"

सिरिया संकट

बिहिबार, १७ फागुन २०७४, १० : ५२ सम्पादकीय


अहिले संसारका आँखा सिरियातर्फ सोझिएका छन् । केही दिनदेखि टेलिभिजनका पर्दा र इन्टरनेटका भित्ता बमले क्षतविक्षत सिरियाली बालबालिकाका तस्बिरले रंगिएका छन् । सात वर्षदेखि सिरियामा जारी गृहयुद्धको नांगो रूप देखेर विश्व स्तब्ध छ । सिरियाका दृश्य हेर्ने र देख्ने जोकोही मन थामेर बस्न सकिरहेका छैनन् । अरब वसन्तको बाछिटाले सिरियालाई सन् २०११ मा छुन पुगेको थियो । चार दशकभन्दा लामो समयदेखि निरंकुश शासन चलाइरहेको बसर अल असद सत्ताविरुद्ध बागी युवाले सडकमा ‘जनताको इच्छा ः निरंकुश शासनको अन्त्य’ भन्ने नारा घन्काएका थिए । लोकतन्त्रका लागि सामाजिक सञ्जालमार्फत सुरु भई सडकमा पोखिएको आवाजलाई बसर सत्ताले दबाउन थाल्यो । कैयौं क्रान्तिकारी जेलमा कोचिए, मारिए र बेपत्ता पारिए । सत्ताको निरंकुश शैलीले शान्तिपूर्ण रूपमा सुरु भएको त्यही विद्रोह हिंसात्मक बन्न पुग्यो । सिरियालीको लोकतन्त्र प्राप्तिको चाहनालाई सघाउने नाममा पश्चिमी शक्तिराष्ट्र र अरबका क्षेत्रीय शक्तिहरूले हतियारको व्यापार गर्न थाले । विद्रोहीका हातमा अमेरिकी र युरोपेली रकेट एवं मोर्टार थमाइए । शान्तिपूर्ण आन्दोलनमै दमन गरिरहेको बसर सत्तालाई विद्रोहीले हतियार समाएपछि मान्छे मार्ने लाइसेन्स मिले बराबर भयो । बसर सत्ताले रासायनिक हतियारसमेत प्रयोग गर्दै मान्छे मार्न थाल्यो । बसर सत्तालाई रसिया र इरानजस्ता राष्ट्रले पर्दापछाडिबाट सघाउन थाले। 

अहिले बरदामा स्वच्छ पानी होइन, सिरियालीको रगत बगिरहेको छ । तर, न बसर सत्तालाई बरदामा बगेको रगतको मतलब छ न त शक्तिराष्ट्रहरूलाई । सिरिया संहारका दृश्यले मथिंगल हल्लाएपछि संसारभरका मानवतावादीले आफ्ना स्वर मुखरित गरेका छन् । तिनले आआफ्ना माध्यमबाट सिरिया नरसंहारको विरोध गरिरहेका छन् ।

लोकतन्त्रका लागि शान्तिपूर्ण रूपमा जनता सडकमा उत्रेको केही महिनाभित्रै सिरियामा नरसंहारको सिलसिला सुरु भएको थियो । आवरणमा सिरियाको वर्तमान सत्ता र विद्रोहीबीच भिडन्त देखिए पनि शक्तिराष्ट्रहरू सिरियाको भूमि प्रयोग गरी छद्मयुद्ध लडिरेका छन् । अमेरिका र युरोपेली मुलुक एकातिर छन् भने रसिया र चीन अर्कोतर्फ । साउदी अरेबिया र उसका सहयोगी एवं इरान र उसका सहयोगीलगायतका क्षेत्रीय शक्तिराष्ट्रहरू पनि आआफ्नो कित्तालाई सघाइरहेका छन् । पहिलो र दोस्रो विश्वयुद्धमा जस्तो सिरियामा शक्तिराष्ट्र आमनेसामने भएर लडेका देखिँदैनन् । तर, सिरियाली संस्थापन र विद्रोहीबीचको द्वन्द्वमा तिनकै पैसा, हतियार र रणनीति प्रयोग भइरहेको छ । तिनीहरू आफूबीच लड्न आफ्नो भूमि होइन, सिरियालाई प्रयोग गरिरहेका छन्, आफ्ना जनता होइन सिरियालीलाई मारिरहेका छन् । शक्तिराष्ट्रकै कोपभाजनमा सिरियाका सुन्नी, सिया र कुर्द विभाजित छन् । एकअर्काका विरुद्ध लड्दै आएका छन् । सत्ता वा विद्रोहीलाई सघाउने नाममा सिरियामा कहिले रसिया, कहिले टर्की त कहिले अमेरिकाले बम खसाइरहेका छन् । तिनको चेपुवामा परेका छन् निहत्था सिरियाली नागरिक। 

अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकारवादी संगठनका तथ्यांकहरूमा साढे दुईदेखि पाँच लाखसम्म सिरियालीले युद्धको भुमरीमा परेर ज्यान गुमाइसकेका छन् । कैयौं महिला बलात्कृत र बालबालिका घाइते भएका छन् । विभिन्न संस्थाले हालै सार्वजनिक विवरण उधृत गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएअनुसार युद्धबाट बचेर शिविरमा पुग्न सफल महिला र बालिकामाथि राहत वितरणकर्ताले समेत बलात्कार र यौन दुव्र्यवहार गरिरहेका छन् । भोक मेट्ने दुई टुक्रा रोटीका लागि समेत आफ्नो यौवन साट्न महिला बाध्य पारिएका छन् । संयुक्त राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद्मार्फत गरिएको युद्धविरामको समेत सिरियामा पूर्णतः पालन भएको छैन । मान्छेहरू भोक, रोग र शोकले ग्रस्त छन् । कुनै बेला मानव सभ्यताको केन्द्रबिन्दु सिरियामा अहिले सभ्यताका सबै अंश खण्डहर बन्दैछन् । आदिमकालमा मानव बस्ती बसेका स्थानमध्ये सिरियाको दमास्कस मात्र त्यस्तो स्थान हो, जहाँ आजसम्म पनि मानव बस्तीले निरन्तरता पाएको छ । काठमाडौंको बीचमा बग्ने बाग्मतीजस्तै दमास्कसको बीचमा बग्ने बरदा नदी आदिम कालदेखिको मानव सभ्यताको साक्षी हो । तर, अहिले बरदामा स्वच्छ पानी होइन, सिरियालीको रगत बगिरहेको छ । तर, न बसर सत्तालाई बरदामा बगेको रगतको मतलब छ न त शक्तिराष्ट्रहरूलाई । सिरिया संहारका दृश्यले मथिंगल हल्लाएपछि संसारभरका मानवतावादीहरूले आफ्ना स्वरहरू मुखरित गरेका छन् । तिनले आआफ्ना माध्यमबाट सिरिया नरसंहारको विरोध गरिरहेका छन् । दशक लामो गृहयुद्ध र त्यसपछिको अर्को दशकभरको संक्रमणबाट गुज्रेर नेपाल अहिले स्थिरता उन्मुख भइरहेको छ । यसबेला सिरियामा देखिएको मानवीय संकटबाट नेपालले सिक्नुपर्ने मुख्य पाठ भनेकै कसरी मुलुकलाई शक्तिराष्ट्रको खेल मैदानबाट जोगाउनुपर्छ भन्ने हो । स्थिरतातर्फ उन्मुख नेपाललाई पनि विभिन्न शक्ति समूहले आफ्नो स्वार्थपूर्तिको खेलमैदान बनाउन खोजिरहेकै छन्, जसप्रति सरकार र राजनीतिक दलहरुले हेक्का राख्नैपर्छ। 






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

घरमा मोर्डन लाइटिंग

घरमा मोर्डन लाइटिंग

सही लाइटिंगको प्रयोगबाट घरलाई मोडर्न र नयाँ रुप दिन सकिन्छ । लाइटिंग मिलेको घर हेर्दामा साह्रै राम्रा हुन्छन । ...

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गर्दा ख्याल गर्नुपर्ने थुप्रै कुराहरु हुन्छन् | यस गाइड मार्फत तपाईले आफ्नो परिवारको लागि कस्तो फ्रिज खरिद...

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सुरक्षित शैलीमा प्रयोग नगर्नाले ठूला ठूला दुर्घटना हुन सक्छ। यी सुझावहरु पालाना गर्नाले यस्तो दुर्घटना न्यून हुन्छ ।

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको औसत आयु १३ वर्ष मानिन्छ | तर यी कुराहरु ध्यानमा राखेर फ्रिजलाई कथित औसत आयुभन्दा धेरै समयसम्म प्रयोग गर्न...

कोइरालालाई नोबेल सम्मान

नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका कुलपति गङ्गाप्रसाद उप्रेतीले ‘नोबेल साकोस साहित्य प्रतिष्ठान’द्वारा स्थापित विभिन्न सम्मान तथा पुरस्कारहरू शनिबार स्रष्टाहरुलाई प्रदान गर्नुभयो । ...

‘अब थोरै फिल्ममा काम गर्छु’

‘अब थोरै फिल्ममा काम गर्छु’

कुनै समय अभिनेता दयाहाङ राई अभिनित फिल्म एक महिनामा झण्डै आधा दर्जनको हाराहारीमा रिलिज हुन्थे। ...

यल : फिल्म फेस्टिभल हुने

यल : फिल्म फेस्टिभल हुने

फिल्म तथा वृत्तचित्र निर्माणमा स्वतन्त्र रुपले काम गरिरहेका निर्देशकहरुलाई प्रोत्साहित गर्न ‘यल इन्टरनेसनल इन्डिपेन्डेन्ट फिल्म फेस्टिभल(यिफ)’ हुने भएको छ ।...

‘अक्षरदेखि अक्षरसम्म’माथि विमर्श

डा. बद्री पोख्रेलको जीवनदर्शन समेटिएको पुस्तक ‘अक्षरदेखि अक्षरसम्म’ नेपाल प्रज्ञाप्रतिष्ठानका कुलपति श्रीगंगाप्रसाद उप्रेतीले सार्वजनिक गरेका छन् । ...