चाडपर्वमा अर्थतन्त्र चलायमान

चाडपर्वमा अर्थतन्त्र चलायमान

निर्माण क्षेत्रमा ज्यालादारी काम गर्ने गुल्मी खड्गकोटका प्रमोद परियार दसैंमा काठमाडौंबाट घर जाँदैछन् । वैशाखदेखि घर नगएका नेपाली ६ महिनापछि...

बालबालिकालाई दसैंको बिदामा कसरी खुसी राख्ने ?

बालबालिकालाई दसैंको बिदामा कसरी खुसी राख्ने ?

बालकदेखि वृद्धसम्म महिला पुरुष सबै नेपालीका लागि खुसी लिएर आउने चाड हो दसैं । आफन्तसँगको भेटघाट, नयाँ ठाउँको घुमघाम, नयाँ...

स्वार्थको अन्त्य

स्वार्थको अन्त्य

खुशीले म गद्गद् भइरहेकी छु । नहोऊँ पनि कसरी ? आज बाह्र वर्षपछि छोरा विराट घर फर्किरहेको छ । बाह्र...

दसैंं र तिहारको विनिर्माण

दसैंं र तिहारको विनिर्माण

संसारमा सबै मानव समुदायको आ–आफ्नो चाड हुन्छ र मनाउँछन् । नेपालमा जातीय, भाषिक, धार्मिक, सांस्कृतिक, लैंगिक र क्षेत्रगत विधिवता भएकोले...

मधेसमा मौलिक पर्व उल्लास

मधेसमा मौलिक पर्व उल्लास

शुक्रबार, १७ असोज २०७६

मिथिलाञ्चलमा वर्षमा वटा वनरात्रा मनाइन्छ । आषाढ शुक्ल, आश्विन शुक्ल, माघशुक्ल र चैत्र शुक्ल गरी चारवटा नवरात्र मनाइन्छ । यीमध्ये अश्विन शुक्ल नवरात्रा विश्वभरका हिन्दु धर्मावलम्बिहरु निष्ठा एवं उल्लासका साथ मनाउने गर्छन् । चैत्र शुक्ल र आश्विन शुक्लपक्षको नवरात्रा मिथिलाञ्चलमा धुमधामका साथ मनाइन्छ । जसमा श्रद्धालुहरु शक्तिको आराधना गर्ने गर्दछन् । आषाढ शुक्ल र माघ शुक्लपक्षका तिथिहरुलाई ‘गुप्त नवरात्र’ भनिन्छ । यी नवरात्र साधकहरूका लागि उपयोगी मानिन्छन् ।

मर्मअनुसार चाड मनाउने तरिका

मर्मअनुसार चाड मनाउने तरिका

शुक्रबार, १७ असोज २०७६

हरेक चाडपर्वको छुट्टाछुट्टै विशेषता हुन्छ । धर्मअनुसार चाडपर्व फरक भएजस्तै चाडपर्वको मूल मर्म पनि फरक हुन्छ । हिन्दूहरुको सबैभन्दा ठूलो चाडको रुपमा दशैंलाई लिइन्छ । दोस्रोमा तिहार छ । दशैँ र तिहार मनाउनुको धार्मिक कारण फरक छ । दशैं शक्ति बढाउने पर्व हो भने तिहार साहस, प्रेम र भाइचाराको सम्बन्धका लागि हो ।

सावा महिनाको ‘पर्वमाला’

सावा महिनाको ‘पर्वमाला’

बिहिबार, १६ असोज २०७६

असोज आउदा आउदै ‘भदैया’ (वर्षे) धान घरमा भित्रिसकेको हुन्छ । अगहनी (मंसिरमा हुने) मुख्य बाली धानको रोपाइँदेखि ‘सोहनी’ (गोडलेम) सम्म सकिसकेको हुन्छ । सावादेखि डेढ महिनापछि मात्र फेरि कटाइको चटारो आउने वाला हुन्छ । यस बीचको समय जीवनमा उत्सव र उमंगका लागि, रमाइलो र खुसियाली साटासाटका लागि सदुपयोग गर्ने परम्परागत सामाजिक व्यवस्था छ, मधेस तराईमा ।

