"
शोभा ज्ञवाली

शोभा ज्ञवाली

परिश्रमी दम्पत्ती

शनिबार, ०२ असार २०७५

‘ढुंगाको काप फोरेर पनि उम्रन्छ पीपल सिर्जनाशक्ति संसारमा कैल्यै हुँदैन विफल’ राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेले के देखेर यो कविताका पंक्ति फु-याए, उनै जानून् तर मनाङको भ्राताङस्थित स्याउबारी देख्नेलाई भने लाग्छ– पक्कै हाम्रा कविलाई यस्तै स्याउबारीबाट प्रभावित भएर यो कविता फुरेको हुन सक्छ। यो अनुमान लगाउनेलाई गलत भनि हाल्न पनि मिल्दैन किनकि न यहाँ बसेर खेती गर्ने सुविधाजनक वातावरण छ, न त बजार अनि ढुवानीको सहज व्यवस्था नै।

महिलामैत्री छ त बजेट?

आइतबार, २७ जेठ २०७५

बजेट मुलुकको आय/व्यय निर्धारण गर्ने माध्यम हो। मुलुकमा जति पनि विकास निर्माणका काम हुन्छन्, बजेटमा उल्लेख भएअनुसार नै हुन्छन्। यस अर्थमा बजेट मुलुकको आर्थिक पाटो सन्तुलनमा राख्ने हिसावले निकै महत्वपूर्ण छ। तर विडम्बना, नेपालमा यस्तो महत्वपूर्ण विषय भइकन पनि बजेट प्रस्तुति विवादमा पर्दै आएको थियो। कहिले जनप्रतिनिधिमूलक संस्था संसद्मा पेश गर्ने अवस्था नहुने तथा कहिले पेश गर्ने क्रममै अवरोध हुने प्रक्रियाले प्राथमिकता पाए। त्यसमाथि बजेट यही दिन पेश गर्ने भन्ने कुनै कानुनी प्रावधानसमेत नहुनाले पनि यो सत्तासीन दलहरूको स्वार्थअनुकूल प्रस्तुत गर्ने परिपाटी बस्दै आयो।

गुराँस र उत्तिसको प्रेम (फोटो फिचर)

बुधबार, १६ जेठ २०७५

गुराँसे डाँडा पुग्दा हरकोही त्यहाँ टक्क अडिन्छ, फूल हेर्न होइन, सम्पूर्ण प्रकृतिको सुन्दरता खुलेको हेर्न । संसारका केही अनुपम सौन्दर्यका खानी छन्, जस्तो हल्यान्डमा ट्युलिप फूल, जापानको साकुरा अनि हाम्रो नेपालमा गुराँस ! यसअघि मैले गुराँशे डाँडोको ख्याति नसुनेको होइन तर त्यहाँ पुग्दा भने प्रकृतिले रातो, नीलो, गुलाबी रङले एकअर्कालाई छ्यापेर खेलिरहेको छजस्तो लाग्यो ।

परिवार जोड्ने तत्व

बुधबार, १६ जेठ २०७५

हाम्रो समाजमा सधैं राम्रा कुरा मात्र हुँदैनन्, यहाँ यस्तै एउटा समस्य औंल्याउने प्रयास गरिएको छ । समाजमा हुने नराम्रा घटनाबाट हामीले पाठ सिकी, आउँदा दिनमा त्यस्तो हुनबाट जोगिनु वा जोगाउनु पर्छ ।

रोमाञ्चक रारा

शनिबार, १२ जेठ २०७५

२०२० फागुन २० मा रारा पुगेका कवि मविवि शाहले आफूलाई थाम्नै सकेनन्। अनि टुसुक्क बसे। र, रारा तालको सुन्दरता पोख्न थालिहाले कविताका रूपमा। भन्ने गरिन्छ– जहाँ रवि पुग्दैन, त्यहाँ कवि पुग्छ। उनले रविले समेत नियाल्न नसकेको ‘परी’ अर्थात् रारा तालको सुन्दरता छताछुल्ल पारिदिए, कागजका पानामा। जसलाई अहिले पनि उनी बसेर लेखेको ठाउँमै राखिएको शिलालेखमा पढ्न सक्छन् जोकोहीले।

हवाई यातायातमा बेहाल

बिहिबार, १० जेठ २०७५

सिन्डिकेट अहिले नेपालमा बहुप्रचलित शब्द बनेको छ । हुन पनि यातायातदेखि शिक्षा हुँदै स्वास्थ्य क्षेत्रसम्म यो शब्द वनमाराझैँ फैलिएको छ । जसले एक÷दुई हैन, सबै नेपालीलाई उत्तिकै सताएको छ । पछिल्लो पटक वर्तमान सरकारले जनतालाई दुःख दिने यो सिन्डिकेटको जालो तोड्ने प्रयास गरेको छ । यातायात क्षेत्रमा व्याप्त सिन्डिकेटविरुद्ध धावा बोलेर यो कामको सुरुवात गरिएको छ, जसलाई सकारात्मक पनि मान्नुपर्छ ।

