"
सपनाको सहर

‘काठमाडौंले चाहिनेभन्दा बढी भार खेप्यो’

शुक्रबार, २५ फागुन २०७४, ११ : ४२ नागरिक


सत्यराज आचार्य, गायक
तपाईंलाई मनपर्ने सहर कुन हो ?
मलाई विकसित र ज्यादै सुन्दर लागेको सहर हो, हङकङ । हङकङमा समुद्रबाहेक अरु सबै ठाउँ हराभरा छ । सहरवासी पनि अनुशासित छन् । कुनै काम गर्दा एकले अर्कोलाई अवरोध गर्दैनन्, बरु सहयोग गर्छन् । खुला ठाउँ पनि प्रशस्त छन् । नेपालको जस्तै हावापानी र भौगोलिक बनावट छ । मैले सानैदेखि संगत गर्दै आएका साथीभाइ पनि हङकङमै छन् । त्यहाँ आफ्नोपन पाइन्छ।

नेपालभित्र मनपर्ने सहर कुन हो ?
पोखरा मनपर्छ । पोखरामा प्राकृतिक सौन्दर्यको खानी छ । त्यहाँ फोहोर र धुलो देखिँदैन । मौसम सफा भएका बेला फेवातालमा माछापुच्छ«ेको छाया देखिन्छ । मिलेको सहर छ । फेवाताल, प्याराग्लाइडिङ, ढुंगा, गुफा र विन्दवासिनी मन्दिर लगायत यहाँको आकर्षण हो।

काठमाडौं कस्तो लाग्छ ?
काठमाडौं मेरो जन्म र कर्म थलो हो । काठमाडौंमै मैले आफूलाई चिनाउन पाएँ । म काठमाडौंबाहिर जन्मेको हुन्थेँ भने आफूलाई यो ठाउँसम्म पु¥याउन सक्दिनथेँ होला । मलाई काठमाडौंले शिक्षा दियो, सांगीतिक क्षेत्रमा लाग्ने माहोल दियो । राजधानी भएकाले पनि काठमाडौंमा जनसंख्याको चाप बढेको हो । यहाँ हजारौँले अवसर पाएका छन् । तर, सहर विकास गर्ने निकाय र सरकारले यसलाई चिन्न सकेनन्।

यहाँको अस्तव्यस्त र भद्रगोल देखी दिक्क लाग्दैन ?
विदेशका सहरमा ट्राफिक नै देखिँदैनन्, तर सडकमा कतै जाम हुँदैन । हाम्रोमा बाटोभरि ट्राफिक हुन्छन्, तर जामैजाम हुन्छ । जाम, भीडभाड, धुवाँधुलो देखेर दिक्क लाग्छ।

काठमाडौं कसरी व्यवस्थित बन्ला ?
अस्तव्यस्त सडकले पनि सहर बिगारेको छ । विकसित देशमा सडक हेरेरै त्यो देशको सदन कस्तो छ भन्ने थाहा हुन्छ । हाम्रो सडक पनि बेहाल छ, सदन पनि । यहाँका सेवा–सुविधा समयमै अन्त विकेन्द्रीकरण गरेको भए आज यति अस्तव्यस्त हुने थिएन । सहरवासीले यति धेरै दुःख पाउने थिएनन् । मुख्य कुरा त हाम्रोमा सरोकारवाला निकायको दूरदर्शिता भएन । नेताकै कारण सहर यति धेरै ग्रसित भयो भन्दा फरक पर्दैन ।