चाडपर्वमा स्वस्थ खानपानका सूत्र

चाडपर्वमा स्वस्थ खानपानका सूत्र

बिहिबार, १६ असोज २०७६

चाडपर्व तथा उत्सव भन्नेबिक्तिकै खानपानको कुरा आउँछ । मिठो–मसिनो खानपान गरेर चाडपर्वको उमंगमा रमाउनु नेपालीको विशेषता हो ।

दसैंको मौलिकता ओझेलमा

दसैंको मौलिकता ओझेलमा

बुधबार, १५ असोज २०७६

दसैं नेपालीको मौलिक पर्व हो । दसैंको मौलिक धार्मिक तथा आध्यात्मिक पक्ष बिस्तारै ओझेलमा पर्दै जान थालेको प्रति संस्कृतिविद् चिन्तित देखिएका छन् । दसैंको सामाजिक तथा सांस्कृतिक महत्व छँदै छ । दसैं धार्मिक तथा आध्यात्मिक पर्व भएकाले उत्सवसँगै यसको धार्मिक तथा आध्यात्मिक पक्षलाई पनि सँगै लैजानुपर्ने उनीहरुको सुझाव छ ।

दसैँमा इन्टरनेट बन्द

दसैँमा इन्टरनेट बन्द

बुधबार, १५ असोज २०७६

शीर्षक पढ्दा अचम्म लाग्यो होला तर अचम्म नमान्नुस् । यसो हेर्दा सबैलाई हाँसो पनि उठ्न सक्छ । शुरुमा जब मैले यो शीर्षक सोचेँ, एक हिसाबले हाँसो पनि उठ्यो तर गहिरिँदै गएँ र घोत्लिन थालेँ, दसैँलाई यादगार बनाउने हो भने सबैले इन्टरनेटलाई बन्द गर्नुपर्छ भन्नेमा म पक्का हुँदै जान थालेँ ।

थकाली ‘स्वाद’ मा कब्जा

थकाली ‘स्वाद’ मा कब्जा

शुक्रबार, ०३ असोज २०७६

मिठो थकाली खाना खान कहाँ जाने होला ? पोखरा ओर्लनासाथ धेरैले सोध्ने प्रश्न हो यो । अझ आन्तरिक पर्यटकको मुखैमा झुन्डिएको छ, थकाली खानाको स्वाद । त्यसैले त पोखरा झर्नासाथ थकाली भान्छा चहार्न थाल्छन् । हवाईजहाज चढेर आउने आन्तरिक यात्रु त एकघण्टा भोक मारेर भए पनि काठमाडौंबाट उडेर पोखरा ओर्लेपछि बल्ल खाना खान थकाली भान्छाघरतिर हानिन्छन् ।

देब्रे घुँडा

देब्रे घुँडा

शुक्रबार, ०३ असोज २०७६

‘रातभरि राम्ररी सुत्न नै सकिनँ । घुँडाको समस्या फेरि बल्झिएजस्तो छ ।’ बिहानीपख आँखा उघार्नेबित्तिकै वृहत्ले आफ्नो पीडा पत्नीसामु बिसाए ।

हो, छोरी पनि कम छैनन्

हो, छोरी पनि कम छैनन्

शुक्रबार, ०३ असोज २०७६

क्यामेराको आवाज बाहिरै सुनिन्थ्यो, खिचिच्क्क, खिचिच्क्क । ४/५ जनाको समूह ‘परिवार’को आवरण तस्बिर खिच्न व्यस्त देखिन्थे । छेउमा थियो, छाताजस्तो घोप्टो परेको क्यामेराको लाइट (ओक्टा), क्यामेराका लेन्सहरु । मेकअप म्यान कुर्सीमा बसेर पोज दिइरहेकी महिलाको घरि कपाल मिलाइदिन्थे, घरि मेकअप । क्यामेरातिर अप्ठेरो गरी पोज दिइरहेकी व्यक्ति थिइन्, विमान चालक (क्याप्टेन) रीता प्याकुरेल ।

बलात्कार, बलात्कार, बलात्कार

बलात्कार, बलात्कार, बलात्कार

सोमबार, ३० भदौ २०७६

दुई हजार अड्चालीस सालमा मैले एउटा निबन्ध लेखेको थिएँ । त्यसको शीर्षक थियो, नारीभित्र त्यस्तो के छ हजूर । शनिश्चरे कृष्ण मिलको परिसरमा एउटी चौध वर्षकी बालिकाको बलात्कार गरी हत्या गरिएको थियो । घटनास्थलमा त्यो बालिकाको क्षतविक्षत लाश देखेपछि मैले एकै बसाइमा लेखेको थिएँ त्यो निबन्ध ।