समृद्धि सपनाका प्राथमिकता

सोमबार, २४ बैशाख २०७५

राजनीतिक हिसाबले नेपाली समाज जहिले पनि अस्थिर रह्यो। कुनै पनि सरकारले पूर्ण अवधि काम गर्ने अवसर पाएनन्, चाहे त्यो शासकहरूका कारण होस् वा राजतन्त्र, चाहे देखिने आन्तरिक कारण हावी भएर होस् या परोक्ष भूमिका निर्वाहक बाह्य शक्तिका कारण । राजनीतिक अस्थिरताको यही चक्रब्यूहमा मुलुक लामो समय नराम्ररी गाँजियो।

साकुरा समय (फाेटो फिचरसहित)

आइतबार, १६ बैशाख २०७५

जापानमा वसन्तयाममा साकुरा फुल्छ । चैतको दोस्रो साता यस्तै साकुरा हेर्न पाइयो । साकुरा हेर्न धेरै अघिदेखि मन भए पनि यसपाला बल्ल जुर्यो ।

सपना

शुक्रबार, १४ बैशाख २०७५

वीरगञ्जबाट काठमाडौं आउनु थियो । त्यो बेला हेटौँडा, भीमफेदी हुँदै बल्खु आउने बाटो अहिलेजस्तो सहज थिएन, न त जानु नै । गाडी ठूलो थियो, ससाना बाधा मेरो गाडीका लागि ठूलो थिएन । त्यसमाथि एडभेन्चर गर्ने रहर पनि पलाएको थियो । त्यसैले काठमाडौँ, बल्खु हुँदै म कच्ची बाटो हेटौँडा जान तम्सिएकी थिएँ ।

रमणीय सिन्धुलीगढीको ट्राफिक दुरावस्था

शनिबार, ०८ बैशाख २०७५

बिपी राजमार्गले उपत्यकालाई पूर्वी तराईसँग जोड्छ। यहीँ राजमार्गअन्तर्गत पर्छ– सिन्धुलीबजार–सिन्धुलीगढी सडकखण्ड।

माया दिदी

शनिबार, ०१ बैशाख २०७५

तालीको गडगडाहटबीच सम्मान पाएलगत्तै म आफ्नो सिटमा गएर बसें । मलाई आफैप्रति गर्व महसुस भइरहेको थियो । यो सम्मानले खुसीसँगै विगतको स्मरणसमेत ताजा गराइदियो।

पश्चाताप

मङ्गलबार, ०६ चैत २०७४

बिहेको २५ औं वर्ष प्रवेशमा घरमा भव्य पार्टी आयोजना गरिएको छ । ममी–बाबाको यस रोचक क्षणलाई स्मरणीय बनाउन छोराछोरीसमेत खटिएका छन् । पाहुनालाई स्वागत गर्न किरणलाई फुर्सद छैन । जसले पनि उसलाई अँगालो हाल्छन् अनि प्रेमपूर्ण आँखाले ‘किरण तेरो भाग्य त लोभलाग्दो’ भन्छन्, कतिले मुखैले ।

हरेक दिन मार्च ८

मङ्गलबार, ०६ चैत २०७४

भर्खरै अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस साताव्यापी कार्यक्रम गरी सम्पन्न भयो । अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस सन् १९०९ फेब्रुवरी २८ देखि सुरु भएको हो र पछि गएर १९१३ मार्च ८ मा विश्वभर मनाउन थालियो ।

नारी दिवसको औचित्य

बिहिबार, २४ फागुन २०७४

आज अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस । नेपालमात्र हैन, संसारभर हर्षोल्लाससाथ मनाउने क्रम जारी छ । त्यसो त, यो दिवसका अवसरमा महिला हक र अधिकारबारे चर्चा भइरहेका दुई साता बितिसकेको छ । यस अर्थमा हजारौं संख्यामा नारी छलफलमा ब्यस्त छन् ।

नपछुताइने बनारस यात्रा (फोटो फिचर)