तपाईं सानो छँदा काठमाडौं कस्तो थियो ?
अहिलेको काठमाडौं र ऊबेलाको काठमाडौंमा आकाश–पाताल फरक छ । म सानो छँदा काठमाडौंमा भर्खर रिङरोड बनेको थियो । रिङरोड एक चक्कर लगाउँदा एक किसिमको आनन्द मिल्थ्यो । रिङरोडभित्र सुनसान थियो । सबैतिर हरिया चौर थिए । बिहान र बेलुकी स्याल कराउने बस्ती थिए । यदाकदा चर्दै गरेका गाई देखिन्थे । ऊबेलाको त्यस्तो सुनसान काठमाडौं अहिले अस्तव्यस्त भयो । आफ्नै गल्लीमा हिँड्दा पनि हराइएला भन्ने डर हुन थाल्यो । काठमाडौंले चाहिनेभन्दा बढी भार खेप्यो । शैक्षिक संस्था, ठुल्ठूला अस्पताल, होटल, सरकारी कार्यालय सबै यहीँ भएपछि सबैतिरका मानिस काठमाडौंमै आए ।

तपाईंको विचारमा सहर कस्तो हुनुपर्छ ?
सहर सबै कुरामा व्यवस्थित हुनुपर्छ । सुविधायुक्त र सफा हुनुपर्छ । सहरमा सबैले एकैखाले अधिकार पाउनुपर्छ ।

काठमाडौंबाहेक देशका कुन–कुन सहर मनपर्छ ?
पोखरा, विराटनगर, नेपालगन्ज, धनगढी र धरान पनि राम्रो लाग्छ । हरेक सहरमा नेपालको मौलिकपन र वास्तविकता झल्किएको पाइन्छ । तर सरकारका तर्फबाट सहरी विकासमा हुनुपर्ने जति काम भएका छैनन्।

उपत्यकाको मनपर्ने पक्ष ?
मलाई यहाँको मौसम मनपर्छ । संसारलाई नै नदिएको वरदान ईश्वरले हामीलाई दिएका छन् । संसारमा यस्तो किसिमको हावापानी पाइने ठाउँ अन्त छैन । उपत्यका ऐतिहासिक मठ–मन्दिर र जात्रा–पर्वको खानी हो । यहाँ ऐतिहासिक सम्पदा छन् ।

मननपर्ने पक्ष ?
भनिसाध्य छैन । अहिले त गाउँका मानिसले भन्दा बढी झन्झट सहरवासीले झेल्नुपरेको छ । धुवाँधुलो, ट्राफिक जाम, भीडभाड लगायत पक्ष मनपर्दैन ।

यी समस्या समाधानका लागि के गर्नुपर्ला ?
सरकारी निकायबीच आपसी समन्वय हुनुपर्‍यो । सबै निकायले पारदर्शी ढंगले काम गर्नुपर्‍यो । उपत्यकाको सरसफाइ, बाटोघाटो निर्माण, व्यवस्थित पार्क, ट्राफिक व्यवस्थापन, धुवाँधुलो रोकथाम लगायतलाई केन्द्रमा राखेर काम गर्ने हो भने समस्या समाधान हुन सक्छ ।

तपाईंको सपनाको सहर कस्तो होला ?
म बसेको सहर सफा र हरियाली होस् । सहरका हरेक निकाय व्यवस्थित होऊन् । सेवा–सुविधा लिन झन्झट खेप्नुनपरोस् । सहरको कानुन कडा होस्, जसले गर्दा सहरमा नकारात्मक क्रियाकलाप हुन नपाऊन् ।

कुन–कुन देश पुग्नुभएको छ ?
झन्डै ३० भन्दा बढी देश घुमेको छु । बाहिरी मुलुकका देश आधुनिक अवधारणाअनुसार विकास भइरहेका छन् ।

विश्वका कुन–कुन सहर घुम्नुभयो ?
अस्ट्रेलिया, जापान, सिंगापुर, अमेरिका, बेलायतलगायत देशका सहर राम्ररी घुमेको छु । बोस्टन सिटी, मेलबर्न, लन्डन, कोलोम्बो, टोकियो, सिकागो, पेरिसलगायत सहर  पुगेको छु ।  विदेशका सहर हामीले कल्पनै गर्न नसक्ने किसिमबाट विकास भइरहेका छन् ।

