेको छैन। सात विश्वविद्यालयमा छिटै नियुक्त हुने नयाँ पदाधिकारी छनोट गर्ने मापदण्ड र उच्च शिक्षाको भावी कार्यदिशामा बहस हुनुपर्ने हो तर त्यसो हुन सकेको छैन।

फोहोरमैला र पर्यटन

सोमबार, ०२ भदौ २०७६

समृद्धि र सुखको आधार तय गर्नशहरी फोहोर व्यवस्थापनमा विशेष जोड दिनु आवश्यक छ।व्यक्तिको स्वास्थ्य तथा वातावरणसँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय हुनाले यसलाई गहनरूपमा लिनुपर्छ।शहर तथा शहरोन्मुख क्षेत्रको फोहर व्यवस्थापन विश्वभर नै एक चुनौतीका रूपमा देखापरेको छ। नेपाल पनि यस समस्याबाट अछूतो छैन। बढ्दो शहरीकरण, अव्यवस्थित बसोबास, जनसंख्या वृद्धि, बसाइँ सराइ, औद्योगिकीकरण, उपभोगवादी प्रवृत्ति आदिबाट फोहोरमैलाको उत्पादन दिनानुदिन बढदै गएको छ। फोहोरकोउचित व्यवस्थापनले कुनै पनि स्थानविशेषको सभ्यता, संस्कार, व्यवस्थापकीय क्षमता तथा विकासको स्तरसमेतलाईउजागरगर्छ।फोहोर व्यवस्थापनको एकल तथा सर्वमान्य विधि छैन।यो स्थानविशेषको अवस्था तथाव्यवस्थापकीय क्षमतामा निर्भर हुने गर्छ।

भर्‍याङ चढ्दै भ्रष्टाचार

सोमबार, ०२ भदौ २०७६

भ्रष्टाचार पहिला नीतिगत तहमा कम, प्रशासनिक तहमा अलि–अलि हुन्थे। त्यसबेलाका सचिव कलेजबाट लगिन्थे। २००७ सालमा स्नातक तथा स्नातकोत्तर उत्तीर्ण नेपाली देशभरमा ३ सय जनाभन्दा बढी थिएनन्। पढेलेखेका मान्छेको समाजमा ठूलो इज्जत हुन्थ्यो। त्यतिबेलाका मान्छे बाँचुन्जेल मात्र होइन, मरेपछि पनि चरित्रमा दाग लाग्ला कि भन्ने चिन्ता गर्थे। विदेशमा प्रशिक्षण/तालिम लिने चलन भित्रिसकेको थिएन।

Ncell Footer Ad