बुधबार, ०९ फागुन २०७४

कुनै महान् आत्माले भनेका थिए– तिमीले के–कति पढेका छौ, मलाई नसुनाऊ । बरु तिमीले के–कति यात्रा गरेका छौ, त्यो चाहिँ सुनाऊ । सायद यात्राले दिने ज्ञान, पढेका कुराले दिने ज्ञानभन्दा गहन हुँदो हो । त्यसैले पढेका कुराभन्दा यात्रामा महसुस गरेका कुरामा ती महान् आत्माले जोड दिएका होलान् । यस पटकको मेरो तीर्थयात्राले यस्तै केही सिकायो ।

कतै नलेखिने एउटा प्रेमकथा

बुधबार, ०२ फागुन २०७४

सबैकी प्यारी थिई ऊ । सुन्दर अनुहार, नीला आँखा, लामो कपाल, सबैसबै हिसाबले ऊ सुन्दरी थिई । त्यसैले पनि ऊ सबैको आँखाकी नानी थिई । उसको व्यवहार पनि सुन्दरताझैँ नबिझाउने किसिमको थियो । असल व्यवहार र सुन्दर मुहारका कारण पनि सबैको लाडप्यारले ऊ पुल्पुलिएकी थिई । उसको परिवार सम्पन्न थियो । त्यसैले उसले त्यो बेलाको सबैभन्दा महँगो स्कुलमा पढी । त्यो बेला छोरीमान्छेलाई विदेशमा पढाउने निकै कम हुन्थे तर उसलाई विदेशमा नै पढाइयो । हुर्कंदै गर्दा ऊ यति राम्री देखिन थाली कि हामी पनि ईष्र्याले ऊजत्तिकै राम्री हुन पाए कति जाती हुन्थ्यो भनेर कल्पना गथ्र्यौं।

भेनिसजस्तै सहर (फोटो फिचरसहित)

शुक्रबार, ०५ माघ २०७४

महिला उद्यमीहरुको समूह नेपाल र रुसका उद्यमीहरुबीच उद्यमशीलता विस्तार गर्ने उद्देश्यसहित रुस पुगेका थियौँ । यही अवसरमा रुसकै पोस्टकार्ड सहरका रुपमा प्रख्याति कमाएको सेन्ट पिटर्सबर्ग पनि हेर्ने अवसर जुट्यो ।

कोलोम्बो अनुभव

मङ्गलबार, १८ पुष २०७४

सार्क च्याम्बर अफ वमन इन्ट्रप्रेनर्स काउन्सिलको दुई दिने भेलाका क्रममा गएको नोभेम्बर ३० मा हाम्रो टोली कोलम्बो प्रस्थान गर्यो । नेपालबाट कोलम्बो पुग्ने सिधा उडान हिजोआज रहेनछ । जसका कारण कोलम्बो पुग्न नौ घण्टाभन्दा बढी लाग्यो । नयाँ दिल्लीमा भिजिबिलिटी कम भएकाले हामी आधा घण्टा ढिला पुग्यौँ । दिल्लीमा ट्रान्जिट बनाई हामी कोलम्बो प्रस्थान गर्दा साढे तीन बजिसकेको थियो ।

महिला हुनुको मोल

सोमबार, १७ पुष २०७४

गएको महिना ‘महिला हिंसाविरुद्ध १६ दिने अभियान’ सकियो । नोभेम्बर १६ देखि डिसेम्बर १ सम्म चलेको सो अभियानले लिङ्गका आधारमा हुने विविध किसिमका हिंसाविरुद्ध चेतना अभियानलाई होस्टेमा हैंसे गर्यो । यस अभियानका क्रममा कार्यक्रमहरु आयोजन गरिए, चेतना बढाउन भूमिका खेलिए र लैंगिक आधारमा हुने हिंसाको अन्त्यका लागि आवाज बुलन्द पारिए । हुन त यस्ता अभियान चलाइन्छन्, प्रचार–प्रसार पनि हुन्छ तर त्यसको परिणाम भने समाजमा निकै कम देखिन्छ ।

विवाहको योजना

शनिबार, ०९ मङि्सर २०७४

विवाह भनेको जीवनमा एकचोटी हुने कुरा हो । त्यसैले यसलाई हामीले अविस्मरणीय तरिकाले सम्पन्न गर्नुपर्छ । विवाहको बेला यो महिनाबाट सुरु हुँदैछ । हिन्दी फिल्म र पाकिस्तानी टेलिफिल्मको प्रभावले हामी नेपालीको वैवाहिक व्यवहार र रीतिरिवाज पनि बढ्दै मात्र होइन महँगो पनि हुँदै गइरहेको छ । सकेसम्म फजुल खर्च नगरी अति आवश्यक विधिविधानमा मात्र खर्च गर्ने बानी बसाल्नु अति जरुरी छ । विवाहका हरेक विधिले दाम्पत्य जीवन अझ बढी दरिलो रुपमा बाँध्न सक्छ ।