अनि ऊ बौलायो

अनि ऊ बौलायो

सोमबार, ३० भदौ २०७६

अनि ऊ बौलायो । मानिस बौलाउने कारण एउटै हुन्छ । बाँच्न पनि नसक्ने र मर्न पनि नसक्ने अवस्थामा पुगेपछि मानिससँग एउटै मात्र विकल्प बाँकी रहन्छ – बौलाउनु । त्यसैले हाम्रो समाजमा ‘मर्नुभन्दा बौलाउनु जाती’ भन्ने गरिएको हो । यही जाती हुने भएर नै होला ऊ बौलायो ।

विश्वासको यांत्रिकी

विश्वासको यांत्रिकी

सोमबार, ३० भदौ २०७६

संसारको ९९ प्रतिशत मानिसलाई ज्ञान–मीमांसा/ज्ञान–पद्धति शास्त्रको बारेमा कुनै जानकारी नै छैन । भनाइको तात्पर्य उनीहरुलाई ज्ञानको सिद्धान्त, विश्वासको परिभाषा र कार्यविधिबारे सामान्य ज्ञान पनि छैन । मुख्यतः विश्वास, धारणा, विचार समाज र संस्कृतिबाट आउँछ । हामी जुन समाजमा हुर्केका छौँ, त्यो समाज जागृत छैन । यसको अर्थ हो, हामीले समाजबाट जति पनि विश्वास लिएका छौँ, त्यसले हाम्रो अनुभूति विकृत बनाएको छ । चेतनाको स्तर बढाउन कुनै भूमिका खेलेको छैन र हामी जागृत छैनौँ ।

बद्लिँदो मिडिया ल्यान्डस्केप

बद्लिँदो मिडिया ल्यान्डस्केप

सोमबार, ३० भदौ २०७६

भेषराज बडालको पेशा हकर, अर्थात् पत्रपत्रिका बेच्ने मानिस हो । एकाबिहानै काठमाडौँ नयाँ सडकबाट पत्रपत्रिका, म्यागेजिनको पोका साइकलको क्यारियरमा राखेर सहरभर पत्रिका बेच्दै हिँड्ने काममा उनी सिपालु मानिन्छन् ।

कम उमेरमै उच्च पद

कम उमेरमै उच्च पद

आइतबार, २९ भदौ २०७६

जसले एउटा लक्ष्य लिएर ‘सपना’ देख्छ । त्यो व्यक्ति सफल पनि हुन्छ । सफलताका लागि लगाब, मिहिनेत, दृढता, योग्यता, क्षमता पनि आवश्यक पर्छ । अहिले युवा पुस्ताको ठूलो जमात के गर्ने र कसो गर्ने भनेर अन्योलमा भौंतारिरहेको छ ।

आकर्षक सयपत्री फुलाउने  विधि

आकर्षक सयपत्री फुलाउने विधि

आइतबार, २९ भदौ २०७६

दशैं-तिहार नजिकिँदै गर्दा घर तथा गार्डेनमा सयपत्री रोपेर सजाउने नेपालीको परम्परा नौलो हैन । विशेषगरी दशैं–तिहारमा गाउँघरका फुलबारी होस् वा आधुनिक सहरिया घर तथा गार्डेनै किन नहोस् अधिकांशले सयपत्री फुलाएको देखिन्छ ।

चुज गरेर मात्रै पुस्तक पढ्छु

चुज गरेर मात्रै पुस्तक पढ्छु

आइतबार, २९ भदौ २०७६

फिल्म ‘क्याप्टेन’बाट अभिनय गरेर नेपाली फिल्म क्षेत्रमा आएकी अभिनेत्री हुन् उपासना सिंह ठकुरी । उनी अभिनित ‘कबडी कबडी कबडी’ फिल्म प्रदर्शनको तयारीमा छ । उनले आफूलाई प्रिय लाग्ने कुरा ‘नागरिक परिवार’लाई यसरी बताएकी छन्ः

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

Ncell Footer Ad