विदेशका सहर र हाम्रा सहरबीच के भिन्नता पाउनुभयो ?
नेपाललाई कुनै पनि देशसँग दाँज्न मिल्दैन । यहाँको हावापानी र भौगोलिक बनावट नै फरक छ । यहाँ पाइने धेरै कुरा विदेशी मुलुकमा पाइँदैन । हाम्रा सहरको मौलिकता, ऐतिहासिक सम्पदा अन्य देशको भन्दा भिन्न छ ।  विदेशका सहर आधुनिक छन् । हरेक सहर नियममा बाँधिएका छन् ।

पछिल्लो समय घुमेको सहर कुन हो ?
पछिल्लो समय अस्टेलियाको सिड्नी पुगेको थिएँ । यो सहर बिल्कुल नयाँ लाग्छ ।

मन भएर पनि पुग्न नपाएको सहर ?
सबैले स्वर्ग भन्ने गरेको स्विट्जरल्यान्ड जाने मन छ ।

उपत्यकानजिकै घुम्न जानुपर्‍यो भने कुन–कुन ठाउँ रोज्नुहुन्छ ?
उपत्यकानजिकै राम्रा ठाउँ भनेको नगरकोट र धुलिखेल हुन् । फुर्सदका बेला यिनै ठाउँमा गइन्छ ।

काठमाडौं उपत्यकाको मनपर्ने खानेकुरा ?
मलाई काठमाडौंको मःमः ज्यादै मिठो लाग्छ । मःमः भनेपछि म सानैदेखि हुरुक्क हुने मान्छे हुँ ।
प्रस्तुति :शिवहरि घिमिरे







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

घरमा मोर्डन लाइटिंग

घरमा मोर्डन लाइटिंग

सही लाइटिंगको प्रयोगबाट घरलाई मोडर्न र नयाँ रुप दिन सकिन्छ । लाइटिंग मिलेको घर हेर्दामा साह्रै राम्रा हुन्छन । ...

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गर्दा ख्याल गर्नुपर्ने थुप्रै कुराहरु हुन्छन् | यस गाइड मार्फत तपाईले आफ्नो परिवारको लागि कस्तो फ्रिज खरिद...

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सुरक्षित शैलीमा प्रयोग नगर्नाले ठूला ठूला दुर्घटना हुन सक्छ। यी सुझावहरु पालाना गर्नाले यस्तो दुर्घटना न्यून हुन्छ ।

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको औसत आयु १३ वर्ष मानिन्छ | तर यी कुराहरु ध्यानमा राखेर फ्रिजलाई कथित औसत आयुभन्दा धेरै समयसम्म प्रयोग गर्न...

रायमाझीको ‘हेर यी आँखामा’ सार्वजनिक

रायमाझीको ‘हेर यी आँखामा’ सार्वजनिक

रेडियो नेपालका अंग्रेजी समाचार बाचक तथा प्रसिद्ध गायक महेन्द्र रायमाझीको आवाजमा रहेको ‘हेर यी आँखामा’ बोलको गीतको म्युजिक भिडियो सार्बजनिक...

आलियासँग कहिले विहे गर्छन् रणवीर ?

आलियासँग कहिले विहे गर्छन् रणवीर ?

बलिउडमा रणवीर कपुर र आलिया भट्टको जोडी अहिले चर्चामा छ। दुबैले प्रेम सम्बन्धलाई स्वीकार गरिसकेका छन्। अब दुबैबीच विहे कहिले...

'आयो गयो फेरियो व्यवस्था, आफ्नो भने उस्तै छ अवस्था'

‘आयो गयो फेरियो व्यवस्था । आफ्नो भने उस्तै छ अवस्था ।। कल्ले के गर्छ ? पाय‘सी सबैले आफ्नै पेट भर्छ...

लेखिका प्रियंका

लेखिका प्रियंका

हलिउड टेलिभिजन सो ‘क्वान्टिको’को पछिल्लो श्रृंखलाबाट विवादमा तानिएकी बलिउड नायिका प्रियंका चोपडाले सन् २०१९ मा ‘अनफिनिस्ड’ नामक पुस्तक पाठकमाझ ल्याउने...